Η γερμανική Isar Aerospace πέτυχε για πρώτη φορά την τοποθέτηση φορτίων σε τροχιά με τον πύραυλο Spectrum, κατά τη δεύτερη πτήση του από το διαστημοδρόμιο Andøya Space στη Νορβηγία. Η αποστολή «Onward and Upward» πραγματοποιήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2026 και αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την ευρωπαϊκή αγορά εμπορικών εκτοξεύσεων, καθώς ο Spectrum έγινε ο πρώτος ευρωπαϊκά ανεπτυγμένος εμπορικός φορέας που έθεσε δορυφόρους σε τροχιά από την ηπειρωτική Ευρώπη.
Η απογείωση πραγματοποιήθηκε στις 22:12 ώρα Κεντρικής Ευρώπης (CEST). Πρόκειται για τη δεύτερη πτήση του Spectrum και ταυτόχρονα για την πτήση πιστοποίησης του φορέα, με την οποία η Isar Aerospace επιδίωκε να επιβεβαιώσει τη λειτουργία των κρίσιμων συστημάτων του σε πραγματικές συνθήκες πτήσης. Σε αντίθεση με την πρώτη δοκιμή, τον Μάρτιο του 2025, η δεύτερη αποστολή μετέφερε για πρώτη φορά πραγματικά ωφέλιμα φορτία.
Κατά την πτήση επιτεύχθηκαν διαδοχικά τα βασικά ορόσημα της αποστολής, μεταξύ των οποίων η διέλευση της περιοχής μέγιστης αεροδυναμικής φόρτισης, η ολοκλήρωση της λειτουργίας του πρώτου ορόφου, ο διαχωρισμός των δύο βαθμίδων, η ανάφλεξη του δεύτερου ορόφου και η απόρριψη του καλύμματος του φορτίου. Ο δεύτερος όροφος συνέχισε την επιτάχυνση του οχήματος μέχρι την επίτευξη της απαιτούμενης τροχιάς, ενώ στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η αποδέσμευση των πέντε CubeSat. Η Isar Aerospace επιβεβαίωσε την ανάπτυξη των φορτίων και συνεργάζεται με τους πελάτες για την επιβεβαίωση της κατάστασης λειτουργίας κάθε δορυφόρου. citeturn0search1turn0search16
Πέντε CubeSat και ένα τεχνολογικό πείραμα
Το ωφέλιμο φορτίο αποτελούνταν από πέντε CubeSat και ένα τεχνολογικό πείραμα. Οι δορυφόροι CyBEEsat του TU Berlin, TriSat-S του Πανεπιστημίου του Maribor, Platform 6 της βουλγαρικής EnduroSat, FramSat-1 του Norwegian University of Science and Technology (NTNU) και SpaceTeamSat1 της ομάδας TU Wien Space Team προέρχονται από πανεπιστημιακούς και εμπορικούς φορείς από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες.
Το έκτο φορτίο, το πείραμα «Let It Go» της γερμανικής Dcubed, παρέμεινε συνδεδεμένο με τον φορέα και δεν ήταν ανεξάρτητος δορυφόρος. Η αποστολή υποστηρίχθηκε από το πρόγραμμα Boost! της ESA, ενώ η επιλογή των φορτίων έγινε στο πλαίσιο του πρώτου Microlauncher Competition της Γερμανικής Υπηρεσίας Διαστήματος στο DLR.
Ο Spectrum
Ο Spectrum είναι ένας διώροφος τροχιακός φορέας ύψους 28 m και διαμέτρου 2 m, σχεδιασμένος για την εκτόξευση μικρών και μεσαίων δορυφόρων, καθώς και συστοιχιών δορυφόρων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Isar Aerospace, μπορεί να μεταφέρει έως 1.000 kg σε χαμηλή γήινη τροχιά (LEO) και έως 700 kg σε ηλιοσύγχρονη τροχιά (SSO). Η τελευταία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για αποστολές παρατήρησης της Γης, καθώς επιτρέπει στους δορυφόρους να περνούν από συγκεκριμένες περιοχές περίπου την ίδια τοπική ηλιακή ώρα.
Το σύστημα πρόωσης χρησιμοποιεί υγρό οξυγόνο (LOX) και υγρό προπάνιο. Ο πρώτος όροφος διαθέτει εννέα κινητήρες Aquila, καθένας με ώση περίπου 75 kN, ενώ ο δεύτερος χρησιμοποιεί έναν κινητήρα Aquila Vacuum ώσης περίπου 95 kN.
