Το καλοκαίρι έχει αρχίσει και μου ψυθιρίζει κάθε μέρα, κατά τις 5 το πρωί, πως χρειάζομαι κατεπειγόντως διακοπές. Και ποιος είμαι εγώ, να αγνοήσω τα μηνύματα των καιρών, και των εποχών; Εντωμεταξύ, ανήκοντας στην επίλεκτη ειδικότητα των απανταχού ΚαΨιΜιτζήδων, τυχόν υποβάθμιση της ικανότητάς μου να εκτελώ τα καθήκοντά μου κατά 100%, θα έχει δραματική επίπτωση στο αξιόμαχο του Στρατοπέδου. Αυτά είπα στον Στρατοπεδάρχη, και έστειλε τον οπλίτη-γιατρό να μου φέρει κάτι φάρμακα, τα οποία όταν τα πάρω, δεν πρέπει λέει να οδηγώ μετά.

Περίπου 200 τα Φ-35 που θα πάρει η Τουρκία, τα παλιά συν οι τόκοι

Μιλώντας για φάρμακα, πρέπει να πω, πως οτιδήποτε είπα σχετικά με τα τουρκικά Φ-35 προ της Συνόδου του ΝΑΤΟ, βγήκαν. Και ο Τραμπ(άκουλας) δεν κατάφερε να δώσει κάτι παραπάνω στον Ερντογάν από ευχές, αγκαλιές και χαμόγελα.

Βέβαια, ο -στριμωγμένος- Τούρκος Πρόεδρας δεν χρειάζεται αυτή τη στιγμή κάτι παραπάνω για το τουρκικό πόπολο. Επίσης, δεν χρειάζεται κάτι παραπάνω για την όποια εσωκομματική του αντιπολίτευση. Με την ευκαιρία, να πω πως τα υπόλοιπα τουρκικά κόμματα της αντιπολίτευσης, πάνε για κατάργηση με ένα νόμο κι ένα άρθρο.

Το βασικό του πρόβλημα είναι η οικονομία. Το κυνήγι που πέφτει στο ρωσικό φυσικό αέριο και το πετρέλαιο, έχει εκτοξεύσει το ενεργειακό κόστος της Τουρκίγιε, και το ξένο συνάλλαγμα που έχει είναι ελάχιστο. Επίσης ο πληθωρισμός είναι επίσημα και σταθερά πάνω από το 30%, αν και στην πραγματικότητα είναι πολύ μεγαλύτερος. Μπορεί τα όπλα της Τουρκίας να φέρνουν συνάλλαγμα, αλλά όχι τόσο όσο χρειάζεται για να ξαναμπεί στο Φ-35 (ακόμη κι αν τους άφηναν).

Νετανιάχου, όπως το πρόβλεψα

Μιλώντας για προβλέψεις, ξεκινώντας η Σύνοδος του ΝΑΤΟ, ο Νετανιάχου έστειλε ένα μήνυμα στον Τραμπ(άκουλα). Φυσικά το μήνυμα δεν ήταν ακριβώς από τον ίδιον, αλλά από το εβραϊκό λόμπι στην Ουάσινγκτον. Ο Μπίμπις είπε πως μπορεί ο Ερντογάν να είναι φίλος του Τραμπ, λόγω ούνα φάτσα, ούνα ράτσα, αλλά η Τουρκία δεν είναι φίλος των ΗΠΑ, της Δύσης, του Ισραήλ, απειλεί την Ελλάδα και κατέχει παράνομα τη μισή Κύπρο, αφού τη γενοκτόνησε πρώτα (η Τουρκία).

Ο ΚαΨιΜιτζής σας φρόντισε να μεταφράσει τα λεγόμενα του Μπίμπι, και ήταν επί λέξει αυτά “άκου πορτοκαλή βαψομαλιά, αν κάνεις καμία #$%^#%# και δώσεις Φ-35 στην Τουρκία, ή έστω προσπαθήσεις σοβαρά να το κάνεις, στις Ενδιάμεσες Εκλογές δεν θα βρεις ούτε τη δική σου ψήφο. Άσε που προφανώς ξέρω και τις μπίζνες που κάνουν τα κολλητάρια σου με τον δικτάτορα (Πούτιν, Χαμενεϊ, Ερντογάν, Λουκασένκο όποιον θες διάλεξε), και θα σε δώσουμε στεγνά”.

