Βάλτε καφέ. Η Ελλάδα κατέρριψε ξανά στη Σαουδική Αραβία έναν βαλλιστικό πύραυλο και ένα ΝΤΡΟΟΥΝ, στο μέτωπο των επιθέσεων των Χούθι. Η Τουρκία απλώς σκέφτεται να στείλει αντιαεροπορικά. Μαντέψτε ποια από τις δυο ειδήσεις έγινε μεγαλύτερο θέμα στις ελληνικές σελίδες.

Εμείς καταρρίπτουμε, οι Τούρκοι σκέφτονται

Η ελληνική πυροβολαρχία ΠΑΤΡΙΟΤ έβαλε ξανά πραγματικά. Δυο βλήματα, ένας βαλλιστικός πύραυλος και ένα ΝΤΡΟΟΥΝ. Όχι μακέτα, όχι δήλωση προθέσεων, όχι «θα εξετάσουμε». Κανονική πολεμική αποστολή. Δεν είναι η πρώτη φορά. Η Ελλάδα έχει προστατεύσει επανειλημμένα τη Σαουδική Αραβία και οι Άραβες ξέρουν ποιος βρίσκεται εκεί όταν έρχονται οι πραγματικοί στόχοι. Η εκτίμησή τους για την ελληνική παρουσία είναι μεγάλη, επειδή μετράει αυτός που ρίχνει και όχι αυτός που υπόσχεται ότι ίσως ρίξει.

Η χθεσινή ελληνική κατάρριψη πέρασε σαν υποσημείωση. Αντίθετα, η είδηση πως η Τουρκία θα εξετάσει τις ανάγκες της Σαουδικής Αραβίας και ίσως τη βοηθήσει έγινε μεγάλο θέμα. Η Ελλάδα καταρρίπτει. Η Τουρκία σκέφτεται. Στην ελληνική ενημέρωση, φυσικά, κέρδισε η Τουρκία.

Και αμέσως εμφανίστηκαν οι γνωστοί. Θρίαμβος του Ερντογάν, μεγάλη τουρκική διπλωματική επιτυχία, ήττα της Ελλάδας και του Μητσοτάκη και δεν ξέρω εγώ τι άλλο. Μερικοί, προκειμένου να κάνουν αντιπολίτευση, δεν διστάζουν να προωθούν τουρκικές θέσεις.

Το ωραιότερο είναι πως, την ώρα που η Τουρκία υπόσχεται ότι μπορεί να προστατεύσει τη Σαουδική Αραβία, Γερμανοί, Ιταλοί και Ισπανοί συνεχίζουν να προστατεύουν την ίδια την Τουρκία με δικά τους αντιαεροπορικά συστήματα. Οι Τούρκοι χρειάζονται ακόμη ξένη συνδρομή για τον δικό τους εναέριο χώρο, αλλά σκέφτονται να προστατεύσουν και τους άλλους.

Εμείς κάνουμε τη δουλειά, εκείνοι κάνουν τη δήλωση και στην Ελλάδα γράφουμε για τον τουρκικό θρίαμβο. Τελικά σε αυτή τη χώρα μάς αρέσει πολύ η παπάτζα.

Τα 150 ΠΑΛΤΑ της Νέας Υόρκης

Μιλώντας για θριάμβους του Ερντογάν που φαίνονται μεγαλύτεροι στην Αθήνα από ό,τι στην Άγκυρα, ο Τούρκος Πρόεδρος πήγε στη Νέα Υόρκη. Έβρισε τους Ισραηλινούς, όπως έκανε και ο Λούλα, είπε τα γνωστά ανιστόρητα και μετά ήρθε η ώρα για ψώνια.

Η ΤΕΡΚΙΣ ΑΙΡΛΑΪΝΣ υπέγραψε για έως 150 ΜΠΟΪΝΓΚ 737 ΜΑΞ. Τα εκατό είναι οριστική παραγγελία και τα υπόλοιπα πενήντα όψιον. Δηλαδή, μετά τη γεωπολιτική διάλεξη, ήρθε και η αμερικανική λυπητερή.

