Αναρωτιέμαι, πως έρχονται οι νέοι στο ΚαΨιΜί και διαμαρτύρονται για αλλεργείες της Άνοιξης, όταν ακόμη δεν έχουμε δει Άνοιξη. Και φοβάμαι, πως πρέπει να βάλω και το δεύτερο αιρ-κοντίσιο, καθώς όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τους 35 βαθμούς, δεν φτάνει το ένα που έχω. Όποιος κάνει δώρο αιρ-κοντίσιο στο ΚαΨιΜί μου, θα τον ονομάσω Λοχία Τροφοδοσίας Επί Τιμή.

Η ΓΔΑΕΕ προσπαθεί να βγάλει το Θόλο από τα “θολά” νερά

Μιλώντας για τιμή, η ΓΔΑΕΕ προσπαθεί να βρει λύση για την ελληνική συμμετοχή στο Θόλο. Όπως σας είχα γράψει, έχουμε ένα μικρό θεματάκι (ως θεματάρα) με την ελληνική συμμετοχή. Θεωρητικά τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει τις συμβάσεις του Θόλου, εκτός από κάποιο λάθος από ισραηλινής πλευράς.

Μέχρι σήμερα, τίποτα δεν έχει ξεκαθαριστεί. Ειδικά η ΡΑΦΑΕΛ, έχει κι ένα κακό προηγούμενο με τους ΣΠΑΪΚ ΕΝ-ΛΟΣ που κι εκεί η ελληνική συμμετοχή πλησιάζει το μηδέν (παρά τα όσα είχαν υποσχεθεί). Και οι συζητήσεις με τις ελληνικές εταιρείες γίνονται συνεχώς, αλλά δεν έχουμε καμία εξέλιξη.

Πάντως χτες η ΓΔΑΕΕ που “μάζεψε” και τους εξήγησε το θέμα. Αν δεν δοθούν χειροπιαστές αποδείξεις της -όποιας- ελληνικής συμμετοχής, τότε θα έχουμε θέμα. Και μου φαίνεται περίεργο πως σε πολυεθνικά προγράμματα όπως οι ΠΑΤΡΙΟΤ, οι ΕΣΣΜ, οι ΑΊΡΙΣ-ΤΙ πήραμε ελληνική συμμετοχή, και τώρα, με δυο μόνο χώρες, δεν βγάζουμε άκρη.

Δεν αποκλείω να μην είναι στραβός ο γυαλός (δηλαδή η Ελλάδα), αλλά να αρμενίζουν στραβά οι Ισραηλινοί. Εταιρείες υπάρχουν, δουλειές κάνουν, φθηνές σε τιμές είναι, γιατί τέτοιο ζόρι από Τελ-Αβίβ μεριά;

Η συνεργασία ΕΜΠΡΑΕΡ με την ΕΑΒ για τα ΣΙ-390

Κάτι που αμέλησα να συζητήσω μαζί σας χτες, είναι το ότι η ΕΜΠΡΑΕΡ υπέγραψε συμφωνία για συντήρηση των ΣΙ-390 στην ΕΑΒ, αν κι εφόσον αγοραστούν αυτά από την ΠΑ. H όποια συμφωνία, περιλαμβάνει μόνο το θέμα της συντήρησης, κάτι όχι αμελητέο. Οι Βραζιλιάνοι, σχετικά έξυπνα, για να πιάσουν το 25% που επιθυμεί ο Δένδιας, θα προσφέρουν ικανότητες EM-ΑΡ-Ο (ΜΡΟ) στην ΕΑΒ.

Για να καταλάβετε το πόσο σοβαρό είναι το ΜΡΟ στην Ελλάδα, προτείνω να παρακολουθήσετε ένα κόνφερενς που έκανε η ΠΤΗΣΗ πέρσι στη ΝΤΙΦΕΑ 2025 για το θέμα. Συμμετείχαν οι τρεις εταιρείες του χώρου στην Ελλάδα, η ΕΑΒ, η ΑΕΡΟΣΕΡΒΙΣΙΣ και η .

