Η απόκτηση του μεταγωγικού ΚC-390 Millennium αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό των μεταφορικών δυνατοτήτων της Πολεμικής Αεροπορίας. Η επιλογή του βραζιλιάνικου αεροσκάφους, μέσω της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας και Πορτογαλίας, δημιουργεί παράλληλα νέα δεδομένα για τη συνεργασία της ελληνικής αεροπορικής και αμυντικής βιομηχανίας με την Embraer και το ευρωπαϊκό οικοσύστημα χρηστών του KC-390.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΠΤΗΣΗ συνομίλησε με τον José Gustavo, υπεύθυνο Πωλήσεων και Επιχειρηματικής Ανάπτυξης της Embraer για την Ευρώπη και την Αφρική, προκειμένου να αποσαφηνιστούν πτυχές του ελληνικού προγράμματος, αλλά και να καταγραφούν οι προοπτικές που διαμορφώνονται για την επόμενη περίοδο.

Αναφερόμενος αρχικά στη διακρατική συμφωνία, ο José Gustavo διευκρίνισε ότι η Embraer δεν έχει πλήρη εικόνα όλων των λεπτομερειών της, καθώς πρόκειται για συμφωνία μεταξύ κυβερνήσεων, στην οποία η εταιρεία εμπλέκεται μόνο σε συγκεκριμένα σκέλη.

Όπως εξήγησε, η Πορτογαλία είχε αναλάβει να προσφέρει τη δυνατότητα σύναψης αντίστοιχων διακρατικών συμφωνιών με ευρωπαϊκές χώρες και κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ. Στο πλαίσιο αυτό, είχε γνωστοποιήσει στην Embraer την πρόθεσή της να διαθέσει δέκα αεροσκάφη ως επιλογές για τέτοιου είδους συμφωνίες. Ο εκπρόσωπος της εταιρείας ανέφερε ότι η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα που ενεργοποίησε μία από αυτές τις προβλέψεις στο πλαίσιο της πορτογαλικής σύμβασης.

Σε ό,τι αφορά τη διαμόρφωση των ελληνικών KC-390, ο εκπρόσωπος της Embraer επιβεβαίωσε ότι θα είναι αντίστοιχη με εκείνη των πορτογαλικών αεροσκαφών. Πρόκειται για διαμόρφωση NATO, η οποία βασίζεται στην τυπική έκδοση που προσφέρεται διεθνώς, με την προσθήκη ενός επιπλέον επιπέδου δυνατοτήτων, το οποίο η εταιρεία αποκαλεί «NATO layer» και αφορά ειδικότερα τα συστήματα επικοινωνιών.

Για την υποστήριξη των αεροσκαφών, η Embraer θα αναλάβει μέρος των σχετικών υποχρεώσεων, ενώ ένα άλλο σκέλος θα καλύπτεται από τις διευθετήσεις μεταξύ των δύο κυβερνήσεων. Ο José Gustavo αναφέρθηκε ειδικότερα στην εκπαίδευση και στην επιχειρησιακή συνεργασία, επισημαίνοντας ότι δεν γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειες των σχετικών προβλέψεων και ότι η πληροφόρηση της εταιρείας βασίζεται σε όσα έχουν ανακοινώσει οι ελληνικές αρχές.

Εκτίμησε, ωστόσο, ότι η συνεργασία με την Πορτογαλία θα προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα στην προετοιμασία της Πολεμικής Αεροπορίας. Σε αυτό το πλαίσιο, αναμένεται να υπάρξουν δυνατότητες εκπαίδευσης από τους Πορτογάλους, καθώς και ευκαιρίες για ιπταμένους και στελέχη της Π.Α. να βρεθούν στην αεροπορική βάση της Beja και να επιχειρήσουν μαζί με την πορτογαλική Αεροπορία, η οποία διαθέτει ήδη σημαντική εμπειρία με το KC-390.

Όπως σημείωσε, η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν προσφέρει μόνο δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, αλλά επιταχύνει και την προετοιμασία της ελληνικής πλευράς για την επιχειρησιακή αξιοποίηση του αεροσκάφους.

