Με σημερινό πληθυσμό κάπου 86 εκατομμύρια, η Τουρκία προέβαλλε για χρόνια πως “σε λίγο θα ξεπεράσει τα 100 εκατομμύρια” (αυτό αναμενόταν κάπου το 2040), ώστε να καταταχθεί ανάμεσα στις μεγαλύτερες χώρες του κόσμου στη σχετική μέτρηση. Η πραγματικότητα όμως είναι τελείως διαφορετική.

Έτσι, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τουρκικής Στατιστικής Υπηρεσίας (TÜİK) που δημοσιεύθηκαν στις 21 Μαΐου 2026, υπάρχει στη γειτονική χώρα σοβαρή δημογραφική κρίση η οποία και επιταχύνεται. Όπου ο δείκτης γονιμότητας διαμορφώθηκε στο 1,42 παιδιά ανά γυναίκα το 2025, από 1,48 το 2024, παραμένοντας σταθερά κάτω από το όριο αναπλήρωσης του πληθυσμού (2,1) για ένατο συνεχόμενο έτος. Ο αριθμός των ζώντων γεννήσεων μειώθηκε σε 895.374, με 51,4% αγόρια και 48,6% κορίτσια.

H εξέλιξη του δείκτη γονιμότητας της Τουρκίας από το 2001 έως το 2025. Από το 2014 και μετά υπάρχει συνεχής πτώση, κάτω από το όριο αναπλήρωσης.

Από το 2001, όταν ο δείκτης βρισκόταν στο 2,38, η πτώση είναι συνεχής, ιδιαίτερα μετά το 2014. Σε 76 από τις 81 επαρχίες ο δείκτης είναι κάτω από 2,1, ενώ σε 59 επαρχίες κάτω από 1,5. Η υψηλότερη γονιμότητα καταγράφηκε στην Σανλιούρφα (3,15), ακολουθούμενη από το Σιρνάκ (2,53) και το Μαρντίν (2,23). Αντίθετα, οι χαμηλότερες τιμές σημειώθηκαν στο Μπαρτίν (1,09), στη Σμύρνη (1,10), στο Εσκισεχίρ, στην Άγκυρα και στο Ζονγκουλντάκ (1,11). Στις πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές ο δείκτης είναι 1,33, στις ενδιάμεσες πυκνότητας 1,53 και στις αραιοκατοικημένες 1,75.

Οι Τουρκικές επαρχίες με το χρώμα να απεικονίζει το δείκτη γονιμότητας το 2017. Το ανοιχτό πράσινο και το πράσινο είναι οι ζώνες με υψηλή γονιμότητα, ενώ το κίτρινο είναι κάτω από το όριο αναπλήρωσης.
Οι Τουρκικές επαρχίες με το χρώμα να απεικονίζει το δείκτη γονιμότητας το 2025. Η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά, όπου σχεδον το σύνολο της χώρας είναι στο “κόκκινο”, δηλαδή με πολύ χαμηλό δείκτη γεννήσεων.

Ακόμη η μέση ηλικία της μητέρας κατά τον τοκετό αυξήθηκε στα 29,4 χρόνια (από 26,7 το 2001), ενώ η μέση ηλικία κατά τον πρώτο τοκετό είναι πλέον 27,5 χρόνια. Η εφηβική γονιμότητα κατέρρευσε από 49 σε 9 γεννήσεις ανά 1.000 γυναίκες 15-19 ετών (στην Τουρκία σημαντικό μέρος των γεννήσεων προέρχονταν από πολύ νεαρές γυναίκες, κυρίως στην επαρχία). Το 42,8% των γεννήσεων ήταν πρώτες για τη μητέρα, ενώ το 3,3% ήταν πολλαπλές (οι περισσότερες με δίδυμα).

Σύμφωνα με το επίπεδο εκπαίδευσης, ο δείκτης γονιμότητας είναι 2,51 για μητέρες με πρωτοβάθμια εκπαίδευση και μόλις 1,24 για αυτές με ανώτατη. Η μέση απόσταση μεταξύ δύο διαδοχικών γεννήσεων αυξήθηκε στα 4,8 χρόνια.

Ο Ερντογάν που οραματιζόταν την μεγάλη αύξηση πληθυσμού, πλέον έχει χαρακτηρίσει τη μείωση ως «εθνική απειλή». Οπότε έχει εξαγγείλει ένα πρόγραμμα, από το 2026 έως το 2035, ως “Δεκαετία Οικογένειας και Πληθυσμού” και και προωθεί πολιτικές για επιδοτήσεις και άλλες παροχές με βάση τον αριθμό των παιδιών. Ωστόσο, το υψηλό κόστος ζωής, η ακριβή στέγαση, ο μεγάλος πληθωρισμός και η ανασφάλεια εργασίας αποθαρρύνουν τα νέα ζευγάρια, όπως συμβαίνει και σε όλη την Ευρώπη – και ειδικά στην Ελλάδα.

Ο δείκτης γονιμότητας στις χώρες της ΕΕ, μαζί με την Τουρκία (στοιχεία 2024-25). Ο μέσος όρος είναι στο 1,34 παιδιά, στην Ελλάδα 1,24, στην Τουρκία 1,42, ενώ όλες οι χώρες είναι κάτω από το όριο αναπλήρωσης του πληθυσμού.

Έτσι και η Τουρκία θα αντιμετωπίσει τα γνωστά προβλήματα της δημογραφικής κρίσης, με γήρανση πληθυσμού, μείωση του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού, αύξηση κόστους περίθαλψης, κοινωνικής πρόνοιας και κόστους συντάξεων, και βέβαια περιορισμό της οικονομικής ανάπτυξης.