Αν κατάλαβα κάτι, είναι πως η συντήρηση είναι αυτό που μπορούμε να κάνουμε στην Ελλάδα, για όλα τα πτητικά μας μέσα.  Αν περιμένουμε να έρχονται οι ξένοι να μας συντηρούν τα αεροπλάνα και τα ελικόπτερα όταν θα μας βομβαρδίζουν οι Τούρκοι, κοίνια που μας κούναγε. Με λίγα λόγια, αν οι Βραζιλιάνοι δώσουν δυνατότητα συντήρησης, τότε βελτιώνεται η κατάσταση.

Τι να δώσουν οι Βραζιλιάνοι με 3 μόλις αεροπλάνα

Μιλώντας για το ΣΙ-390, δεν θέλω γκρίνιες για το τι δίνουν οι Βραζιλιάνοι. Τι μπορούν να δώσουν με αγορά 3 (ολογράφως, τριών), αεροσκαφών; Εντάξει, η ΛΟΚΧΙΝΤ φτιάχνει το μεγαλύτερο μέρος της ατράκτου του ΣΙ-130 ΤΖΕΪ στην Τανάγρα, αλλά αυτό δόθηκε σαν αντισταθμιστικό της αγοράς Φ-16 πριν κάτι δεκαετίες.

Το λογικό σύμφωνα με όσα θέλουν κάποιοι για “συμπαραγωγές”, είναι να αγοράσουμε ΣΙ-130 ΤΖΕΪ. Αλλά η γκρίνια για τα ΡΑΦΑΛ και τα Φ-35 εξαντλείται απότομα όταν οι Αμερικανοί κάνουν συμπαραγωγές στην Ελλάδα. Θεωρεί κάποιος πως αν ζητούσαμε περισσότερο υποκατασκευαστικό έργο για τα ΣΙ-130 ΤΖΕΪ, ακόμη κι αν αγοράζαμε μόλις 3 αεροσκάφη, θα έλεγε όχι η ΛΟΚΧΙΝΤ;

Αλλά το ξαναλέω. Θέλουμε συμπαραγωγές όταν μας χαλάει το αφήγημα. Αν παίζει διαφήμιση, τότε και κάνουν -κάποιοι- γαργάρα το ότι και οι 4 φρεγάτες του ΠΝ φτιάχνονται στο εξωτερικό, και το ότι τα διαφημιζόμενα “μέσα (πχ Α139) φτιάχνονται 100% στο εξωτερικό. Τουλάχιστον, οι Βραζιλιάνοι δίνουν οι άνθρωποι τη δυνατότητα να συντηρούμε τα αεροσκάφη μας στην Ελλάδα, που για μένα είναι το σημαντικότερο.

Οι Μπεργκαμίνι

Μιλώντας για συντήρηση στην Ελλάδα, το ΠΝ έχει ήδη προβλέψει για τη δυνατότητα συντήρησης των 2 Μπεργκαμίνι στην Ελλάδα. Τα πλοία θα έρθουν στην Ελλάδα μετά από περιορισμένες επισκευές και συντήρηση, οι όποιες μετατροπές θα γίνουν αργότερα σε ελληνικά ναυπηγεία.

Επίσης, υπάρχει η βούληση από ελληνικής πλευράς, τα υποσυστήματα των πλοίων να μπορούν να συντηρούνται στη χώρα μας, αλλά ελληνικές εταιρείες. Όπως σας έχω ξαναγράψει, πχ τα ΣΗΦΑΗΡ απαιτούν μόνο “γαλλικό χέρι”, τα ΚΡΟΝΟΣ όμως το ΠΝ θέλει να τα συντηρεί ελληνική εταιρεία αν χρειάζεται κάτι περισσότερο από τους τεχνικούς του.

Επίσης, το ΠΝ εξετάζει το θέμα του ΑΘΕΝΑ, του κέντρου μάχης των πλοίων. Θυμίζω ότι μετά την επιλογή του ΤΑΚΤΙΚΟΣ της ΘΑΛΕΣ για τις ΜΕΚΟ200ΗΝ, και την ύπαρξη του ΣΕΤΙΣ για τις ΦΔΙ, το ΑΘΕΝΑ θα είναι το τρίτο κατά σειρά σύγχρονο ΚΠΜ για το ΠΝ.