Το ΜΑΞ κουβαλά ακόμη τις αμαρτίες της ΜΠΟΪΝΓΚ, όσες παρουσιάσεις κι αν γίνουν και όσα δελτία Τύπου κι αν γραφτούν. Οι Τούρκοι έκλεισαν έως 150 ΠΑΛΤΑ και σε λίγο θα το διαβάσουμε ως απόδειξη πως περικύκλωσαν την Ελλάδα και από τον Ατλαντικό.

Καλά θα πάει αυτό με την ΤΕΡΚΙΣ ΑΙΡΛΑΪΝΣ. Εγώ τη βλέπω να χρεοκοπεί, αλλά ο ΚαΨιΜιτζής υπερβάλλει πάντα. Ειδικά όταν ο Ερντογάν κάνει έναν ακόμη θρίαμβο που πρέπει μετά να πληρώσει σε δολάρια.

Το ΤΑΪΓΚΕΡ είχε τουλάχιστον τον 007

Μιλώντας για αεροπορικά παλτά, οι Αυστραλοί αποσύρουν τα επιθετικά ΤΑΪΓΚΕΡ, αφού προηγουμένως ξεφορτώθηκαν τα αυστραλιανά ΝΗ-90. Τα ΤΑΪΓΚΕΡ φεύγουν και τα ΑΠΑΤΣΙ έρχονται. Δεν το λες και ψήφο εμπιστοσύνης στην ευρωπαϊκή σχολή ελικοπτέρων.

Δυστυχώς, αν εξαιρέσουμε το ΣΟΥΠΕΡ ΠΟΥΜΑ και το μικρό ΕΪΤΣ-145ΕΜ που αγόρασε η Κύπρος, η Ευρώπη έχει πραγματικό πρόβλημα. Πολλές εταιρείες, πολλές σημαίες, πολλές συνεργασίες και στο τέλος οι πελάτες ψάχνουν ΑΠΑΤΣΙ και ΜΠΛΑΚ ΧΟΚ.

Θυμάστε την ταινία του 007 με την εντυπωσιακή εμφάνιση του ΤΑΪΓΚΕΡ; Ε, αυτή ήταν μάλλον η μεγαλύτερη προσφορά του συγκεκριμένου ελικοπτέρου στον πλανήτη. Ωραίο στο σινεμά, λιγότερο ωραίο όταν πρέπει να είναι διαθέσιμο τη Δευτέρα το πρωί.

Ευτυχώς οι Ιταλοί είχαν φτιάξει το ΜΑΝΓΚΟΥΣΤΑ. Μετά έδωσαν τη βάση, την τεχνογνωσία και τα σχέδια στους Τούρκους για να φτιάξουν το δικό τους επιθετικό ελικόπτερο, αλλά εδώ συνεχίζουμε να υμνούμε τη ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΧΕΛΙΚΟΠΤΕΡΣ.

Αλήθεια, με τα αποθηκευμένα Α139 που αγόρασε η Πυροσβεστική, όλα καλά; Τα καθαρίζουμε τουλάχιστον με ΑΖΑΞ, για να μην πιάσουν σκόνη τα τζάμια; Να είναι καθαρά ώσπου να τελειώσουν οι πιστοποιήσεις και να μπουν επιτέλους στη δουλειά. Μετά φταίει ο ΚαΨιΜιτζής.

Τα 214ΗΝ δεν θα περιμένουν τις κάλπες

Μιλώντας για προγράμματα που κινδυνεύουν να γεράσουν όσο εμείς τα συζητάμε, πάμε στα 214ΗΝ. Σας είχα πει πριν λίγες μέρες πως οι Γερμανοί άρχισαν να τα λένε κάπως περίεργα για τον εκσυγχρονισμό τους. Τώρα έχω νεότερα.

Το πρόγραμμα των νέων υποβρυχίων είναι άλλη υπόθεση και, όπως έγραψα, η επιλογή τους πάει για μετά τις εκλογές. Ο εκσυγχρονισμός των τεσσάρων 214ΗΝ, όμως, δεν θα περιμένει. Το ΠΝ πιέζει να ληφθεί απόφαση πριν στηθούν οι κάλπες, επειδή δεν θέλει να επαναλάβει το φιάσκο των ΜΕΚΟ200ΗΝ.