Από τα 30 δευτερόλεπτα στην τροχιά
Η επιτυχία της δεύτερης πτήσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν συγκριθεί με την πρώτη. Ο πρώτος Spectrum απογειώθηκε από το Andøya στις 30 Μαρτίου 2025 και παρέμεινε σε πτήση για περίπου 30 δευτερόλεπτα, καθαρίζοντας την εξέδρα εκτόξευσης και παρέχοντας στην εταιρεία σημαντικά δεδομένα για τη βελτίωση του οχήματος. Η πτήση εκείνη δεν έφθασε σε τροχιά.
Η δεύτερη προσπάθεια καθυστέρησε αρκετές φορές, καθώς η Isar Aerospace πραγματοποίησε πρόσθετους ελέγχους, αντικαταστάσεις εξαρτημάτων, δοκιμές των δύο ορόφων και πλήρη Wet Dress Rehearsal πριν επιστρέψει στην εξέδρα. Η τελική επιτυχία σημαίνει ότι ο Spectrum έχει πλέον αποδείξει στην πράξη την ικανότητά του να πραγματοποιεί μια πλήρη τροχιακή αποστολή και να αναπτύσσει φορτία, αν και η συγκεκριμένη αποστολή εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται πτήση πιστοποίησης και όχι κανονική επιχειρησιακή εμπορική αποστολή.
Σημαντικό βήμα για την ευρωπαϊκή πρόσβαση στο Διάστημα
Η επιτυχία της Isar Aerospace έχει ευρύτερη σημασία για την Ευρώπη. Η ήπειρος διαθέτει πλέον έναν ακόμη ευρωπαϊκό εμπορικό φορέα που έχει αποδεδειγμένα φθάσει σε τροχιά, ενισχύοντας τις επιλογές για ανεξάρτητη πρόσβαση στο Διάστημα και ειδικά για την εκτόξευση μικρών δορυφόρων και αστερισμών.
Η εξέλιξη συνδέεται και με την European Launcher Challenge της ESA. Η Isar Aerospace είναι μία από τις ευρωπαϊκές εταιρείες που έχουν επιλεγεί στο πρόγραμμα και έχει εξασφαλίσει συμβόλαιο ύψους 197,8 εκατ. ευρώ, κυρίως με γερμανική χρηματοδότηση και συνεισφορές από την Αυστρία και τη Νορβηγία.
Παράλληλα, η εταιρεία περνά πλέον από τη φάση ανάπτυξης στην κλιμάκωση της παραγωγής. Οι Spectrum με αριθμούς 3 έως 7 βρίσκονται ήδη σε παραγωγή, ενώ η νέα εγκατάσταση της Isar Aerospace, έκτασης 40.000 τετραγωνικών μέτρων κοντά στο Μόναχο, έχει σχεδιαστεί ώστε να επιτρέψει μελλοντικά την κατασκευή έως και 40 φορέων ετησίως. Η εταιρεία, που ιδρύθηκε το 2018 και έχει την έδρα της κοντά στο Μόναχο, απασχολεί πλέον περισσότερους από 400 εργαζομένους σε πέντε χώρες.
Η δεύτερη πτήση του Spectrum, επομένως, δεν αποτελεί απλώς την επιτυχή συνέχεια μιας αποτυχημένης πρώτης δοκιμής. Είναι η πρώτη πλήρης απόδειξη ότι η Isar Aerospace μπορεί να σχεδιάσει, να κατασκευάσει, να εκτοξεύσει και να χρησιμοποιήσει έναν ευρωπαϊκό τροχιακό φορέα για την ανάπτυξη πραγματικών δορυφορικών φορτίων. Το επόμενο κρίσιμο βήμα θα είναι η μετάβαση από την πτήση πιστοποίησης σε επαναλαμβανόμενες και εμπορικά αξιόπιστες εκτοξεύσεις.
Σημαντική διόρθωση: θα απέφευγα τη φράση «πρώτη επιχειρησιακή πτήση» ή «πρώτη εμπορική πτήση». Η ίδια η Isar και η ESA χαρακτηρίζουν την αποστολή qualification flight, παρότι μετέφερε πραγματικά φορτία πελατών. Επίσης, το σωστό είναι Andøya Space στη Νορβηγία, όχι «διαστημοδρόμιο Αντόγια» ως ονομασία του φορέα.