Όταν λέει “εξετάζει το θέμα”, εξετάζει το πόσο θα κοστίζει, και τι θα χρειάζεται η μετεκπαίδευση αξιωματικών και στελεχών που θα φεύγουν πχ από τις ΜΕΚΟ και θα πηγαίνουν στις ΦΔΙ και τις ΜΠΕΡΓΚΑΜΙΝΙ. Αλλά αυτό που θέλει το ΠΝ, δηλαδή την ενσωμάτωση νέων υποσυστημάτων στο ΑΘΕΝΑ, οι Ιταλοί το δίνουν, σε αντίθεση με τους Γάλλους.

To θέμα ΣΕΤΙΣ συνεχίζει να “βασανίζει” το ΠΝ

Μιλώντας για το ΣΕΤΙΣ, πρέπει να πούμε πως το ΠΝ είχε συνηθίσει να κάνει ότι “γούσταρε” με το ΤΑΚΤΙΚΟΣ. Μπορεί η ΘΑΛΕΣ ΝΕΔΕΡΛΑΝΤΣ να είναι ακριβή (φτιάχνει ΤΑΚΤΙΚΟΣ, ΝΣ100, ΣΤΙΡ κοκ) αλλά εδώ και πολλά χρόνια, έχει δώσει στην ελληνική ΣΣΜΑΡΤ δυνατότητα να “βάζει χέρι” στο ΤΑΚΤΙΚΟΣ. Η ΝΑΒΑΛ ΓΚΡΟΥΠ, ακόμη και σήμερα, με 4 πλοία για το ΠΝ, δεν έχει προσφέρει αντίστοιχη ικανότητα.

Αυτό σημαίνει πως ότι και να θελήσει στο μέλλον το ΠΝ να προσθέσει πάνω στις ΦΔΙ, θα πρέπει να γίνει σε συνεργασία, και το σημαντικότερο, σε συμφωνία, με τη ΝΑΒΑΛ. Κανονικά θα έπρεπε ήδη το ΠΝ να έχει δικούς του ανθρώπους στη Γαλλία για τις νέες εκδόσεις λογισμικού του ΣΕΤΙΣ. Και αυτή τη στιγμή που μιλάμε, δεν τους έχει.

Αντιλαμβάνομαι πως θα ξεκινήσουν κάποιοι τα “γνωστά”, ΚαΨιΜιτζής “αντιγάλλος”, “μας το φέρνεις σιγά-σιγά” κοκ. Αλλά ελπίζω να καταλαβαίνουν οι υπόλοιποι πως προσωπικά, όπως και οι Πτησαίοι, κοιτάμε το συμφέρον της Ελλάδας κι όχι Ανωνύμων Εταιρειών.

Το κέρδος από τις σουηδικές ΦΔΙ

Να ξέρετε πως αν αξίζει κάτι να συζητήσουμε, είναι η εμπλοκή της Σουηδίας στο πρόγραμμα των ΦΔΙ. Το ότι η Πορτογαλία δεν επέλεξε τις ΦΔΙ, ούτε το ΠΝ πείραξε, ούτε εμένα, καθώς η αμυντική βιομηχανία της Πορτογαλίας είναι ψιλο-ασήμαντη. Με τη Σουηδία όμως τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά.

Η Σουηδία εκτός από μια τεράστια απειλή δίπλα της (Ρωσία), έχει και μια τεράστια αμυντική βιομηχανία, που φτιάχνει από άρματα μάχης, μέχρι πυραύλους και μαχητικά. Άρα η εμπλοκή της στις ΦΔΙ μόνο καλό θα είναι για εμάς. Και για σήμερα (σε λίγα χρόνια) και για το αύριο (πχ σε δυο δεκαετίες).