Και πολύ καλά κάνει. Αν περιμένουμε πρώτα να επιλέξουμε νέα υποβρύχια, μετά να κάνουμε διαπραγματεύσεις, ύστερα να υπογράψουμε και στο τέλος να θυμηθούμε τα παλιά, τα 214ΗΝ θα αποκτήσουν και αυτά δικαίωμα ψήφου.

Η ΜΕΚΟποίηση να μη γίνει ελληνική λέξη

Μιλώντας για τις ΜΕΚΟ, ο εκσυγχρονισμός τους άρχισε να μελετάται από το 2008. Το 2010 ήρθαν τα Μνημόνια, τα λεφτά εξαφανίστηκαν, όμως το πρόγραμμα συνέχισε να συζητείται. Στην Ελλάδα ένα εξοπλιστικό μπορεί να συζητείται για πάντα χωρίς να κινδυνεύει να γίνει πραγματικότητα.

Μέσα στο ΠΝ υπήρχε και η άποψη πως ό,τι χρήμα βρισκόταν έπρεπε να πάει σε νέες ΦΡΕΜΜ ΗΝ. Η λογική είχε βάση. Το πρόβλημα ήταν πως τελικά ούτε ΦΡΕΜΜ πήραμε τότε ούτε τις ΜΕΚΟ εκσυγχρονίσαμε. Κρατήσαμε μόνο τη συζήτηση, που είναι δωρεάν και δεν χρειάζεται ανταλλακτικά.

Το 2014 η κυβέρνηση Σαμαρά έβαλε τον εκσυγχρονισμό μέσα στα 44 εξοπλιστικά προγράμματα προτεραιότητας. Σάλιο δεν υπήρχε, αλλά τουλάχιστον η ανάγκη είχε αναγνωριστεί.

Τα ΠΑΠΑ-ΘΡΗ έφαγαν τις ΜΕΚΟ

Το 2015 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ αποφάσισε πως τα διαθέσιμα χρήματα έπρεπε να πάνε στα ΠΑΠΑ-ΘΡΗ. Η επιλογή αυτή ουσιαστικά σκότωσε τον σοβαρό εκσυγχρονισμό των ΜΕΚΟ για τα επόμενα χρόνια. Τα αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας πήραν την προτεραιότητα και οι φρεγάτες πήραν την ευχή.

Το πρόγραμμα των ΜΕΚΟ περιορίστηκε σε ποσό που δεν έφτανε ούτε για σοβαρό εκσυγχρονισμό δυο πλοίων, πόσο μάλλον τεσσάρων. Κάποιοι μάλιστα άρχισαν να συζητούν αν πρέπει να γίνουν μόνο δυο ή τρία. Ελληνική λύση. Όταν δεν φτάνει το πρόγραμμα για τα πλοία, μειώνουμε τα πλοία για να χωρέσουν στο πρόγραμμα.

Τότε κυκλοφορούσε και η μεγάλη θεωρία πως δεν χρειαζόμαστε μεγάλο ΠΝ. Μικρό και καλό μάς κάνει, έλεγαν. Προφανώς η Τουρκία θα έβλεπε ότι μικρύναμε τον Στόλο, θα συγκινείτο και θα περιόριζε μόνη της τις απαιτήσεις της.

Η σφαλιάρα του 2020

Το καλοκαίρι του 2020 ήταν μια γερή σφαλιάρα σε όλο αυτό το κατασκεύασμα. Οι ΜΕΚΟ βρέθηκαν εκεί που έπρεπε, τα ΠΑΠΑ-ΘΡΗ βρίσκονταν ακόμη στην ΕΑΒ και ξαφνικά όλοι θυμήθηκαν πως τα πλοία δεν είναι διακοσμητικά στον Ναύσταθμο.

Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε νέο πρόγραμμα φρεγατών, ενδιάμεση λύση και εκσυγχρονισμό των ΜΕΚΟ. Η πολύχρονη περιπέτεια των τεσσάρων πλοίων ξανάρχισε σχεδόν από την αρχή, επειδή είχαμε ήδη χάσει περισσότερο από μία δεκαετία.