Με λίγα λόγια, αν το Τραμπ θέλει να δει το όνομά του σε αεροπλανοφόρο, θα πρέπει να κάνει όσα προβλέπει και η Αμερικανική Νομοθεσία, και το αμερικανικό συμφέρον. Αλλιώς θα δώσουν το όνομά του σε φυλακή του Τέξας.

Πάντως για να πω του Στραβού το Δίκιο, τις προβλέψεις μπορεί και να τις ψιλοέκλεψα από μια συνέντευξη Φλώρου στον ΑΝΤ1. Αν την ακούσετε, θα εκπλαγείτε για το πόσο μέσα έπεσε ο Επίτιμος ΑΓΕΕΘΑ.

Μητσοτάκης-Δένδιας-Γεραπετρίτης

Μιλώντας για Τουρκία, η ελληνική αποστολή τα είπε τόσο ξεκάθαρα, που νόμιζα ότι δεν διάβαζα καλά. Ο Μητσοτάκης μίλησε πως ότι και να λένε οι -κατουρημένοι από το φόβο τους- Ευρωπαίοι για την ανάγκη στήριξης του ΝΑΤΟ από την Τουρκία, η τελευταία απειλεί την Ελλάδα με πόλεμο επίσημα! Και αυτό το είπε -ξανά- μέσα στην Άγκυρα, έχοντας δίπλα Δένδια και Γεραπετρίτη.

Γενικά, η Σύνοδος του ΝΑΤΟ πήγε καλά για την Ελλάδα, και σε αυτό πρέπει να πω πως έπαιξε ρόλο και ο Δένδιας σαν ΥΕΘΑ (που συντονίζει τις στρατιωτικές αποστολές στην Ευρώπη), και ο Γεραπετρίτης σαν ΥΠΕΞ, που επίσης κάνει το δικό του κομμάτι. Ξέρω πως ο καθένας έχει τις δικές του πολιτικές ή κομματικές συμπάθειες, αλλά τα ίδια θα έλεγα για κάθε ομάδα που θα έφερνε θετικό αποτέλεσμα σε μια Σύνοδο που είχε ξεκινήσει με ατάκα του στυλ “φέρνω ένα δώρο στον Ερντογάν τον φίλο μου…”

Τα ιπτάμενα ραντάρ του ΝΑΤΟ

Μιλώντας για Σύνοδο του ΝΑΤΟ, με όλους αυτούς τους αποτυχημένους Γενικούς Γραμματείς (ο ένας χειρότερος από τον άλλον είναι, πρέπει να γίνεται διαγωνισμός χαμηλού ΑΪ-ΚΙΟΥ πριν τους προσλάβουν), είχαμε κάτι που ξέραμε, την ανακοίνωση για τα 10 ΝΑΤΟϊκά ιπτάμενα ραντάρ. Τα ραντάρ αυτά θα είναι ΣΑΑΜΠ, και αυτό είναι μια ευρωπαϊκή σφαλιάρα στον Τραμπ(άκουλα), που ακύρωσε τα ΜΠΟΪΝΓΚ Ε-7, για να τα ξε-ακυρώσει λίγους μήνες μετά. Στο ενδιάμεσο το ΝΑΤΟϊκό πουλάκι πέταξε για Σουηδία.

Για την Ελλάδα όλα αυτά, είναι πολύ σημαντικά. Η χώρα μας έχει εμπειρία στη χρήση τέτοιων συστημάτων, αν και τα δικά μας ως παλαιότερα υστερούν σε δυνατότητες. Αλλά αν προχωρήσει το όλο θέμα, προβλέπω να έχουμε και ΝΑΤΟϊκούς χειριστές να εκπαιδεύονται εκτός από τη Σουηδία, και στην Ελλάδα. ΚαΨιΜιτζής σπίκινγκ.

