Σε εντατική αναζήτηση ευρωπαϊκού βιομηχανικού εταίρου βρίσκεται η αμερικανική Shield AI, επιδιώκοντας να μετατρέψει το σχέδιο της, X-Bat από ένα φιλόδοξο πρόγραμμα αυτόνομου μαχητικού σε πλατφόρμα με ευρωπαϊκή παραγωγική βάση. Εδώ η τελευταία κίνηση καταγράφεται στην Πολωνία, όπου η εταιρεία υπέγραψε πενταετή επιστολή προθέσεων με τον κρατικό όμιλο PGZ και την αεροπορική βιομηχανία WZL-2.
Η συμφωνία προβλέπει διαπραγματεύσεις για πολωνική συμμετοχή στη σχεδίαση, παραγωγή, παράδοση και τεχνική υποστήριξη του X-Bat. Περιλαμβάνει, επίσης, μεταφορά τεχνολογίας, εκπαίδευση, ένταξη πολωνικών επιχειρήσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα και συνεργασία στα υφιστάμενα προϊόντα της Shield AI, τα V-BAT (που έχει προμηθευθεί και η Ελλάδα) και το λογισμικό Hivemind. Ειδικά η WZL-2 αποκτά ήδη δυνατότητες υποστήριξης της οικογένειας κινητήρων F110, στην οποία βασίζεται το Χ-Bat.
Το τελευταίο περιγράφεται ως μη επανδρωμένο, χαμηλής παρατηρησιμότητας, πολλαπλού ρόλου μαχητικό, με κατακόρυφη απογείωση και προσγείωση. Αυτό του επιτρέπει να επιχειρεί χωρίς συμβατικούς διαδρόμους, από μικρές εγκαταστάσεις, νησιά, πλοία ή οδικά τμήματα. Η κατασκευάστρια αναφέρει ακτίνα μάχης 1.000 ναυτικών μιλίων, εσωτερικές αποθήκες για φορτίο έως 2.000 λιβρών και ισχύ 80 kW για ραντάρ, ηλεκτρονικό πόλεμο και αισθητήρες ISR. Οι πτητικές δοκιμές προγραμματίζεται να αρχίσουν εντός του 2026.
Η προσπάθεια προσέλκυσης ισχυρού Ευρωπαίου εταίρου δεν αφορά απλώς τη μείωση του κόστους. Η Shield AI χρειάζεται τοπική παραγωγή, πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αμυντικές αλυσίδες και πολιτικοβιομηχανική νομιμοποίηση, καθώς οι ευρωπαϊκές αεροπορίες εξετάζουν πλέον σοβαρά τα Collaborative Combat Aircraft (CCA). Οπότε η Πολωνία, με μαχητικά F-16, F-35 και μεγάλη αύξηση αμυντικών δαπανών, προσφέρει ένα προφανές σημείο εισόδου.
Στην Ελλάδα, πάντως, η αμερικανική εταιρεία έχει ήδη δημιουργήσει ερείσματα. Ο Ελληνικός Στρατός χρησιμοποιεί το κάθετης απογείωσης V-BAT για αποστολές επιτήρησης και αναγνώρισης στο Αιγαίο και έχει υπογράψει συμφωνία διεύρυνσης του στόλου. Παράλληλα, η Shield AI ανακοίνωσε τη δημιουργία γραφείου στην Αθήνα και συνεργάζεται με την EFA Group για την ανάπτυξη και ενσωμάτωση «πιλότων» τεχνητής νοημοσύνης, με βάση το λογισμικό αυτονομίας Hivemind και με πρόβλεψη ελληνικού ελέγχου και υποστήριξης σε όλο τον κύκλο ζωής.
Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία μελετά και το X-BAT ως πιθανό CCA για τα F-35 που περιμένει να παραλάβει από το 2029. Ένα τέτοιο μη επανδρωμένο «συνεργατικό» αεροσκάφος θα μπορούσε να αναλαμβάνει αναγνώριση, ηλεκτρονικό πόλεμο ή κρούση, λειτουργώντας ως προωθημένος αισθητήρας και φορέας όπλων.
Βλέπουμε λοιπόν πως αν και ακόμη στα “χαρτιά”, το X-Bat και η Shield AΙ έχουν ήδη γίνει πολύφερνες “νύφες” για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Το θέμα είναι ποιος θα τολμήσει πρώτος να περάσει σε πραγματική υλοποίηση βιομηχανικής συνεργασίας, οπότε και θα κερδίσει -πιθανώς- και την πρωτοπορία για την υποστήριξη και πώληση των προϊόντων της αμερικανικής βιομηχανίας εντός Ευρώπης.
