Μπορεί η αγορά μιας καφετιέρας (πάντα ΡΑΦΑΕΛ, μην ξεχνιόμαστε) να είναι το μεγάλο νέο στο ΚαΨιΜί, αλλά μπορεί μια πολύ μικρότερη και απλούστερη προμήθεια, όπως για παράδειγμα μια παγομηχανή των 80 ευρώ, να είναι πολύ σημαντικότερη. Καθώς, πλέον μπορώ να φτιάχνω παγάκι μόνος μου, αγνά, καθαρά και το βασικότερο, χωρίς σοβαρό κόστος.

Το πρώτο Ρ-3 έφτασε στην Ελευσίνα, αφρίζει-ξαφρίζει, τον παρά μας δώσαμε

Μιλώντας για αγορές, υπάρχουν και κάποιες που ξοδεύεις πολλά, και παίρνεις λίγα πολύ αργότερα. Μια από τις πλέον αποτυχημένες αμυντικές επενδύσεις, είναι ο εκσυγχρονισμός των ΠΑΠΑ-ΘΡΙ. Φυσικά, οι εμπνευστές και υλοποιητές αυτού του λάθος σε βαθμό εγκλήματος, και έχουν ανταμειφθεί, και χαίρουν εκτίμησης στον ΥΕΘΑ. Ας είναι.

Το θέμα είναι πως τελικά ήρθε, και σε λίγο θα έρθουν και τα υπόλοιπα, με όλα να παραδίδονται εντός 2027. Ας αφήσουμε την γκρίνια πίσω, και ας δεχτούμε τα “νέα” μας ΑΦΝΕ (Αεροσκάφη Ναυτικής Επιτήρησης, παλιά τα λέγαμε ΑΦΝΣ, Ναυτικής Συνεργασίας).

Μπορεί να διαφωνώ κι εγώ κι εσείς με αυτό το πρόγραμμα, αλλά θα το πω “στεγνά”.  Μας αρέσει, δεν μας αρέσει, ούτε άλλα έχουμε, ούτε άλλα προβλέπεται να πάρουμε. Ειδικά η ακύρωση των ναυτικών ΡΗΠΕΡ το 2023, μας αφήνει με τα Ρ-3. Κι ευχαριστώ να λέμε.

Τα Ρ-3 και τα ΣΙ-130 έχουν -σχεδόν- ίδιους κινητήρες

Μιλώντας για Ρ-3, ένας από τους λόγους που τα υποστήριξε τότε η τότε ηγεσία του ΠΝ και του ΓΕΕΘΑ, ήταν η ομοιοτυπία με τους κινητήρες με τα ΣΙ-130Η. Μιλάμε για τον αειθαλή Τ-56, έναν κινητήρα που υπηρετεί για πάνω από 60 χρόνια, και θα υπηρετεί κατά πάσα πιθανότατα άλλα 60.

Έλα ντε όμως, που η επιλογή των ΣΙ-390 δείχνει πως η ΠΑ, σε λίγα χρόνια θα έχει “απαλλαγεί” από τα ΣΙ-130Η, και θα έχει αγοράσει ΣΙ-390 από Βραζιλία. Ξέρετε τι μου κάνει εντύπωση; Πως η ΠΑ δεν έχει εξετάσει καν το θέμα πιθανού εκσυγχρονισμού των ΣΙ-130Η. Εντάξει έγινε ένας, αλλά πολύ περιορισμένος.

Τα ελληνικά ΣΙ-130Η μπορούν να εκσυγχρονιστούν με νέες έλικες, νέα ηλεκτρονικά, και να αλλάξουν τελείως το προφίλ επιχειρήσεων του αεροσκάφους. Και για να μην αρχίσετε τα γνωστά, ο εκσυγχρονισμός γίνεται από την Λ3ΧΑΡΡΙΣ. Αν δεν θέλουμε την Λ3ΧΑΡΡΙΣ, υπάρχει και η ΕΛΜΠΙΤ.