Ερωτηθείς εάν η έκδοση που προορίζεται για την Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πλέον προηγμένες διαμορφώσεις του KC-390, ειδικά σε ό,τι αφορά τη διαλειτουργικότητα με το ΝΑΤΟ και τον εξοπλισμό επικοινωνιών, ο José Gustavo απάντησε καταφατικά.

Σχετικά με τη συμβατότητα με τα Mirage 2000 και τα υπόλοιπα αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας, διευκρίνισε ότι αυτή αφορά το επίπεδο των επικοινωνιών και τη συμβατότητα της φιλοσοφίας επιχειρησιακής χρήσης των συστημάτων επικοινωνιών με τα αεροσκάφη του ΝΑΤΟ.

Η προαίρεση για τρία επιπλέον KC-390

Η συζήτηση επεκτάθηκε στη δυνατότητα απόκτησης τριών επιπλέον KC-390, μέσω της σχετικής πρόβλεψης προαίρεσης. Ερωτηθείς για την προθεσμία ενεργοποίησής της, αλλά και για το κατά πόσο η διαδικασία αφορά αποκλειστικά την πορτογαλική πλευρά, ο εκπρόσωπος της Embraer ξεκαθάρισε ότι η εταιρεία δεν γνωρίζει εάν υπάρχει συγκεκριμένη προθεσμία ούτε τις λεπτομέρειες των διευθετήσεων μεταξύ των δύο χωρών σχετικά με τα αεροσκάφη που προορίζονται για την πορτογαλική Αεροπορία.

Υπογράμμισε, πάντως, ότι η Embraer θεωρεί πως η προοπτική αυτή έχει ιδιαίτερη λογική, δεδομένου του μεγέθους της Πολεμικής Αεροπορίας και των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Δεν είναι, ωστόσο, σε θέση να γνωρίζει πώς θα εξελιχθεί η συγκεκριμένη διαδικασία.

Όπως διευκρινίστηκε και από την πλευρά της Embraer, η ενεργοποίηση της προαίρεσης αποτελεί απόφαση του πελάτη και όχι της εταιρείας. Δεν υφίσταται, επομένως, κάποια προθεσμία που να επιβάλλεται από την Embraer για την άσκηση του συγκεκριμένου δικαιώματος. Η σχετική απόφαση βρίσκεται στα χέρια της ελληνικής κυβέρνησης και της Πολεμικής Αεροπορίας.

Η ανάπτυξη του συστήματος εναέριου ανεφοδιασμού με boom

Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα ζητήματα της συζήτησης αφορούσε την εξέλιξη της δυνατότητας εναέριου ανεφοδιασμού του KC-390 μέσω συστήματος boom. Η υφιστάμενη δυνατότητα ανεφοδιασμού αεροσκαφών με σύστημα probe and drogue καλύπτει ήδη ένα σημαντικό μέρος των δυνητικών χρηστών, ωστόσο η ανάπτυξη συστήματος boom θα διευρύνει σημαντικά το πεδίο επιχειρησιακής αξιοποίησης του μεταγωγικού.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, καθώς η Πολεμική Αεροπορία θα διαθέτει F-16 και F-35, αεροσκάφη για τα οποία η συγκεκριμένη δυνατότητα ανεφοδιασμού έχει ιδιαίτερη σημασία.

Ο José Gustavo επιβεβαίωσε ότι υπάρχει ενδιαφέρον για τη δυνατότητα boom όχι μόνο από την αμερικανική πλευρά, αλλά και από άλλους υφιστάμενους και δυνητικούς πελάτες της Embraer.

Σε ό,τι αφορά τη συνεργασία με τη Northrop Grumman, η οποία συμμετέχει στην ανάπτυξη της συγκεκριμένης δυνατότητας, ανέφερε ότι εξελίσσεται πολύ καλά και ότι σημειώνεται σταθερή πρόοδος.

«Κάνουμε σταθερά βήματα σε αυτή την ανάπτυξη, αλλά προς το παρόν δεν μπορούμε να μοιραστούμε περισσότερες λεπτομέρειες για το πρόγραμμα. Μπορώ μόνο να πω ότι οι εξελίξεις είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές και ότι όλα προχωρούν πολύ καλά», σημείωσε, χωρίς να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της ανάπτυξης και την επιχειρησιακή διάθεση της νέας δυνατότητας.