Βέβαια, μια σοβαρή χώρα, αν είχε στην κατοχή της ΕΡΙΑΪ ΕΜΒ-145, και ΟΛΟΙ οι Σύμμαχοί της αγόραζαν το ΓΚΛΟΜΠΑΛ-ΑΪ, θα φρόντιζα να μοντάρω μια λύση με λίγο ΝΑΤΟ, λίγο ΣΕΪΦ, λίγο κλάψα, λίγη εκπαίδευση στην Καλαμάτα και το Τατόι, και θα έκανα έναν εκσυγχρονισμό των ΕΜΒ-145. Αλλά μίλησα για σοβαρή χώρα, όχι για τη χώρα που βάζει το κάρο πριν από το άλογο. Και όταν ψοφήσει το άλογο, θέλει ζάντες αλουμινίου για το κάρο.

Ο διαγωνισμός που ακυρώθηκε στα ξεκούδουνα

Πρέπει να σημειώσω πως έχουμε σε εξέλιξη μια περίεργη ιστορία στο Λιμενικό. Και όταν λέω περίεργη, εννοώ πως έχουμε έναν μεγάλο διαγωνισμό, για ένα κρίσιμο εθνικό σύστημα, που έφτασε σχεδόν μέχρι το τέλος και ξαφνικά ο Υπουργός Ναυτιλίας αποφάσισε να τον ακυρώσει και να ξεκινήσει από την αρχή.

Το ΕΣΟΘΕ είναι το Εθνικό Σύστημα Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Επιτήρησης. Ένα δίκτυο από ραντάρ, ηλεκτροοπτικά συστήματα, σταθμούς επιτήρησης, επικοινωνίες και κέντρα διοίκησης, ώστε το Λιμενικό να βλέπει τι συμβαίνει στις ελληνικές θάλασσες και να έχει μια ενιαία εικόνα. Θα σας πω παρακάτω περισσότερα. Ας μείνουμε στον διαγωνισμό.

Η ιστορία ξεκινά πολλά χρόνια πίσω και ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε το 2020, με προϋπολογισμό 62 εκατομμύρια ευρώ. Υπήρξε τεράστιο ενδιαφέρον από την αγορά, κατατέθηκαν δέκα αιτήσεις συμμετοχής και, μετά την πρώτη φάση, έμειναν δύο υποψήφια σχήματα.

Δυο σοβαροί παίκτες

Ο ένας από τους δυο ήταν η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ μαζί με την ισραηλινή ΕΛΜΠΙΤ ΣΙΣΤΕΜΣ, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες αμυντικών ηλεκτρονικών στον κόσμο. Ο δεύτερος ήταν η ΙΝΤΡΑΚΟΜ ΤΗΛΕΚΟΜ, επίσης μεγάλη και σοβαρή εταιρεία, με εμπειρία στις τηλεπικοινωνίες και στα σύνθετα δίκτυα.

Με λίγα λόγια, ο διαγωνισμός δεν είχε μείνει με τον Μήτσο από τα Σεπόλια και τον Τάκη από την Καλαμαριά. Είχαν προκριθεί δύο μεγάλοι όμιλοι, με δυνατότητα να υλοποιήσουν ένα τόσο σύνθετο έργο.

Υπήρξε βέβαια και δικαστική εμπλοκή από αποκλεισμένο σχήμα. Μόνο που εδώ η υπόθεση έφτασε στο Συμβούλιο της Επικρατείας και η προσφυγή απορρίφθηκε σχεδόν αμέσως, το 2024 κάπου.

Από το 2024 λοιπόν, θεωρητικά ο δρόμος ήταν ανοιχτός για να προχωρήσει η δεύτερη φάση. Κι όμως, ο διαγωνισμός συνέχισε να κάθεται, μέχρι που φτάσαμε στον Φεβρουάριο του 2026 και, επί υπουργίας Κικίλια, αποφασίστηκε ξαφνικά η ματαίωσή του και η επανάληψη με νέους όρους.

