Έντονες αντιδράσεις από την Άγκυρα προκάλεσε η απόφαση του υπουργείου Παιδείας για την αναστολή λειτουργίας μειονοτικών δημοτικών σχολείων στη Θράκη, στο πλαίσιο της ευρύτερης αναδιάρθρωσης του σχολικού δικτύου για το σχολικό έτος 2026-2027.
Η απόφαση της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη περιλαμβάνει εκτεταμένες αλλαγές στο σχολικό δίκτυο σε ολόκληρη τη χώρα. Συγκεκριμένα, καταργούνται 32 Δημοτικά και 43 Νηπιαγωγεία, συγχωνεύονται 6 Δημοτικά και 33 Νηπιαγωγεία, ενώ υποβιβάζονται 106 Δημοτικά και 40 Νηπιαγωγεία λόγω της σημαντικής μείωσης του μαθητικού πληθυσμού από τη γενική δημογραφική ύφεση. Παράλληλα, ιδρύονται νέες σχολικές μονάδες σε περιοχές με αυξημένες ανάγκες και ενισχύονται οι δομές Ειδικής Αγωγής.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η συντριπτική πλειονότητα των σχολείων που καταργούνται ή τίθενται σε αναστολή λειτουργίας βρισκόταν ήδη τα προηγούμενα χρόνια σε καθεστώς αναστολής, εξαιτίας του πολύ μικρού ή ακόμη και μηδενικού αριθμού μαθητών.
Πολιτική διάσταση έλαβε η αναστολή λειτουργίας οκτώ μειονοτικών δημοτικών σχολείων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι περιορίζονται τα εκπαιδευτικά δικαιώματα της μειονότητας και ότι η Ελλάδα παραβιάζει τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τη Συνθήκη της Λωζάννης. Παράλληλα, επανέφερε τον χαρακτηρισμό «τουρκική μειονότητα» για τους μουσουλμάνους της Θράκης και ισχυρίστηκε ότι δημιουργούνται εμπόδια στις εγγραφές μαθητών στο 1ο Μειονοτικό Δημοτικό Σχολείο Ξάνθης.
Η ελληνική πλευρά απαντά ότι δεν πρόκειται για οριστικό κλείσιμο αλλά για αναστολή λειτουργίας σχολικών μονάδων με εξαιρετικά χαμηλό μαθητικό δυναμικό. Όπως διευκρίνισε η αναπληρώτρια περιφερειακή διευθύντρια Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, εφόσον αυξηθεί στο μέλλον ο αριθμός των μαθητών, τα σχολεία μπορούν να επαναλειτουργήσουν. Παράλληλα, προβλέπεται δωρεάν μεταφορά των μαθητών σε γειτονικές σχολικές μονάδες.
Η ελληνική διοίκηση επισημαίνει ακόμη ότι η εκπαιδευτική πολιτική αποσκοπεί στη λειτουργία πολυθέσιων σχολείων με επαρκή αριθμό μαθητών και εκπαιδευτικών, ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης εφαρμογή του αναλυτικού προγράμματος. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι η Συνθήκη της Λωζάννης αναφέρεται σε μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη και όχι σε «τουρκική μειονότητα», όπως επιμένει να την χαρακτηρίζει η Άγκυρα.
Η υπόθεση αναμένεται να διατηρήσει την έντασή της και σε διπλωματικό επίπεδο, καθώς η Τουρκία δηλώνει ότι θα συνεχίσει να εγείρει το ζήτημα σε διεθνή φόρα, ενώ η ελληνική πλευρά δηλώνει ότι οι αποφάσεις βασίζονται αποκλειστικά σε αντικειμενικά δημογραφικά και παιδαγωγικά δεδομένα και εφαρμόζονται οριζόντια σε ολόκληρη τη χώρα.