Σήμερα θα είναι καλό γιατί βλέπω τη ΣΑΑΜΠ να φτιάχνει χτες ένα προηγμένο παρεμβολέα ραντάρ, καθώς δεν “παίζει” να βάλουν πολεμικό πλοίο στη Βαλτική χωρίς σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου. Επίσης, βλέπω να αγοράζουμε την πατέντα για τους ΚΑΜΜ-ΕΡ, καθώς το ΠΝ τους θέλει από το 2019.

Αύριο θα είναι καλό, γιατί οι Γάλλοι δεν φημίζονται για τους ριζικούς εκσυγχρονισμούς των πλοίων τους. Αν δούμε τι έκαναν με τις ΛΑΦΑΓΙΕΤ θα καταλάβετε τι εννοώ. Έτσι, όταν οι Σουηδοί σε 15 με 20 χρόνια εκσυγχρονίσουν τις δικές τους ΦΔΙ, τότε θα είναι ευκολότερο για εμάς να προχωρήσουμε σε ριζικό εκσυγχρονισμό.

Η ΘΑΛΕΣ υπέγραψε με τη ΓΔΑΕΕ για ΤΑΚΤΙΚΟ και ΝΣ100

Μιλώντας για τη ΘΑΛΕΣ, η ευχάριστη εξέλιξη της χτεσινής μέρας είναι πως ανακοινώθηκε η υπογραφή της προμήθειας των κρίσιμων υποσυστημάτων για τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΚΟ200ΗΝ από τη ΓΔΑΕΕ. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα 4 ΤΑΚΤΙΚΟΣ, 4 ΝΣ100 και 4 ΣΤΙΡ 1.2 ΕΟ. Η αλήθεια είναι πως οι ελληνικές ΜΕΚΟ επιτέλους εκσυγχρονίζονται.

Πρέπει για πολλοστή φορά να πω πως το ρίσκο το αναλαμβάνει το ΠΝ, αλλά και η ελληνική ΣΣΜΑΡΤ. Το ΤΑΚΤΙΚΟΣ είναι το #2, με ΑΙ πρωτόκολλα και προηγμένες ικανότητες για συνεργασία με μη επανδρωμένα πλοία και υποβρύχια. Αλλά όλα θα τα κάνει το ΠΝ με την ΣΣΜΑΡΤ.

Το ρίσκο της ΣΣΜΑΡΤ είναι τεράστιο, καθώς τυχόν αστοχία του προγράμματος, θα είναι σχεδόν καταστροφικό για την εταιρεία. Δεν το λέω αρνητικά, αντίθετα, η ελληνική εταιρεία δείχνει ψυχή και σίγουρα ότι κάνει το κάνει πάνω και πέρα από το κέρδος.

ΤΑΚΤΙΚΟΣ απέναντι στο ΣΕΤΙΣ

Μιλώντας για ΤΑΚΤΙΚΟΣ, κάποτε θεωρούμε δεδομένο πως οι νέες φρεγάτες του ΠΝ, όποιες κι αν ήταν αυτές, θα είχαν ΤΑΚΤΙΚΟΣ. Ο λόγος ήταν η ύπαρξη της ΣΣΜΑΡΤ, που είχε τη δυνατότητα να κάνει αλλαγές και να γράψει κώδικα για το ολλανδικό ΣΙ-ΕΜ-ΕΣ. Μάλιστα, ένα από τα βασικότερα πλεονεκτήματα της ολλανδικής 11515 της ΝΤΑΜΕΝ, ήταν το ΤΑΚΤΙΚΟΣ (προτάθηκε και στην ΑΡΡΟΟΥΧΕΝΤ 140).

Ας ελπίσουμε πως το ΤΑΚΤΙΚΟΣ θα συνεχίσει να είναι στην καρδιά του ΠΝ, και πως αντίστοιχες δυνατότητες θα έχουμε και με το ΣΕΤΙΣ και το ΑΘΕΝΑ. Και θυμίζω πως πριν μια δεκαετία, η Μαλαισία είχε βρει το ΣΕΤΙΣ κατώτερο του ΤΑΚΤΙΚΟΣ, κάτι απολύτως λογικό. Η ΘΑΛΕΣ κάνει ηλεκτρονικά, η ΝΑΒΑΛ κάνει πλοία. Δύσκολα να φτιάξει κάτι καλύτερο από μια εξειδικευμένη εταιρεία, το λέει η κοινή λογική.