Καθώς η τελική πρόταση των ΦΔΙ δεν έφερε μαζί της χρησιμοποιήσιμη λύση για τις ΜΕΚΟ, γεννήθηκε ακόμη και η ιδέα να αποσυρθούν πλοία. Ένα για ανταλλακτικά, άλλο για εκπαίδευση, δυο να μείνουν και κάπως έτσι θα βαφτίζαμε τον ακρωτηριασμό εξορθολογισμό.

Μετά από τις απαραίτητες φάπες αποφασίστηκε πως θα εκσυγχρονιστούν και οι τέσσερις. Περάσαμε από προτάσεις, επιτροπές και ατελείωτες συζητήσεις, φτάσαμε στην ΤΚΜΣ και τελικά το ΠΝ αποφάσισε να σπάσει το πρόγραμμα σε κομμάτια και να το διευθύνει το ίδιο.

Δεκαοκτώ χρόνια για να φτάσουμε στις συμβάσεις

Είμαστε στο 2026, δεκαοκτώ χρόνια μετά τις πρώτες μελέτες. Υπάρχουν πλέον υπογεγραμμένες συμβάσεις για τα ηλεκτρονικά και για τις εργασίες στον Σκαραμαγκά. Στα ίδια τα πλοία, όμως, η μεγάλη δουλειά ακόμη περιμένει.

Θα γίνει ο εκσυγχρονισμός, κουτσά-στραβά. Το πρώτο μάθημα των ΜΕΚΟ είναι πως, όταν καθυστερείς αρκετά έναν εκσυγχρονισμό, στο τέλος κάνεις πρόγραμμα διάσωσης.

Το δεύτερο μάθημα είναι χειρότερο. Όσο περνούν τα χρόνια, μειώνονται τα περιθώρια και κάθε πλοίο που μπαίνει για εργασίες λείπει περισσότερο από έναν ήδη πιεσμένο Στόλο.

Το ΠΝ δεν θέλει δεύτερες ΜΕΚΟ

Για αυτό θυμήθηκα όλη αυτή την ιστορία. Το ΠΝ δεν θέλει να ΜΕΚΟποιηθεί ο εκσυγχρονισμός των 214ΗΝ. Δεν θέλει να αρχίσουμε τώρα, να αλλάξουν τέσσερις κυβερνήσεις, έξι αρχηγοί και δεκατρείς επιτροπές και το 2040 να πανηγυρίζουμε επειδή υπογράφηκε η μελέτη τοποθέτησης των νέων οθονών.

Τα 214ΗΝ παραμένουν η σημαντικότερη ελληνική υπεροχή κάτω από το νερό. Είναι τέσσερα, έχουν ήδη γράψει πολλά χρόνια υπηρεσίας και δεν υπάρχει κανένα περιθώριο να περιμένουν το πολιτικό σίριαλ των νέων υποβρυχίων.

Μιλώντας για χρόνους, ο ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ περνά ήδη μεγάλη γενική επισκευή στον Σκαραμαγκά. Αυτό είναι διαφορετικό από τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων του, όμως δίνει στο ναυπηγείο πραγματική εικόνα του σκάφους. Δεν ξεκινάμε από φωτογραφίες και μπροσούρες.

Δυο προγράμματα, δυο ρολόγια

Το σημαντικότερο που έκανε το ΠΝ είναι πως αποσύνδεσε τον εκσυγχρονισμό των 214ΗΝ από την αγορά των νέων υποβρυχίων. Αν η επόμενη κυβέρνηση αποφασίσει γαλλικά ΜΠΑΡΑΚΟΥΝΤΑ, αυτό δεν πρέπει να καταδικάσει τα γερμανικής σχεδίασης σκάφη που ήδη έχουμε.

Τα νέα υποβρύχια μπορεί να είναι γαλλικά, γερμανονορβηγικά ή κορεατικά. Ο εκσυγχρονισμός των σημερινών 214ΗΝ είναι άλλο πρόγραμμα, με άλλη ανάγκη και άλλο ρολόι. Και στα υποβρύχια, όποιος νομίζει πως μπορεί να βάλει εύκολα χέρι σε ξένη σχεδίαση, μάλλον έχει μπερδέψει το περισκόπιο με πολύμπριζο.