Το Ισραήλ έχει ήδη εκσυγχρονίσει τα ΣΙ-130Η ΚΑΡΝΑΦ. Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2012 με ανάδοχο την ΕΛΜΠΙΤ, οι πρώτες πτήσεις έγιναν το 2015 και οι δοκιμές συνεχίστηκαν το 2016. Τα παλιά αναλογικά συστήματα αντικαταστάθηκαν από ψηφιακά και το αεροσκάφος απέκτησε σύγχρονο πιλοτήριο.

Η αναβάθμιση έδωσε στα ισραηλινά ΗΡΑΚΛΗΣ καλύτερες δυνατότητες πτήσης χαμηλά, τη νύχτα και με κακές καιρικές συνθήκες. Παράλληλα μειώθηκε ο φόρτος των χειριστών και βελτιώθηκε η ασφάλεια πτήσης. Με λίγα λόγια, το Ισραήλ κράτησε τα παλιά αεροσκάφη και τα έφερε σε σύγχρονο επίπεδο.

Κάτι αντίστοιχο κάνει σήμερα και η Αμερικανική Αεροπορία με την Λ3ΧΑΡΡΙΣ. Το πρόγραμμα ΑΜΠ ΙΝΚΡΙΜΕΝΤ 2 αφορά 124 ΣΙ-130Η και 10 ΕΛΣΙ-130Η της Εθνοφρουράς και της Εφεδρείας. Άρα λύσεις υπάρχουν, έχουν δοκιμαστεί και εφαρμόζονται ήδη σε μεγάλους στόλους. Αλλά εμείς θέλουμε ΜΟΝΟ ΣΙ-390.

Το ΣΙ-390 και τα 600 εκατ. ευρώ

Αυτό που δεν έχω καταλάβει, είναι πως φτάσαμε εκεί. Αν θυμάμαι καλά, είχαμε ξεκινήσει να ψάχνουμε για μεταχειρισμένα ΣΙ-130Η, και μετά, για πιθανή αγορά ΣΙ-130 ΤΖΕΪ μεταχειρισμένων. Πως καταλήξαμε σε ΣΙ-390, κανείς δεν κατάλαβε.

Μπορεί τα 600 εκατ. ευρώ που θα κοστίσουν τα 3 ΣΙ-390 (εντάξει, 597,5 εκατ.), να θεωρούνται “ευκαιρία”, αλλά μήπως το “παρακάνουμε” πάλι; Βέβαια, τώρα που το σκέφτομαι, αν σε αυτά τα 600 εκ ευρώ, περιλαμβάνονται και τα ταξίδια στο Σάο Πάολο, τότε πάω πάσο. Κοστίζουν τα αεροπορικά. Εκτός κι αν αυτά τα πληρώσουμε έξτρα. Ξενοδοχεία, φαγητά, έξοδα παράστασης, είναι μέσα, ή αυτά θα πληρωθούν ON-TOΠ;

Έτσι πάμε σε “βίαιη” αντικατάσταση του στόλου των μεταγωγικών της 112 ΠΜ, με ένα αεροσκάφος που θα αγοράζουμε σιγά-σιγά, σε μικρές ποσότητες, εκτός ΣΕΪΦ, και φυσικά θα καλοπληρώνομαι κάθε φορά. Αναρωτιέμαι τι ειπώθηκε στη Βουλή, για να περάσει αυτό πρόγραμμα, και θα ήθελα να είμαι εκεί όταν χρειαστεί να γίνει Νόμος. Και λέω Νόμος, διότι η απευθείας ανάθεση θέλει νέο νόμο όπως έγινε με τις απευθείας αναθέσεις των ΦΔΙ και των ΡΑΦΑΛ.

Αύριο θα πούμε περισσότερα για το θέμα αυτό. Και θα δώσουμε και μια καλή απάντηση στο “γιατί το αγόρασαν τόσοι πελάτες“. Βασικά κι εγώ υπέρ είμαι, αν πρώτα όμως εξαντλήσουμε όλες τις διαθέσιμες επιλογές, χωρίς αγορά πάλι “από το ράφι”. Εκτός κι αν το βραζιλιάνικο ράφι, είναι καλύτερο.