Ο πρωθυπουργός μίλησε για τις ΜΠΕΡΓΚΑΜΙΝΙ

Μιλώντας για πλοία, ο Μητσοτάκης στην εβδομαδιαία του  ανασκόπηση, μίλησε, καθαρά πλέον, για την αγορά των 2 ΜΠΕΡΓΚΑΜΙΝΙ. Αν και αυτά είναι γνωστά πράγματα εδώ και καιρό, δεν σας κρύβω ότι η αναφορά σε ένα πρόγραμμα αγοράς πολεμικών, μου φάνηκε κάπως παράξενο. Δυο εξηγήσεις μπορώ να δώσω.

Η πρώτη είναι πως πλέον η ιστορία έχει προχωρήσει πολύ με τα ιταλικά, και πλέον φτάνουμε στο τέλος της όλης ιστορίας. Και λογικό, καθώς από τότε που το έγραψαν οι Νέδος και Βλάσσης, κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι. Και θέλει να προλάβει την -όποια- φιέστα- του ΥΕΘΑ στο θέμα, καθώς έχουμε και τα εσωκομματικά μας. Λογικό μου ακούγεται.

Η δεύτερη είναι πως όντως έχει περάσει πολύς καιρός που το συζητάμε, και ακόμη δεν έχει προχωρήσει. Και όπως και με την 4η ΦΔΙ, φαίνεται σαν να θέλει να το “πάρει πάνω του”, και να πιέσει μέσω της πρωθυπουργικής δέσμευσης στο θέμα. Δεν ξέρω τι συμβαίνει, θα μάθω και θα σας πω.

Πάντως 2 συν 2 ΜΠΕΡΓΚΑΜΙΝΙ θα πάρουμε, βλεφαριάζουμε όμως 6!

Μιλώντας για τον πρωθυπουργό, υπάρχει ένα άγχος για το πόσες θα είναι τελικά. Αν θυμάστε, πρώτοι οι Πτησαίοι είχαν γράψει για το ότι οι ΜΠΕΡΓΚΑΜΙΝΙ θα είναι 4 κι όχι 2, κάτι που επιβεβαιώθηκε και αργότερα. Απλά αυτή τη στιγμή, οι +2 θα είναι σαν προαίρεση, όταν θα προχωρήσει η κατασκευή των νέων ιταλικών ΦΡΕΜΜ ΕΒΟ.

Βέβαια, όσους αγχώθηκαν τους καταλαβαίνω, καθώς σχεδόν ποτέ δεν έχει εξασκηθεί προαίρεση. Για παράδειγμα, οι 4 ΜΕΚΟ200ΗΝ έπρεπε να είναι 6. Τα 30 Φ-16 ΜΠΛΟΚ 52 ΠΛΑΣ ΑΝΤΒΑΝΣΤ έπρεπε να είναι 40. Τα ΜΙΡΑΖ 2000 που σαπίζουν στην Τανάγρα, έπρεπε να έχουν εκσυγχρονιστεί σε ΜΑΡΚ 2. Λογικό λοιπόν το άγχος από όσους ξέρουν την ελληνική πραγματικότητα.

Τώρα όμως, η απόκτηση των 2+2 ΜΠΕΡΓΚΑΜΙΝΙ είναι ζήτημα ζωής και θανάτου για το ΠΝ. Δυο πλοία είναι πολύ λίγα για να υπάρξει ικανοποιητική διαθεσιμότητα, και οι ανάγκες είναι του ΠΝ για πλώρες είναι μεγάλες.

Και για να σας το κάνω ακόμη καλύτερο, στο ΠΝ σκέφτονται με τις ΜΠΕΡΓΚΑΜΙΝΙ να επαναλάβουν την ιστορία με τις ΚΟΡΤΕΝΑΕΡ. Δηλαδή, ότι βγαίνει από ιταλική υπηρεσία, και αντικαθίσταται από ΦΡΕΜΜ ΕΒΟ, το ΠΝ θα είναι εκεί να τις “μαζέψει”. Και μετά, όταν θα υπάρχουν αρκετές, θα προχωρήσει σε έναν ωραίο εκσυγχρονισμό.