Τι ακριβώς άλλαξε;

Εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον. Το Υπουργείο είχε δηλώσει από το καλοκαίρι του 2025 ότι, εξεταζόταν αύξηση του προϋπολογισμού και αλλαγή των τεχνικών προδιαγραφών, ώστε ο διαγωνισμός να μην αποβεί άγονος. Ναι, ο διαγωνισμός με 10 υποψήφιους, και δυο στο τέλος, θα ήταν άγονος.

Μόνο που δεν είναι καθόλου το ίδιο πράγμα να αυξήσεις έναν προϋπολογισμό ή να επικαιροποιήσεις κάποιες προδιαγραφές, και άλλο να ακυρώνεις ολόκληρο τον διαγωνισμό, μαζί με την πολυετή διαδικασία που προηγήθηκε. Ειδικά όταν έχουν μείνει μέσα δύο σοβαροί υποψήφιοι και έχει τελειώσει κάθε δικαστική εκκρεμότητα.

Η επίσημη απόφαση δεν μας λέει όμως ποιες παράμετροι άλλαξαν τόσο δραματικά, ώστε ο παλιός διαγωνισμός να μην μπορεί πλέον να συνεχιστεί. Η πραγματική αιτιολογία βρίσκεται σε πρακτικό της επιτροπής του Φεβρουαρίου του 2026, το οποίο δεν έχει δημοσιοποιηθεί μαζί με την απόφαση.

Θεωρώ πως όταν ακυρώνεις έτσι έναν διαγωνισμό 62 εκατομμυρίων ευρώ καλό είναι να εξηγήσεις αναλυτικά τι ακριβώς χάλασε. Εκτός κι αν δεν θες.

Από τα 62 στα 120 εκατομμύρια

Μιλώντας για λεφτά, μετά την ακύρωση εμφανίζεται ένα νέο ΕΣΟΘΕ. Και ο προϋπολογισμός του νέου έργου είναι 120 εκατομμύρια.

Θα μπορούσε φυσικά το νέο σύστημα να είναι πολύ μεγαλύτερο. Θα μπορούσε να έχει περισσότερους σταθμούς, καλύτερα ραντάρ, περισσότερα ηλεκτροοπτικά, περισσότερα κέντρα διοίκησης, ισχυρότερα δίκτυα και μεγαλύτερο πακέτο υποστήριξης. Μόνο που υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα. Δεν έχουμε ακόμη μία καθαρή, δημόσια ανάλυση που να λέει πως το παλιό ΕΣΟΘΕ είχε αυτά, το νέο έχει εκείνα και για αυτό χρειαζόμαστε άλλα 58 εκατομμύρια ευρώ. Λένε ότι το νέο σύστημα φαίνεται πιο αποκεντρωμένο και προβλέπει δυνατότητα περιφερειακών κέντρων διοίκησης, όμως αυτό από μόνο του δεν εξηγεί τον σχεδόν διπλασιασμό του ποσού.

Ενδιαφέρον είναι πως το ΕΣΟΘΕ εμφανιζόταν μέχρι πρόσφατα στον επίσημο προγραμματισμό της νέας χρηματοδοτικής περιόδου κοντά στα 64 εκατομμύρια ευρώ. Και ξαφνικά η νέα χρηματοδότηση έφτασε τα 120 εκατομμύρια. Δηλαδή δεν έχουμε μόνο το παλιό 62 του 2020 και το νέο 120 του 2026, αλλά ένα πολύ πιο πρόσφατο 64 που κάπως έγινε 120.

Δεν ξέρω αν υπάρχει κάτι «περίεργο» στην υπόθεση. Δεν έχω κανένα στοιχείο που να μου επιτρέπει να γράψω κάτι τέτοιο και δεν πρόκειται να το κάνω.

