Η φινλανδική αμυντική βιομηχανία σημείωσε ένα σημαντικό επίτευγμα αυτή την εβδομάδα. Η Patria ολοκλήρωσε με επιτυχία τη συναρμολόγηση του πρώτου κινητήρα F135 για τα μαχητικά F-35A στις νέες εγκαταστάσεις της στο Linnavuori της Nokia. Η εξέλιξη όμως αυτή δεν αποτελεί απλώς τεχνική επιτυχία, αλλά συγκεκριμένη υλοποίηση της στρατηγικής συμφωνίας που υπέγραψε η Φινλανδία πριν από σχεδόν πέντε χρόνια και των αντισταθμιστικών οφελών που τη συνόδευσαν.

Η ιστορική απόφαση του 2021

Τον Δεκέμβριο του 2021 η φινλανδική κυβέρνηση επέλεξε το Lockheed Martin F-35A Lightning II ως αντικαταστάτη των F/A-18 Hornet στο πλαίσιο του προγράμματος HX. Όπως είχε αναλύσει εκτεταμένα τότε η έντυπη ΠΤΗΣΗ, η απόφαση προέβλεπε την προμήθεια 64 αεροσκαφών, οπλισμού, εκπαίδευσης και υποστήριξης, με συνολικό κόστος της τάξης των 10 δισεκατομμυρίων ευρώ. Κρίσιμο κριτήριο πέρα από τις επιχειρησιακές επιδόσεις ήταν η εξασφάλιση της εγχώριας ασφάλειας εφοδιασμού (huoltovarmuus) και η ουσιαστική συμμετοχή της φινλανδικής βιομηχανίας.

Η συμφωνία βιομηχανικής συνεργασίας (industrial participation) που συνήφθη με τη Lockheed Martin και την Pratt & Whitney προέβλεπε σημαντικά αντισταθμιστικά οφέλη. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν η παραγωγή πρόσθιων τμημάτων ατράκτου και θυρών συστήματος προσγείωσης από την Patria για την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού του F-35, καθώς και η τελική συναρμολόγηση των κινητήρων F135 στην Φινλανδία.

Τα αντισταθμιστικά οφέλη στην πράξη

Η συναρμολόγηση των κινητήρων F135 στο Linnavuori αποτελεί ένα από τα πιο ορατά αποτελέσματα αυτών των συμφωνιών. Το 2024 η Patria και η Pratt & Whitney υπέγραψαν πλαίσιο συνεργασίας που καλύπτει τη συναρμολόγηση κινητήρων και εξαρτημάτων την περίοδο 2025-2030. Στη συνέχεια, από το 2030 και μετά, οι ίδιες εγκαταστάσεις θα μετατραπούν σε κέντρο συντήρησης, επισκευής, αναβάθμισης και υπερανακατασκευής (MRO&U) για ολόκληρο τον κύκλο ζωής του φινλανδικού στόλου F-35.

Η άμεση απασχόληση από τη συμφωνία για τους κινητήρες υπολογίζεται σε περίπου 50 θέσεις εργασίας στην Patria κατά την περίοδο 2025-2030. Συνολικά, η βιομηχανική συμμετοχή του προγράμματος F-35 όμως εκτιμάται ότι δημιουργεί χιλιάδες ανθρωποέτη εργασίας (περίπου 4.500 σε άμεσα και επιπλέον έμμεσα οφέλη), ενώ ενισχύει την τεχνολογική τεχνογνωσία της φινλανδικής αμυντικής βιομηχανίας σε συστήματα πέμπτης γενιάς.

Παράλληλα, η Patria έχει αναλάβει την παραγωγή εκατοντάδων πρόσθιων ατράκτων και άλλων δομικών στοιχείων που τροφοδοτούν όχι μόνο τα φινλανδικά αεροσκάφη αλλά και την παγκόσμια παραγωγή του F-35. Έτσι η Φινλανδία εντάσσεται ουσιαστικά στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού του προγράμματος, κάτι που ενισχύει τόσο την εθνική ασφάλεια εφοδιασμού όσο και τη συμβολή της στο συλλογικό αμυντικό σύστημα του ΝΑΤΟ.

Στρατηγική σημασία

Η ολοκλήρωση του πρώτου κινητήρα F135 στο Linnavuori αποδεικνύει ότι τα φινλανδικά αντισταθμιστικά οφέλη δεν παρέμειναν στα χαρτιά. Δημιουργείται εγχώρια ικανότητα συναρμολόγησης και μελλοντικής συντήρησης κρίσιμων συστημάτων, μειώνοντας (κατ’ αναλογία) την εξάρτηση από εξωτερικές υποδομές. Παράλληλα δεν είναι αμελητέο ότι αναγνωρίζεται η υψηλή τεχνογνωσία της φινλανδικής βιομηχανίας, η οποία κέρδισε την εμπιστοσύνη των Αμερικανών εταίρων σε ένα από τα πιο απαιτητικά προγράμματα παγκοσμίως.

Η συνεργασία μεταξύ της Patria, της Pratt & Whitney, των Φινλανδικών Ενόπλων Δυνάμεων, της Πολεμικής Αεροπορίας και του Υπουργείου Άμυνας της Φινλανδίας υπήρξε καθοριστική για την επίτευξη αυτού του ορόσημου. Τα πρώτα F-35A αναμένεται να φτάσουν στη βάση της Lapland Air Wing στο Rovaniemi προς το τέλος του 2026, ενώ η εγχώρια ικανότητα υποστήριξης των κινητήρων θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στη διατήρηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας του στόλου για δεκαετίες.

Κάποιοι πικρόχολοι τώρα θα ρωτήσουν τι κάνουμε εμείς για την ασφάλειας  εφοδιασμού και τη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας…

Να θυμίσουμε βέβαια ότι Φινλανδία παρήγγειλε 64 μαχητικά και όχι 20 και… «πρόβλεψη πανωσηκώματος» κάποια στιγμή στο μέλλον.