Η κατανομή των εργασιών συντήρησης μεταξύ ΠΑ και ΕΑΒ

Στη συνέχεια, η συζήτηση επικεντρώθηκε στην υποστήριξη των ελληνικών αεροσκαφών μετά την ένταξή τους σε υπηρεσία, με δεδομένη τη συνεργασία της Πολεμικής Αεροπορίας με την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία, αλλά και το ενδιαφέρον της πρώτης για την ανάπτυξη πρόσθετων δυνατοτήτων υποστήριξης σε επίπεδο Μοίρας.

Ο εκπρόσωπος της Embraer χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη κατανομή αρμοδιοτήτων ως μια τυπική πρακτική που συναντάται και σε άλλες ευρωπαϊκές Αεροπορίες. Όπως εξήγησε, οι ίδιες οι αεροπορικές δυνάμεις διατηρούν ένα επίπεδο ευθύνης για τη συντήρηση γραμμής και για άλλες εργασίες που συνδέονται άμεσα με την καθημερινή επιχειρησιακή λειτουργία των αεροσκαφών.

Η δυνατότητα αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική σε περιβάλλοντα προωθημένων επιχειρησιακών βάσεων, όπου απαιτείται η μετακίνηση τεχνικού προσωπικού και η εκτέλεση εργασιών συντήρησης μακριά από τις κύριες εγκαταστάσεις.

Αντίθετα, για τις εργασίες βαθύτερης συντήρησης, η εμπλοκή της βιομηχανίας θεωρείται φυσιολογική και αναγκαία. Σύμφωνα με τον José Gustavo, αυτή είναι και η κατεύθυνση που διαμορφώνεται στην Ελλάδα: η ΕΑΒ θα αναλάβει βαθύτερες εργασίες συντήρησης και θα αναπτύξει τις αντίστοιχες δυνατότητες, ενώ η Πολεμική Αεροπορία θα διατηρήσει τις παραδοσιακές δύο βαθμίδες συντήρησης στο πλαίσιο της δικής της τεχνικής δομής.

Το ελληνικό βιομηχανικό αποτύπωμα

Ιδιαίτερη σημασία είχε και η ερώτηση για τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στο πρόγραμμα. Η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο ποσοστό εγχώριας βιομηχανικής συμμετοχής 25% στις νέες προμήθειες. Με βάση την αναφερόμενη αξία της σύμβασης, η οποία υπολογίζεται περίπου στα 590 εκατ. ευρώ, το αντίστοιχο ποσό ανέρχεται περίπου στα 147 εκατ. ευρώ.

Ο José Gustavo επιβεβαίωσε ότι η Embraer γνωρίζει τις σχετικές απαιτήσεις της ελληνικής κυβέρνησης, διευκρινίζοντας όμως ότι, λόγω του διακρατικού χαρακτήρα της συμφωνίας, δεν έχουν ακόμη συζητηθεί οι λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα υλοποιηθούν οι σχετικές προβλέψεις.

Ερωτηθείς εάν η Embraer επιδιώκει γενικότερα τη δημιουργία τοπικών βιομηχανικών συνεργασιών στις χώρες όπου δραστηριοποιείται, απάντησε θετικά. Η εταιρεία έχει ήδη αναπτύξει συνεργασίες με βιομηχανικούς φορείς σε αρκετές χώρες, ενώ νέες συνεργασίες προκύπτουν καθώς το KC-390 διευρύνει την παρουσία του στην Ευρώπη και στο ΝΑΤΟ.

Όπως ανέφερε, η Embraer είναι ανοιχτή και πρόθυμη να εξετάσει συνεργασίες με ελληνικές εταιρείες, εφόσον αυτές έχουν αμοιβαίο όφελος για τις δύο πλευρές.

Η Ελλάδα στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα του KC-390

Η συζήτηση επεκτάθηκε στη συνέχεια στη δυνατότητα συμμετοχής της Ελλάδας στο ευρύτερο οικοσύστημα βιομηχανικών και τεχνικών συνεργασιών που αναπτύσσει η Embraer στην Ευρώπη.