Μπορεί να υπάρχει λογική εξήγηση για όλα. Αν υπάρχει, το Υπουργείο Ναυτιλίας και το Λιμενικό, μπορούν πολύ εύκολα να τη δώσουν, δημοσιοποιώντας το πρακτικό που εξηγεί γιατί ακυρώθηκε ο παλιός διαγωνισμός και την ανάλυση κόστους που εξηγεί γιατί το νέο ΕΣΟΘΕ χρειάζεται 120 εκατομμύρια.

Γιατί το ΕΣΟΘΕ είναι τόσο σημαντικό

Η Ελλάδα έχει χιλιάδες νησιά και νησίδες και τεράστια ακτογραμμή. Και παρ’ όλα αυτά, ακόμη δεν διαθέτει το ολοκληρωμένο σύστημα που θα έπρεπε να ενώνει σε μία εικόνα όσα βλέπουν τα ραντάρ, τα ηλεκτροοπτικά, το ΑΙΣ, τα πλωτά και οι υπόλοιπες πηγές.

Σήμερα μπορεί ένα Λιμεναρχείο να βλέπει κάτι, ένα πλωτό να έχει άλλη εικόνα και ένα άλλο σύστημα να διαθέτει διαφορετική πληροφορία. Το ΕΣΟΘΕ δημιουργήθηκε ακριβώς για να ενώσει όλα αυτά σε μία κοινή επιχειρησιακή εικόνα.

Αυτό αφορά φυσικά τη μετανάστευση, αλλά και τη διακίνηση ναρκωτικών, το λαθρεμπόριο, την παράνομη αλιεία, την έρευνα και διάσωση και γενικά οτιδήποτε συμβαίνει στη θάλασσα και σήμερα πρέπει να εντοπιστεί, να αξιολογηθεί και να μετατραπεί γρήγορα σε απόφαση.

Και ο χώρος Σένγκεν

Ακόμη ένα μεγάλο μέρος των θαλάσσιων συνόρων μας είναι ταυτόχρονα εξωτερικά σύνορα της ζώνης Σένγκεν, δηλαδή της περιοχής όπου στο εσωτερικό της έχουμε καταργήσει τους περισσότερους συνοριακούς ελέγχους.

Όσο πιο ελεύθερα κυκλοφορούμε στο εσωτερικό της Σένγκεν, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά ο αποτελεσματικός έλεγχος των εξωτερικών συνόρων. Το ΕΣΟΘΕ συνδέεται ακριβώς με αυτή την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική. Η εικόνα των ελληνικών θαλάσσιων συνόρων πρέπει να μπορεί να τροφοδοτεί την εθνική εικόνα και, μέσω του ΕΥΡΟΣΟΥΡ, την ευρωπαϊκή εικόνα των εξωτερικών συνόρων, ώστε η πληροφορία να ανταλλάσσεται γρήγορα και να υπάρχει κοινή αντίδραση όταν εμφανίζεται ένα σοβαρό περιστατικό.

Μάλιστα, η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει συμπεριλάβει ρητά το ελληνικό ΕΣΟΘΕ στο σχέδιο δράσης για την Ανατολική Μεσόγειο και έχει απαιτήσει την υποστήριξη της Ελλάδας για να δημιουργηθεί το σύστημα. Με απλά λόγια, η Ευρώπη μας δίνει και τα χρήματα για ένα έργο που θεωρεί σημαντικό για τα εξωτερικά σύνορα, κι εμείς καταφέραμε να συζητάμε γι’ αυτό από το 2017 και το 2026 να το ακυρώσουμε και να ξεκινάμε πάλι από την αρχή.

Οπότε το θέμα είναι σοβαρό. Και φοβάμαι, πως συνδέεται με πολλά που συμβαίνουν μέσα στο Υπουργείο, καθώς ακούγεται πως πολλοί αξιωματικοί που ασχολούνται με τις προμήθειες μετακινήθηκαν “σε μια νύχτα”, ενώ πολλές είναι οι απευθείας αναθέσεις του Υπουργείου Ναυτιλίας. Επιφυλάσσομαι να επανέλθω.