Η ΤΚΜΣ είναι η κατασκευάστρια, κρατά την κρίσιμη τεχνική γνώση και πρέπει να έχει κεντρικό ρόλο. Αυτό δεν σημαίνει πως ολόκληρο το πρόγραμμα πρέπει να μεταφερθεί στο Αμβούργο.

Ο Σκαραμαγκάς μπήκε στη μέση

Εκεί που η κατάσταση έδειχνε να κολλάει, μπήκε στη συζήτηση η ομάδα του Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη και των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά. Μίλησαν με το ΠΝ, μίλησαν με τους Γερμανούς και άρχισαν να στήνουν μια λύση που θυμίζει το μοντέλο των ΜΕΚΟ, αλλά διορθώνει ένα βασικό του πρόβλημα.

Η συνεργασία ΤΚΜΣ και Σκαραμαγκά για τα τέσσερα 214ΗΝ έχει ήδη ανακοινωθεί. Αυτό που μαθαίνω τώρα είναι πώς θέλουν να στηθεί η πραγματική δουλειά με το ΠΝ.

Οι εργασίες θα γίνουν στον Σκαραμαγκά. Η ΤΚΜΣ θα έρθει ως ιντεγκρέιτορ και τεχνικός σύμβουλος, θα δώσει την τεχνογνωσία, τα κρίσιμα δεδομένα, τις εγκρίσεις και όσα υλικά πρέπει να περάσουν από την κατασκευάστρια.

Οι Γερμανοί μέσα, όχι πάνω από όλους

Η διαφορά από το μοντέλο των ΜΕΚΟ είναι πως αυτή τη φορά οι Γερμανοί δεν θα είναι στην απέξω. Στις ΜΕΚΟ το ΠΝ ανέλαβε να γίνει ο μαέστρος και να συντονίζει προμηθευτές, μελετητές, ναυπηγείο και συστήματα. Στα υποβρύχια κάτι τέτοιο χωρίς την κατασκευάστρια θα ήταν ακροβατικό χωρίς δίχτυ.

Η ΤΚΜΣ θα δώσει όσα πραγματικά μόνο εκείνη μπορεί να προσφέρει. Ο Σκαραμαγκάς θα κάνει τη δουλειά εδώ. Το ΠΝ θα κρατήσει τον έλεγχο του προγράμματος. Αν η λύση κλείσει όπως τη μαθαίνω, θα υπάρχει ελληνικός έλεγχος χωρίς να παίζουμε με την ασφάλεια των υποβρυχίων.

Να μείνει και κανένα υποβρύχιο στη θάλασσα

Μιλώντας για ασφάλεια, η σύμβαση πρέπει να κλειδώσει και τη σειρά των εργασιών. Δεν γίνεται να ανοίξουμε δυο ή τρία σκάφη μαζί και να μείνουμε να κοιτάμε τη θάλασσα με τον ΩΚΕΑΝΟ και καλά κιάλια.

Χρειάζεται ένα υποβρύχιο κάθε φορά, συγκεκριμένος χρόνος παράδοσης, εγγυημένη υποστήριξη και καθαρή ευθύνη. Ό,τι μάθαμε από τον ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗ πρέπει να περάσει στα επόμενα, ώστε το δεύτερο να γίνει ταχύτερα από το πρώτο και όχι να ξανανακαλύπτουμε το ίδιο σκάφος τέσσερις φορές.

Χρειάζεται επίσης να κλειδώσει από την αρχή τι σημαίνει εκσυγχρονισμός. Σύστημα μάχης, αισθητήρες, επικοινωνίες, ηλεκτρονικά, ιστοί περισκοπίων, ΑΙΡ, μπαταρίες, υποστήριξη και εκπαίδευση πρέπει να μπουν σε έναν πραγματικό κατάλογο. Όχι να αρχίσουμε με τα μισά και τα υπόλοιπα να εμφανίζονται αργότερα ως πρόσθετες επιλογές.