Η USAF και η Lockheed Martin ανακοίνωσαν ένα ακόμη σημαντικό βήμα στην εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης για στρατιωτικές αεροπορικές επιχειρήσεις. Το πειραματικό αεροσκάφος X-62A VISTA (Variable In–flight Simulation Test Aircraft) ολοκλήρωσε με επιτυχία μια σειρά από 27 αυτόνομες αναχαιτίσεις εναέριων στόχων σε οκτώ δοκιμαστικές πτήσεις, κατά τις οποίες ο έλεγχος του αεροσκάφους αναλήφθηκε από λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης που αξιοποιούσε δεδομένα από αισθητήρα υπερύθρων (IRST) σε ατρακτίδιο Legion Pod.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς για πρώτη φορά οι αλγόριθμοι δεν βασίστηκαν σε προσομοιωμένα δεδομένα ή σε προκαθορισμένα σενάρια, αλλά σε πραγματικές πληροφορίες που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια της πτήσης. Ο στόχος εντοπιζόταν από το σύστημα Legion Pod, το οποίο ενσωματώνει τον αισθητήρα IRST21, και τα δεδομένα μεταβιβάζονταν σε πραγματικό χρόνο στον αλγόριθμο τεχνητής νοημοσύνης. Εκείνος αναλάμβανε να εξάγει λύσεις αναχαίτισης και να οδηγήσει το X-62 στην ιδανική θέση εναντίον ενός T-38 Talon, χωρίς να απαιτείται παρέμβαση του χειριστή.
Να θυμίσουμε ότι το πρόγραμμα, με την ονομασία HAVE HEAT, αποτελεί μέρος της εκτεταμένης αναβάθμισης Mission Systems Upgrade (MSU) του X-62, η οποία αποσκοπεί στη μετατροπή του σε μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα δοκιμών για τεχνολογίες αυτόνομης αεροπορικής μάχης.
Παράλληλα υλοποιήθηκε και το πρόγραμμα HAVE HOLIDAYS, στο οποίο αξιολογήθηκαν νέες ανοικτές αρχιτεκτονικές αποστολής, διαφορετικοί αυτόνομοι «δρώντες» τεχνητής νοημοσύνης από τρίτους κατασκευαστές, καθώς και βελτιωμένοι μηχανισμοί ασφαλείας που διασφαλίζουν ότι η αυτόνομη λειτουργία δεν θα υπερβεί τα επιχειρησιακά όρια που θέτει ο άνθρωπος.
Το X-62A VISTA είναι ένα εκτεταμένα τροποποιημένο F-16D, το οποίο εδώ και δεκαετίες χρησιμοποιείται από τη Σχολή Δοκιμαστών της Αμερικανικής Αεροπορίας (USAF Test Pilot School) ως ιπτάμενο εργαστήριο για την ανάπτυξη και αξιολόγηση προηγμένων τεχνολογιών. Τα τελευταία χρόνια έχει μετατραπεί στη βασική πλατφόρμα δοκιμών για προγράμματα συνεργασίας ανθρώπου και τεχνητής νοημοσύνης, αποτελώντας τη φυσική συνέχεια του προγράμματος Air Combat Evolution (ACE) της DARPA, στο πλαίσιο του οποίου πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες αερομαχίες μεταξύ ανθρώπινου χειριστή και αλγορίθμου AI.
Η σημαντικότερη καινοτομία των πρόσφατων δοκιμών είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη ολοκλήρωσε ολόκληρο τον κύκλο «sensor–to–action»: από την παθητική ανίχνευση του στόχου μέσω υπερύθρων μέχρι τη λήψη της τακτικής απόφασης και την εκτέλεση των απαραίτητων ελιγμών για την αναχαίτισή του. Η χρήση αισθητήρων IRST παρουσιάζει ιδιαίτερο επιχειρησιακό ενδιαφέρον, καθώς επιτρέπει τον εντοπισμό στόχων χωρίς εκπομπή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, μειώνοντας έτσι τις πιθανότητες εντοπισμού του ίδιου του μαχητικού από αντίπαλα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου.
Η Lockheed Martin υποστηρίζει ότι οι αυτόνομοι αλγόριθμοι αναπτύχθηκαν, ενσωματώθηκαν και δοκιμάστηκαν στο X-62 μέσα σε μόλις τρεις μήνες, γεγονός που καταδεικνύει τη δυνατότητα ταχείας εξέλιξης νέων δυνατοτήτων λογισμικού. Η φιλοσοφία αυτή συμβαδίζει με τη γενικότερη στρατηγική της USAF για ανάπτυξη ανοικτών αρχιτεκτονικών και λογισμικού που μπορεί να αναβαθμίζεται με ταχύ ρυθμό, αντί της αποκλειστικής εξάρτησης από χρονοβόρες τροποποιήσεις υλικού.
Το επόμενο βήμα για το X-62 περιλαμβάνει την εγκατάσταση του ραντάρ RTX Phantom Strike AESA, καθώς και νέων δικτυοκεντρικών δυνατοτήτων επικοινωνίας, επιτρέποντας στο αεροσκάφος να λειτουργεί ως κόμβος σε ένα ευρύτερο δίκτυο αισθητήρων, επανδρωμένων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Στόχος είναι η δοκιμή επιχειρήσεων στις οποίες ο χειριστής δεν θα εκτελεί απαραίτητα κάθε ελιγμό, αλλά θα επιβλέπει και θα συντονίζει πολλαπλές αυτόνομες πλατφόρμες μάχης.
Οι επιτυχείς δοκιμές του X-62A VISTA επιβεβαιώνουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μεταβαίνει πλέον από το στάδιο της θεωρητικής έρευνας σε πραγματικές επιχειρησιακές εφαρμογές. Αν και η πλήρης αντικατάσταση του ανθρώπινου χειριστή παραμένει μακρινός στόχος, η ενσωμάτωση αυτόνομων συστημάτων σε μελλοντικά μαχητικά και, κυρίως, στα προγράμματα των συνεργατικών μαχητικών Collaborative Combat Aircraft (CCA) αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο διεξαγωγής των αεροπορικών επιχειρήσεων μέσα στην επόμενη δεκαετία.