Κάτι που αξίζει όσο 50 ή περισσότερα Φ-35 για Ελλάδα και Κύπρο

Μιλώντας για σημαντικά πράγματα, στις 11 του μήνα, στο Χιούστον, Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ υπέγραψαν Διακήρυξη Πρόθεσης για τη δημιουργία του Ενεργειακού Κέντρου Ανατολικής Μεσογείου, με έδρα το Πανεπιστήμιο Ράις. Πρόκειται ουσιαστικά για τη μόνιμη βάση του σχήματος ΤΡΙΑ ΣΥΝ ΕΝΑ, που μέχρι σήμερα λειτουργούσε κυρίως μέσα από υπουργικές συναντήσεις και κοινές δηλώσεις.

Το κέντρο θα ασχοληθεί με την ανάπτυξη φυσικού αερίου, τις υποδομές ΥΦΑ, τα ενεργειακά δίκτυα, τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, την έρευνα και τις νέες τεχνολογίες. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία των ενεργειακών εγκαταστάσεων από κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές και άλλες απειλές. Με απλά λόγια, οι τέσσερις χώρες θέλουν να σχεδιάζουν μαζί τα ενεργειακά έργα της περιοχής και να βάζουν στο ίδιο τραπέζι κυβερνήσεις, πανεπιστήμια και μεγάλες εταιρείες.

Η αξία της συμφωνίας είναι κυρίως γεωστρατηγική. Οι ΗΠΑ συνδέονται θεσμικά με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ για την ενέργεια και την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ η Τουρκία απουσιάζει από το σχήμα. Αγωγοί και γεωτρήσεις θα χρειαστούν χρήματα, μελέτες και αποφάσεις. Το σημαντικό για την ώρα είναι ότι η Ουάσιγκτον έβαλε υπογραφή σε έναν μόνιμο άξονα συνεργασίας, στον οποίο η Ελλάδα και η Κύπρος βρίσκονται μέσα και έχουν λόγο.

Η Κύπρος αλλάζει, η Τουρκία ζορίζεται

Μιλώντας για την Ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία έχει αρχίσει να ζορίζεται πραγματικά. Αυτό φαίνεται και από τον εκνευρισμό του Ερντογάν, που κατηγόρησε μικρά κράτη της περιοχής ότι έχουν ανέβει, όπως είπε, στη βάρκα του Ισραήλ και κυνηγούν όνειρα μεγαλύτερα από το μέγεθός τους.

Και για να γίνει απολύτως σαφής, δήλωσε πως «αν θιγούν τα δικαιώματα της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων, η απάντησή μας θα είναι ξεκάθαρη και πολύ σκληρή». Όταν ο Σουλτάνος φτάνει να μιλά έτσι, σημαίνει πως βλέπει γύρω του μια πραγματικότητα που δεν του αρέσει καθόλου.

Η Ανατολική Μεσόγειος αλλάζει μπροστά στα μάτια μας. Σκεφτείτε το λίγο ψύχραιμα. Από τη μία βρίσκεται η Ελλάδα, με Ένοπλες Δυνάμεις που εκσυγχρονίζονται και αποκτούν δυνατότητες που πριν από λίγα χρόνια έμοιαζαν μακρινές. Από την άλλη βρίσκεται το Ισραήλ, μια από τις ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις του πλανήτη, με πραγματική πολεμική εμπειρία, τεχνολογία και βιομηχανία. Και πίσω από Ελλάδα, Ισραήλ και Κύπρο βρίσκονται οι ΗΠΑ, με διαφορετικό βαθμό στήριξης στον καθένα, αλλά με κοινό συμφέρον να προστατεύσουν την ενεργειακή ασφάλεια, τις θαλάσσιες οδούς και τη σταθερότητα της περιοχής.

Η Κύπρος, μάλιστα, θα ενισχυθεί σημαντικά στρατιωτικά τα επόμενα χρόνια. Μπορεί να έχει τον εχθρό στα βόρεια, με τον τουρκικό στρατό κατοχής να παραμένει εκεί, αλλά ανατολικά έχει το Ισραήλ και δυτικά την Ελλάδα.

Έχει δηλαδή συμμάχους με ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις, στενή συνεργασία και, κυρίως, κοινά συμφέροντα. Αυτό είναι που ενοχλεί περισσότερο την Άγκυρα. Η Κύπρος παύει σταδιακά να είναι ένα απομονωμένο νησί απέναντι στην Τουρκία και μετατρέπεται σε κρίσιμο κρίκο ενός άξονα που η Άγκυρα ούτε ελέγχει ούτε μπορεί πλέον να αγνοήσει.

