Η Λισαβόνα εξασφαλίζει τη χρηματοδότηση για τρία μεταγωγικά Embraer KC-390 Millennium που προορίζονται για την Ελλάδα, μαζί με εξοπλισμό ηλεκτρονικού πολέμου και πακέτο υποστήριξης, συνολικού ύψους σχεδόν 590 εκατ. ευρώ προ ΦΠΑ.
Η Απόφαση 207/2026 του πορτογαλικού Υπουργικού Συμβουλίου, που δημοσιεύθηκε στις 22 Οκτωβρίου στην Εφημερίδα της Πορτογαλικής Δημοκρατίας, προβλέπει την ανάληψη πολυετών οικονομικών υποχρεώσεων για την υλοποίηση της προμήθειας μέσω διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας και Πορτογαλίας.
Η απόφαση προβλέπει την προμήθεια των αεροσκαφών, εξοπλισμού ηλεκτρονικού πολέμου, εκπαίδευσης, αρχικής υλικοτεχνικής υποστήριξης και υπηρεσιών διαχείρισης του προγράμματος. Ειδικότερα, η πορτογαλική κυβέρνηση εξουσιοδότησε τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Άμυνας να αναλάβουν δαπάνη έως 532,89 εκατ. ευρώ για τα τρία αεροσκάφη και το πακέτο αρχικής υποστήριξής τους, καθώς και επιπλέον 57,08 εκατ. ευρώ για τον εξοπλισμό ηλεκτρονικού πολέμου (EW Suite), την εκπαίδευση, την υποστήριξη και τις συναφείς δραστηριότητες.
Το συνολικό ποσό ανέρχεται σε 589,98 εκατ. ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζεται ο ΦΠΑ που προβλέπεται από την πορτογαλική νομοθεσία.
Η διακρατική συμφωνία Ελλάδας και Πορτογαλίας
Σύμφωνα με το κείμενο της απόφασης, η Ελλάδα είχε υπογράψει στις 16 Ιουνίου 2025 επιστολή προθέσεων (Letter of Intent – LOI) για τη δημιουργία στρατηγικής συνεργασίας στον τομέα των στρατιωτικών αερομεταφορών, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας Government-to-Government (G2G) για τα KC-390 Millennium. Σε μεταγενέστερο στάδιο, οι δύο χώρες υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης, με σκοπό να καθορίσουν το πλαίσιο συνεργασίας και διαβουλεύσεων που θα οδηγήσει στην εν λόγω συμφωνία.
Η πορτογαλική πλευρά αναφέρει ότι έλαβε επίσημο αίτημα από την Ελλάδα για την απόκτηση τριών αεροσκαφών, μαζί με τα σχετικά υλικά και τις υπηρεσίες. Η υλοποίηση της συμφωνίας προϋποθέτει την αγορά των αεροσκαφών από την Embraer και την επακόλουθη διάθεσή τους στην ελληνική πλευρά.
Η απόφαση αποσαφηνίζει επίσης τον χρηματοδοτικό μηχανισμό της διαδικασίας. Οι σχετικές δαπάνες θα καλυφθούν εξ ολοκλήρου από τα έσοδα που θα προκύψουν από τη διακρατική σύμβαση πώλησης των τριών αεροσκαφών στην Ελλάδα. Τα έσοδα αυτά θα κατευθυνθούν στο πορτογαλικό πρόγραμμα KC-390, τόσο για την ολοκλήρωση της συγκεκριμένης προμήθειας όσο και για τη συνέχιση της ανάπτυξης των δυνατοτήτων του προγράμματος.
Το KC-390 και η πορτογαλική συμμετοχή
Η Πορτογαλία συμμετέχει στο πρόγραμμα ανάπτυξης και παραγωγής του KC-390 από το 2010, επιδιώκοντας παράλληλα την ενίσχυση της εγχώριας αεροναυπηγικής βιομηχανίας και της τεχνολογικής της βάσης. Το 2019 υπέγραψε συμβάσεις για την απόκτηση πέντε αεροσκαφών και ενός εξομοιωτή πτήσης, μαζί με τις υπηρεσίες υποστήριξης.
Το 2025 ενεργοποίησε το δικαίωμα προαίρεσης για την απόκτηση έκτου αεροσκάφους, ενώ εξασφάλισε και τη δυνατότητα αγοράς έως και δέκα επιπλέον KC-390, με σκοπό τη μελλοντική διάθεσή τους σε ευρωπαϊκές χώρες ή κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ μέσω διακρατικών συμφωνιών.
Η πορτογαλική Πολεμική Αεροπορία έχει αναπτύξει και δοκιμάσει τη διαμόρφωση του αεροσκάφους σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΝΑΤΟ στην Αεροπορική Βάση 11, ενώ η συγκεκριμένη διαμόρφωση έχει πιστοποιηθεί από την Εθνική Αεροπορική Αρχή της χώρας. Παράλληλα, η Λισαβόνα επιδιώκει να αναπτύξει την ίδια βάση ως κέντρο εκπαίδευσης αριστείας για το KC-390.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στην προσπάθεια της Πορτογαλίας να αξιοποιήσει τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα για την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής και αεροναυπηγικής βιομηχανίας, αλλά και για την ανάπτυξη μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής συνεργασίας γύρω από το αεροσκάφος. Για την Ελλάδα, η προβλεπόμενη προμήθεια τριών KC-390 θα ενισχύσει τη δυνατότητα στρατηγικών αερομεταφορών της Πολεμικής Αεροπορίας.
