Η συζήτηση για το μέλλον των αρματαγωγών του Πολεμικού Ναυτικού έχει καθυστερήσει αρκετά αλλά σαφώς πρέπει να γίνει. Το ζήτημα αφορά προφανώς την ηλικία των πέντε αρματαγωγών κλάσης Ιάσων (Σάμος), που προσεγγίζουν την 30ετία, αλλά κυρίως το είδος της ναυτικής ισχύος που θα χρειαστεί η χώρα μέσα στις επόμενες δεκαετίες. Το ΠΝ χρειάζεται σκάφη που να μεταφέρουν προσωπικό, οχήματα, εφόδια, πυρομαχικά και μέσα μηχανικού, την ίδια στιγμή όμως χρειάζεται και κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό αρματαγωγό. Χρειάζεται ένα πολυεργαλείο, ένα πλοίο που να μπορεί να λειτουργεί ως μέσο αμφίβιας ενίσχυσης, ως κόμβος διοίκησης, ως πλατφόρμα υποστήριξης ειδικών επιχειρήσεων, ως σκάφος μεταφοράς και προστασίας δυνάμεων και, υπό προϋποθέσεις, ως μονάδα με θέση μέσα στη συνολική αεράμυνα του στόλου.
Εκεί ακριβώς αποκτά αξία μια νοτιοκορεατική πρόταση, καθώς η ασιατική χώρα έχει σε υπηρεσία μια συγκεκριμένη κλάση σε λογική μεσαίου μεγέθους LST (αποβατικού πλοίου-αρματαγωγού) νέας γενιάς, με ταχύτητα, ωφέλιμο όγκο και δυνατότητες που υπερβαίνουν καθαρά τα τυπικά σκάφη του είδους. Η πρόταση γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα επειδή τα Ναυπηγεία Ελευσίνας είχαν ναυπηγήσει τα ελληνικά αρματαγωγά, άρα υπάρχει εμπειρία, ενώ παράλληλα έχει δημιουργηθεί δίαυλος βιομηχανικής συνεργασίας με την Ν. Κορέα.
H κορεατική προσέγγιση στα σύγχρονα μεγάλα αρματαγωγά
Η κλάση Cheon Wang Bong αποτελεί μια νέα σειρά πλοίων αποβατικών επιχειρήσεων του Πολεμικού Ναυτικού της Νότιας Κορέας. Το πρώτο πλοίο, το ROKS Cheon Wang Bong (LST-686), ναυπηγήθηκε από την Hanjin Heavy Industries και παραδόθηκε το 2014. Συνολικά έχουν κατασκευαστεί τέσσερα πλοία, τα οποία ενισχύουν σημαντικά τις αμφίβιες ικανότητες της χώρας, επιτρέποντας γρήγορες και αποτελεσματικές αποβάσεις.
Τα πλοία διαθέτουν προηγμένα τεχνικά χαρακτηριστικά που τα καθιστούν ιδιαίτερα ευέλικτα. Το εκτόπισμα φτάνει τους 4.950 τόνους κενό και τους 7.140 τόνους με πλήρες φορτίο, ενώ οι διαστάσεις είναι μήκος 126,9 μέτρα, πλάτος 19,4 μέτρα και βύθισμα 5,4. Η προώση βασίζεται σε σύστημα CODAD με τέσσερις κινητήρες diesel MAN, προσφέροντας μέγιστη ταχύτητα 23 κόμβους και οικονομική ταχύτητα γύρω στους 18 κόμβους. Η αυτονομία ξεπερνά τα 8.000 ναυτικά μίλια, ενώ το πλήρωμα αποτελείται από περίπου 120 άτομα. Σε μεταφορική ικανότητα, κάθε πλοίο μπορεί να μεταφέρει έως 300 πεζοναύτες, δύο άρματα μάχης, οκτώ τεθωρακισμένα αμφίβια οχήματα (AAV), διάφορα άλλα μικρά οχήματα, καθώς και δύο ελικόπτερα στο πρυμναίο κατάστρωμα. Επιπλέον, φέρει δύο έως τρεις λέμβους για υποστήριξη αποβάσεων.
