Στο Παλάου, οι ηγέτες του Φόρουμ Νήσων Ειρηνικού (Pacific Islands Forum – PIF) συμφώνησαν να ζητήσουν από κάθε κράτος που πραγματοποιεί δοκιμές διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων (ICBM) να παρέχει προειδοποίηση τουλάχιστον 24 ώρες πριν από την εκτόξευση. Η θέση περιλαμβάνεται στο κοινό ανακοινωθέν της συνόδου και συνδέεται με την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια, ενημέρωση και ασφάλεια στην περιοχή.
Η απόφαση ελήφθη στον απόηχο της κινεζικής δοκιμής βαλλιστικού πυραύλου στον Ειρηνικό τον Ιούλιο, η οποία προκάλεσε ανησυχία σε αρκετά κράτη της περιοχής. Ο πρόεδρος του Παλάου και προεδρεύων της συνόδου, Σουράνγκελ Γουίπς Τζούνιορ, δήλωσε ότι οι ηγέτες κάλεσαν όλα τα κράτη που πραγματοποιούν δοκιμές ICBM να ενισχύσουν τη διαφάνεια και να παρέχουν έγκαιρη προειδοποίηση, σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική.
Ωστόσο, η θέση δεν ήταν ομόφωνη. Η Νάουρου κατέγραψε επίσημα τη διαφωνία της με τη συγκεκριμένη παράγραφο του ανακοινωθέντος. Παράλληλα, ο πρόεδρος του Κιριμπάτι δεν συμμετείχε στην κλειστή συνεδρίαση των ηγετών. Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Φόρουμ συνήθως επιδιώκει τη λήψη αποφάσεων με συναίνεση.
Η κινεζική δοκιμή του Ιουλίου ήταν, σύμφωνα με τις διαθέσιμες αναφορές, η πρώτη γνωστή κινεζική εκτόξευση ICBM στον Ειρηνικό από τον Σεπτέμβριο του 2024. Ο Γουίπς υποστήριξε ότι η τροχιά του πυραύλου πέρασε πάνω από ή κοντά σε αρκετά νησιωτικά κράτη χωρίς την έγκαιρη προειδοποίηση που θεωρεί πλέον απαραίτητη το Φόρουμ.
Η προειδοποίηση των 24 ωρών έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία για τα μικρά νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού, τα οποία διαθέτουν εκτεταμένες θαλάσσιες ζώνες και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη ναυσιπλοΐα και την αλιεία. Ο επαρκής χρόνος προειδοποίησης επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να εκδώσουν αεροναυτικές και ναυτιλιακές προειδοποιήσεις, να ενημερώσουν αλιευτικά και εμπορικά πλοία και να λάβουν μέτρα για την προστασία της πολιτικής αεροπορίας και της ναυσιπλοΐας.
Το Πεκίνο, από την πλευρά του, υπερασπίστηκε τη δοκιμή και επανέλαβε ότι ακολουθεί αμυντική πολιτική και ότι επιδιώκει την ειρήνη, τη σταθερότητα και τη συνεργασία στον Νότιο Ειρηνικό.
Έτσι, η απόφαση του Φόρουμ μετατοπίζει το επίκεντρο από τις προθέσεις του κράτους που πραγματοποιεί τη δοκιμή στην υποχρέωση έγκαιρης ενημέρωσης των χωρών και των χρηστών του θαλάσσιου και εναέριου χώρου που ενδέχεται να επηρεαστούν από την τροχιά του πυραύλου.
Η συζήτηση στη σύνοδο του Παλάου πραγματοποιήθηκε, παράλληλα, σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο γεωπολιτικό περιβάλλον, καθώς η Κίνα αντέδρασε έντονα στην παρουσία της Ταϊβάν ως αναπτυξιακού εταίρου στις εργασίες του Φόρουμ. Το Παλάου είναι μία από τις μόλις τρεις χώρες του Ειρηνικού που διατηρούν επίσημες διπλωματικές σχέσεις με την Ταϊβάν.
Η ΠΤΗΣΗ είχε καλύψει την έναρξη της συνόδου με την πυραυλική δοκιμή και την Ταϊβάν στο επίκεντρο, καθώς και την κινεζική προειδοποίηση προς το Παλάου για την ταϊβανική συμμετοχή. Η θέση των ηγετών αποτελεί το πρώτο συγκεκριμένο συλλογικό αποτέλεσμα αυτών των διαβουλεύσεων, με συγκεκριμένο όριο 24 ωρών και καταγεγραμμένη διαφοροποίηση ενός μέλους.
Το τελικό ανακοινωθέν αναφέρεται γενικά στις δοκιμές ICBM και περιορίζει την πολιτική αποδοκιμασία στην έκφραση «ανησυχίας», σύμφωνα με την Associated Press. Το 24ωρο αποτελεί συγκεκριμένο αίτημα διαφάνειας μέσα σε μια συμβολική κοινή θέση. Το κείμενο ζητεί ακόμη οι δοκιμές να συνάδουν με τη Διακήρυξη του Ειρηνικού ως Ωκεανού Ειρήνης και τη Συνθήκη της Ραροτόνγκα, με σεβασμό στην κυριαρχία των μελών. Η επόμενη σύνοδος του Φόρουμ θα φιλοξενηθεί από τη Νέα Ζηλανδία το 2027.