Ο José Gustavo αναγνώρισε ότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντικές αμυντικές βιομηχανίες και ότι οι δυνατότητες συνεργασίας δεν περιορίζονται αποκλειστικά στην Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία, η οποία ήδη βρίσκεται στο πλαίσιο των σχετικών συζητήσεων. Όπως επισήμανε, υπάρχουν και άλλες ελληνικές εταιρείες που θα μπορούσαν να συμμετάσχουν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας, το οποίο αναπτύσσεται στην Ευρώπη και στο ΝΑΤΟ γύρω από το KC-390.

Η τοποθέτηση αυτή έχει ενδιαφέρον, καθώς υποδηλώνει ότι η ελληνική συμμετοχή δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ζήτημα υποστήριξης των αεροσκαφών που θα αποκτήσει η Πολεμική Αεροπορία, αλλά θα μπορούσε να συνδεθεί και με την ευρύτερη βιομηχανική ανάπτυξη του προγράμματος στην ευρωπαϊκή αγορά.

Το ενδιαφέρον της Embraer για την ινδική αγορά

Προς το τέλος της συνέντευξης, η συζήτηση μεταφέρθηκε στο μεγάλο ινδικό πρόγραμμα μεταφορικών αεροσκαφών, στο οποίο συμμετέχει η Embraer με το KC-390.

Ο José Gustavo διευκρίνισε ότι δεν είναι ο ίδιος υπεύθυνος για την ινδική αγορά και, ως εκ τούτου, διαθέτει περιορισμένη πληροφόρηση για την εξέλιξη του συγκεκριμένου προγράμματος. Επιβεβαίωσε, πάντως, τη μεγάλη σημασία που έχει για την Embraer, καθώς και το ενδιαφέρον της εταιρείας για τις εξελίξεις.

Όπως εξήγησε, η διαδικασία βρίσκεται πλέον στα χέρια της ινδικής κυβέρνησης, μετά τα διαδοχικά στάδια RFI, RFP και RFQ (Request for Information/Proposal/Quotation). Ως εκ τούτου, η εταιρεία δεν μπορεί να προσδιορίσει πότε θα ληφθεί η τελική απόφαση.

Η Ελλάδα στην οικογένεια των χρηστών του KC-390

Κλείνοντας τη συζήτηση, ο εκπρόσωπος της Embraer υπογράμμισε τη σημασία του εκσυγχρονισμού της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας και της επιλογής του KC-390, χαρακτηρίζοντας το αεροσκάφος ως την πλέον σύγχρονη λύση στην κατηγορία των στρατιωτικών μεταφορικών αεροσκαφών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο 2027, επισημαίνοντας ότι τότε η Ελλάδα θα έχει στη διάθεσή της το νέο αεροσκάφος. Όπως ανέφερε, η διαδικασία που επέλεξαν η Ελλάδα και η Πορτογαλία αποτελεί μια ταχεία οδό για την απόκτηση του KC-390, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική πλευρά, δεδομένων των προβλημάτων που αντιμετώπιζε τα προηγούμενα χρόνια με τον στόλο μεταφορικών αεροσκαφών.

Ο José Gustavo χαρακτήρισε την ένταξη του KC-390 ως μια πολύ σημαντική αναβάθμιση για την Πολεμική Αεροπορία και εξέφρασε την ικανοποίησή του για την ένταξη της Ελλάδας στην οικογένεια των χρηστών του αεροσκάφους. Όπως ανέφερε, ο αριθμός των χωρών στην Ευρώπη και στο ΝΑΤΟ που έχουν ενταχθεί στην οικογένεια του KC-390 ανέρχεται πλέον σε επτά, προσθέτοντας ότι αναμένονται και άλλες χώρες στο μέλλον.

Για την ελληνική Πολεμική Αεροπορία, η εισαγωγή του KC-390 δεν αφορά απλώς την αντικατάσταση παλαιότερων μεταφορικών μέσων. Η διακρατική συνεργασία με την Πορτογαλία, η προοπτική ανάπτυξης εγχώριων δυνατοτήτων υποστήριξης και η δυνατότητα συμμετοχής ελληνικών εταιρειών στο ευρύτερο ευρωπαϊκό βιομηχανικό οικοσύστημα συνθέτουν ένα πρόγραμμα με ευρύτερες προεκτάσεις από την ίδια την προμήθεια των αεροσκαφών.