Όσον αφορά τον οπλισμό, τα πλοία είναι εξοπλισμένα με ένα διπλό πυροβόλο 40 χιλιοστών No Bong (της Hanwha Defense Systems), με ρυθμό βολής έως 600 βολές ανά λεπτό και προσφέρει αποτελεσματική άμυνα κατά αεροσκαφών, πυραύλων και εχθρικών σκαφών. Επιπρόσθετα, διαθέτουν σύστημα κατακόρυξης εκτόξευσης, K-VLS Compact, 4 κελιών, ικανό να φέρει έως 16 αντιαεροπορικούς πυραύλους K-SAAM. Τα ηλεκτρονικά περιλαμβάνουν προηγμένο ραντάρ επιτήρησης και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, εξασφαλίζοντας υψηλή επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα σε σύγχρονα πεδία μαχών.
Ελληνικές προσαρμογές
Μια ελληνική εκδοχή, βέβαια, θα είχε λόγο να αποκλίνει από το κορεατικό σκάφος. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται απλώς να αντιγράψει ένα ξένο πλοίο, αλλά μπορεί να πάρει μια ώριμη σχεδίαση και να τη μετατρέψει σε εγχώριο ναυτικό εργαλείο.
Το πρώτο σημείο παρέμβασης θα μπορούσε να ήταν το αεροπορικό αποτύπωμα του πλοίου. Το σκάφος θα μπορούσε να αυξηθεί ελαφρά σε εκτόπισμα και να αποκτήσει υπόστεγο για ένα ελικόπτερο MH-60R ή UH-60M. Μια τέτοια προσθήκη αλλάζει άμεσα την αξία του. Από αρματαγωγό μετατρέπεται σε πλατφόρμα με μόνιμο οργανικό ελικόπτερο, άρα αποκτά δυνατότητα ανθυποβρυχιακής επιτήρησης χαμηλής έντασης, ταχείας μεταφοράς ομάδων, αεροδιακομιδών, επιτήρησης θαλάσσιας περιοχής, ανεφοδιασμού απομονωμένων φρουρών και υποστήριξης διακλαδικών επιχειρήσεων.
Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν κάποιος δει το θέμα από την οπτική των Πεζοναυτών και της ταχείας ενίσχυσης νησιωτικών περιοχών. Η μεταφορά προσωπικού και μέσων από μόνη της είναι σημαντική. Όταν όμως συνδυάζεται με οργανικό αεροπορικό μέσο, με σύγχρονες επικοινωνίες και με δυνατότητα παραμονής στην περιοχή επιχειρήσεων, τότε το σκάφος αποκτά αποτύπωμα πολύ μεγαλύτερο από αυτό ενός συμβατικού αρματαγωγού.
Το δεύτερο κρίσιμο σημείο είναι το σύστημα μάχης. Το ΠΝ θα μπορούσε να επιλέξει ελληνικό σύστημα διαχείρισης μάχης (CMS), κάτι που θα είχε και επιχειρησιακή και βιομηχανική αξία. Επιχειρησιακά, γιατί το πλοίο θα εντασσόταν πιο φυσικά στην εθνική αρχιτεκτονική διοίκησης και ελέγχου. Βιομηχανικά, γιατί θα έδινε στην εγχώρια συμμετοχή ουσιαστικό περιεχόμενο και όχι μόνο εργασίες συγκόλλησης ή υποσυστημάτων. Ένα τέτοιο σκάφος, θα μπορούσε να λειτουργεί ως μονάδα του στόλου με δυνατότητα ανταλλαγής τακτικής εικόνας σε μια κοινή δικτυοκεντρική λογική.
Σε αυτή τη φιλοσοφία ταιριάζει απόλυτα και η επιλογή ενός χαμηλού κόστους 3D ραντάρ, π.χ. από την IAI. Το ζητούμενο για ένα τέτοιο LST είναι να έχει ένα αξιόπιστο τρισδιάστατο ραντάρ, με καλή εναέρια και επιφανειακή επιτήρηση, σωστή σχέση κόστους και απόδοσης, περιορισμένες απαιτήσεις σε όγκο και ισχύ και εύλογη ενσωμάτωση με ένα ελληνικό CMS. Αυτό θα έδινε στο σκάφος τη δική του εικόνα μάχης, θα του επέτρεπε να συμμετέχει στην τακτική εικόνα του στόλου και θα αποτελούσε τη βάση για την αξιοποίηση των όπλων του.