Αλλαγή πολιτικής από το ΥΠΕΘΑ στο θέμα των εξοπλισμών;

Μιλώντας για αλλαγές, η τελευταία 3ετία έχει χαρακτηριστεί σαν “Εποχή Δένδια” στο ΥΕΘΑ, ή ΑΤΖΕΝΤΑ 2030 όπως είναι το εμπορικό της όνομα. Μετά τους πρώτους μήνες της έντονης “Αποφλωροποίησης”, που απομακρύνθηκαν αξιωματικοί, ακυρώθηκαν προγράμματα (εποχής Φλώρου-Παναγιωτόπουλου), δημιουργήθηκαν νέα. Νέα προγράμματα εννοώ, που στην πραγματικότητα είναι η υλοποίηση για κάποιες από τις μελέτες της περιόδου 2020-2023.

Για παράδειγμα, ο Θόλος είναι μια συρραφή μελετών και αναλύσεων για την αναβάθμιση της Αεράμυναςτης χώρας, που είχε γίνει από το ΓΕΕΘΑ (νομίζω ότι επικεφαλής της ανάλυσης ήταν ο τότε Υπαρχηγός ΓΕΕΘΑ Δρυμούσης, μετάπειτα ΑΓΕΝ). Εκεί μελετήθηκαν τα πάντα όλα, από ισραηλινά και γερμανικά, μέχρι αμερικανικά.

Ο περίφημος “Θόλος” που εμφανίστηκε αργότερα, είναι μια επιλογή μόνο ισραηλινών συστημάτων, χωρίς πρόβλεψη για εκσυγχρονισμό των ΠΑΤΡΙΟΤ, ή των ΑΣΡΑΝΤ. Εντάξει, τα νέας κατασκευής αμερικανικά κόστιζαν πανάκριβα, και λογική η επιλογή των ΜΠΑΡΑΚ. Αλλά οι ΠΑΤΡΙΟΤ που ήδη έχουμε, τι φταίνε; γιατί δεν εκσυγχρονίζονται;

Πάντως, ένα πρόγραμμα που είχε ξεκινήσει με πλήρη μυστικότητα επί Παναγιωτόπουλου-Φλώρου, το ΒΙΚΤΑ, πέρασε την περασμένη εβδομάδα για σκοπιμότητα από τη Βουλή. Το πρωτότυπο το είχε δει τότε η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, και θεώρησαν πως είναι ένα όπλο κομμένο και ραμμένο για τη ΔΕΠ αλλά και -κυρίως- για το ΠΝ. Αυτό, όπως έχω ξαναπεί, είναι τεράστια έκπληξη.

Περισσότερα ΧΕΡΟΝ, κάτι είναι κι αυτό

Μιλώντας για αλλαγή πορείας, και η προμήθεια των 2 επιπλέον ΧΕΡΟΝ, είναι κάτι που χρειάζεται επειγόντως η ΠΑ, για να ενισχύσει την επιτήρηση σε κρίσιμους τομείς.

Το 2022, ο τότε ΑΓΕΕΘΑ είχε πάει στο Ισραήλ, και είχε συζητήσει για περισσότερα ΧΕΡΟΝ, με δυνατότητα οπλισμού. Επίσκεψη είχε κάνει και ο τότε ΥΕΘΑ, και τα -οπλισμένα- ΧΕΡΟΝ ήταν στο τραπέζι.

Τα ΧΕΡΟΝ θα ήταν η ΛΟΟΥ ΚΟΣΤ λύση για ΓΙΟΥ-ΕΪ-ΒΙ, και τα ΡΗΠΕΡ θα ήταν το ΧΑΪ-ΚΟΣΤ. Αν τώρα δούμε σε λίγο να επανέρχεται η αγορά των ΡΗΠΕΡ, μην εκπλαγείτε καθόλου. Άλλωστε, το πρόβλημα της κάλυψης όλου του ΦΙΡ ΑΘΗΝΩΝ και της ΑΟΖ, δεν λύνεται έτσι εύκολα.