Οι ΚΟΡΤΕΝΑΕΡ δεν φεύγουν αμέσως

Μιλώντας για ΚΟΡΤΕΝΑΕΡ, ελπίζω να έχετε καταλάβει πως δεν θα τις αποχωριστούμε έτσι εύκολα. Όπως ήδη θα ξέρετε από την ΠΤΗΣΗ, οι ΕΛΛΗ και ΛΗΜΝΟΣ θα είναι προφανώς οι τελευταίες που θα αποχωριστούμε. Τα πλοία θα βγαίνουν αργά και σταδιακά από υπηρεσία, ενώ το ρυθμό απόσυρσής τους θα καθυστερήσει και ο εκσυγχρονισμός των ΜΕΚΟ. Οι αξιόπιστες ΚΟΡΤΕΝΑΕΡ, οι εκσυγχρονισμένες, είναι η -μόνη- λύση.

Αφού δεν βρέθηκε άλλη ενδιάμεση λύση, το ΠΝ θα μπει στην επόμενη δεκαετία με τουλάχιστον 5 ΚΟΡΤΕΝΑΕΡ. Ελπίζω να είναι χαρούμενοι όσοι έκαναν ότι μπορούσαν, για να μην φύγουν οι ΚΟΡΤΕΝΑΕΡ, με πλοία που θα υπηρετούσαν αρχικά σαν φρεγάτες, και αργότερα σαν κορβέτες (ΛΨΣ).

Η ιδέα για ΚΟΡΤΕΝΑΕΡ στο Λιμενικό

Μιλώντας για λύσεις, ήδη εδώ και περίπου 5 χρόνια, έχει γίνει συζήτηση από πλευράς ΓΕΕΘΑ, για να παραμείνουν οι ΚΟΡΤΕΝΑΕΡ σε υπηρεσία με το Λιμενικό. Μια ΚΟΡΤΕΝΑΕΡ χωρίς όπλα, εκτός από το πρωραίο 76άρι, χωρίς σόναρ και ραντάρ, θα απαιτούσε πολύ μικρότερο πλήρωμα από όσο χρειάζεται σήμερα.

Αν μάλιστα το Λιμενικό έκανε και ένα μικρό εκσυγχρονισμό με ελληνικά υποσυστήματα (ελληνικό ΚΠΜ, ελληνικά ηλεκτρο-οπτικά κοκ), θα είχε ένα περιπολικό ανοιχτής θαλάσσης με ιδιαίτερα μεγάλη επιχειρησιακή αξία. Τα ΠΑΘ δεν θα πολεμήσουν, αλλά μπορούν να αναλάβουν τις περισσότερες αποστολές του ΠΝ σε αρκετές περιπτώσεις.

Εντωμεταξύ, υπάρχει ένα μικρό οικοσύστημα για τη συντήρηση των ΚΟΡΤΕΝΑΕΡ, και μια μεγάλη γνώση στο πλοίο. Μόνο από τον κανιβαλισμό των υπαρχόντων πλοίων, στα μηχανολογικά (γιατί τα ηλεκτρονικά είναι “λιωμένα”), θα μπορούσαν να μείνουν σε υπηρεσία για άλλα 15 χρόνια. Καλύτερο δεν είναι αυτό από το να τα κάνουμε κατσαρόλες;

Για να σας προλάβω, φίλοι ναυταίοι που ασχολήθηκαν με το θέμα, μου έχουν πει ότι μια “απλή”, χωρίς πολλά όπλα, ΚΟΡΥΕΝΑΕΡ, δεν χρειάζεται πάνω από 50 άτομα για πλήρωμα. Μήπως, λέω μήπως, θα μπορούσε να το σκεφτεί το Λιμενικό λίγο σοβαρά; Και να εντάξει και σε κανά (Β)ΕΣΠΑ την μετατροπή τους σε ΠΑΘ;