Και εδώ φτάνουμε στο σημείο που κάνει την πρόταση πραγματικά διαφορετική. Ένα εξελιγμένο LST δεν χρειάζεται να είναι ελαφρά οπλισμένο. Μπορεί να αποκτήσει πυροβόλο με τεχνολογία STRALES, εκτοξευτή RAM και, σε ένα ανώτερο στάδιο διαμόρφωσης, αντιαεροπορικά βλήματα μέσης εμβελείας όπως οι Barak (αντί των κορεατικών που έχει τώρα η κλάση). Ο συνδυασμός αυτός αλλάζει την κατηγορία του πλοίου. Το Strales προσφέρει ένα ισχυρό πυροβόλο γενικής χρήσης, με αξία απέναντι σε αεροπορικές απειλές, ταχέα σκάφη, UAV και ασύμμετρες επιθέσεις. Ο RAM προσθέτει μια δοκιμασμένη ζώνη άμυνας σημείου, ικανή να αντιμετωπίσει πυραύλους και σύνθετες απειλές τελικής φάσης. Οι Barak, εφόσον επιλεγούν και ενσωματωθούν σωστά, θα έδιναν στο πλοίο κάτι που δεν είχε ποτέ ελληνικό αρματαγωγό, δηλαδή αντιαεροπορική ομπρέλα.
Η σημασία αυτής της επιλογής είναι πολύ μεγαλύτερη από όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά. Σήμερα, ένα αρματαγωγό θεωρείται αυτονόητο πως θα χρειαστεί ισχυρή συνοδεία αν επιχειρήσει σε περιβάλλον σοβαρής απειλής. Όμως ένα LST εξολισμένο θα μπορεί να προστατεύει πολύ πιο σοβαρά τον εαυτό του, να επιχειρεί με μεγαλύτερη αυτονομία και να απαιτεί μικρότερη συνοδεία σε αποστολές μέσης απειλής.
Το ΠΝ βαδίζει προς μια νέα σύνθεση δυνάμεων, όπου οι αναβαθμισμένες ΜΕΚΟ200ΗΝ, οι FDI HN και ενδεχόμενα μελλοντικά πλοία κατηγορίας Bergamini θα συγκροτήσουν ένα νέο πλέγμα αεράμυνας, ανθυποβρυχιακού αγώνα και ισχύος επιφανείας. Σε αυτό το πλαίσιο, ένα οπλισμένο LST θα μπορούσε να ενταχθεί στην κοινή αεράμυνα του σχηματισμού. Δεν θα αντικαταστήσει φυσικά καμία φρεγάτα, δεν θα πάρει τον ρόλο της κύριας μονάδας μάχης, θα πάψει όμως να είναι ο αδύναμος κρίκος.
Ένα τέτοιο πρόγραμμα θα μπορούσε να δώσει στα Ναυπηγεία Ελευσίνας σταθερό αντικείμενο για αρκετά χρόνια. Και επειδή μιλάμε για διαδοχική ναυπήγηση, η Ελευσίνα θα είχε τον χρόνο να ωριμάσει τη διαδικασία, να αναβαθμίσει εργαλεία και υποδομές, να “χτίσει” ξανά εξειδικευμένο προσωπικό, να εμπλέξει ελληνικές εταιρείες υποσυστημάτων, ηλεκτρονικών, καλωδιώσεων, σωληνώσεων, μεταλλικών εργασιών και ολοκλήρωσης. Ένα πλοίο τέτοιου είδους έχει αξία ακριβώς επειδή επιτρέπει σημαντική εγχώρια συμμετοχή χωρίς να απαιτεί από την πρώτη ημέρα το τεχνολογικό άλμα, που ζητούν πολύ πιο σύνθετες μονάδες.
Αυτή η προσέγγιση θα είχε και σοβαρή επιχειρησιακή λογική στο ζήτημα της αντικατάστασης των “Ιάσων”. Το ΠΝ δεν χρειάζεται να αποσύρει απότομα τα πλοία του. Μπορεί να τα αντικαθιστά ένα προς ένα, με ρυθμό που να συμβαδίζει με τη ναυπήγηση των νέων σκαφών. Έτσι δεν θα έχουμε επιχειρησιακό κενό, περιορίζεται η οικονομική πίεση ανά έτος και δίνεται χρόνος στο ίδιο το Ναυτικό να δοκιμάζει κάθε νέα μονάδα, να εντοπίζει αλλαγές που χρειάζονται και να περνάει βελτιώσεις στο επόμενο σκάφος.
Το ίδιο το επιχειρησιακό περιβάλλον του Αιγαίου ενισχύει αυτή τη συλλογιστική. Το ΠΝ χρειάζεται μονάδες…
Η συνέχεια στο Naval Defence
