Του Βασίλη Νέδου, από την Καθημερινή
Σε νέο κλοιό ασφυκτικών πιέσεων να παραχωρήσει κάποιες από τις έξι συστοιχίες αντιαεροπορικών πυροβολαρχιών τύπου Patriot καθώς και σημαντικό αριθμό βλημάτων τους, στην Ουκρανία, βρίσκεται η Αθήνα. Συγκεκριμένα, εταίροι στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε., εκτιμούν ότι η Ελλάδα μπορεί να παράσχει κάποιες από τις συνολικά έξι πυροβολαρχίες (κάποιοι στις Βρυξέλλες ζητούν μάλιστα τουλάχιστον τις μισές για την ουκρανική αεράμυνα). Δεδομένων των συζητήσεων που έχουν γίνει τους προηγούμενους μήνες και έχουν καταλήξει σε αδιέξοδο, οι Ουκρανοί εμφανίζονται πιο ρεαλιστές στις απαιτήσεις τους, στοχεύοντας στα αποθέματα βλημάτων από τις συστοιχίες Patriot PAC-2 της Πολεμικής Αεροπορίας.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με άριστα πληροφορημένες πηγές, οι Ουκρανοί έχουν ζητήσει έως και 200 πυραύλους PAC-2, κάνοντας την εκτίμηση ότι έπειτα από 23 χρόνια στην υπηρεσία της Π.Α. κάποια από τα πυρομαχικά θα πλησιάζουν στο τέλος του βίου τους. Ο υπολογισμός αυτός γίνεται προφανώς με τη συνεκτίμηση του γεγονότος (από ουκρανικής πλευράς) ότι αυτή τη στιγμή η ζήτηση για τις πυραυλικές συστοιχίες κατασκευής της αμερικανικής Raytheon είναι τεράστια, ως εκ τούτου οποιαδήποτε εκδήλωση ενδιαφέροντος για αναβάθμιση ή επαναπιστοποίηση των πυραύλων ή αγορά νέων θα οδηγούσε και την Αθήνα σε μια πολύ μακρά λίστα αναμονής.
Εν ολίγοις, προκειμένου να παραχωρηθούν τέτοιοι πύραυλοι στην Ουκρανία θα πρέπει να κριθούν ως εξοπλισμοί «εύχρηστοι και μη επιχειρησιακά αναγκαίοι». Εν προκειμένω, εκείνο που ζητείται από την Αθήνα είναι να πουλήσει τα συγκεκριμένα συστήματα στη Νορβηγία, η οποία θα τα αγοράσει και εν συνεχεία θα τα παραδώσει στο Κίεβο.
Από την Αθήνα δεν υπάρχει κάποιο σήμα για θετική απόκριση στους Ουκρανούς. Από τους αρμόδιους φορείς έχει μεταφερθεί στους εταίρους ότι η Ελλάδα ήδη έχει χρησιμοποιήσει τους Patriot που διαθέτει προς όφελος των εταίρων της, καθώς και ότι με την ανάπτυξη πυροβολαρχίας στη Σαουδική Αραβία προστατεύει κρίσιμες υποδομές (διυλιστήρια), η λειτουργία των οποίων συμβάλλει στην ομαλή μεταφορά πετρελαίου από την περιοχή του Περσικού Κόλπου προς την Ερυθρά Θάλασσα, ως εκ τούτου συμβάλλει με αυτόν τον τρόπο και στη συνολικότερη ασφάλεια του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε.
Ελληνική αεράμυνα
Από την Αθήνα έχει, επίσης, υπενθυμιστεί ότι στο πλαίσιο των συλλογικών αποφάσεων του ΝΑΤΟ η Π.Α. κατόρθωσε να αναπτύξει συστοιχίες στη Σούδα, στην Κάρπαθο και στον Εβρο για την προστασία συμμαχικών υποδομών στην Κρήτη αλλά και στη Μαύρη Θάλασσα. Κατέστη, δηλαδή, σαφές ότι η αεράμυνα της περιοχής της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ «σηκώθηκε» σχεδόν αποκλειστικά από την Ελλάδα, ενώ η γειτονική Τουρκία μπήκε αναγκαστικά κάτω από την «ομπρέλα» Ισπανών, Ιταλών και Αμερικανών.
Το πλαίσιο της συζήτησης γύρω από αυτά τα ζητήματα είναι συνήθως γενικό, με τους συμμάχους να θεωρούν τις ελληνικές θέσεις υπερβολικές, δεδομένου ότι η Τουρκία είναι κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, ως εκ τούτου εκ των πραγμάτων στην ίδια πλευρά έναντι της Ρωσίας ή του Ιράν.
Οι πιέσεις κυρίως από το Βερολίνο και τη Χάγη, αλλά και –λιγότερο– από το Παρίσι, εντάσσονται στο γενικότερο πλαίσιο της προσπάθειας να ενισχυθεί το πλέον ευάλωτο σημείο των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, που δεν είναι άλλο από την αεράμυνα.
Στο ΝΑΤΟ εκτιμάται ότι αν η Ουκρανία καταφέρει να επιβιώσει τον χειμώνα του 2026-27 από τις ρωσικές επιθέσεις, με δεδομένη τη δυσμενή κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει οι δυνάμεις της Μόσχας, θα μπορεί να σταθεί πλέον με αξιώσεις σε ένα πιο δίκαιο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Από την ελληνική πλευρά υπενθυμίζεται ότι στο πλαίσιο της αντιπυραυλικής ή αντιαεροπορικής προστασίας της Ουκρανίας, η Αθήνα έχει ήδη παραχωρήσει (μέσω της διαδικασίας πώλησης σε ΗΠΑ και Γαλλία) βλήματα τύπου Sea Sparrow και πυραύλους συστημάτων Crotale, που πλησίαζαν στη λήξη της επιχειρησιακής ζωής και χρησιμότητάς τους για τις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις.
