Βάλτε καφέ. Δυνατό. Με τις εκλογές κάπου από τον Μάρτιο μέχρι τον Ιούλιο του 2027, χωράει κι ένας ανασχηματισμός. Θα το πω ξανά, πριν οι Υπουργομετακινησιολόγοι μοιράσουν καρέκλες στο ΚΨΜ. Δεν υπάρχει περίπτωση να απομακρυνθεί ο Νίκος Δένδιας από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Ο μόνος λόγος που θα τον έκανε να φύγει από το Άμυνας θα ήταν μια επιστροφή στο Εξωτερικών. Αυτό, όμως, δεν υπάρχει περίπτωση να του το ξαναδώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Άλλωστε, οι δυο τους έμαθαν πλέον να συνεργάζονται μια χαρά. Δεν χρειάζεται να συμφωνούν σε όλα. Αρκεί να ξέρει ο ένας πώς κινείται ο άλλος. Κι αυτό το έχουν μάθει.
Μιλώντας για ανθρώπους που ξέρουν πού πατούν — και για άλλους που απλώς το πιστεύουν — θεωρώ την αμυντική κοινότητα έναν ιδιαίτερο κόσμο και χαίρομαι που ανήκω σε αυτόν. Έχει ανθρώπους που ξέρουν, ανθρώπους που νομίζουν ότι ξέρουν και ανθρώπους που έμαθαν χθες το θέμα, αλλά σήμερα διορθώνουν τους πάντες.
Η αντίστοιχη κοινότητα της γειτονικής Τουρκίας, όμως, πρέπει να έκαψε φλάντζα. Μετά τον τουρκικό χλευασμό για τη ΜΕΔΟΥΣΑ 15/2026, τώρα ανακάλυψαν και την «αποτυχία» της ΑΛΤΟΥΣ. Μόνο που η δοκιμή πέτυχε ακριβώς αυτό που ήθελε να πετύχει.
Ο ΑΚΕΡΟΝ έκανε δέκα μέτρα
Κυκλοφορεί λοιπόν ένα βίντεο από τη δοκιμή του πολυκόπτερου της ΑΛΤΟΥΣ με τον αντιαρματικό πύραυλο ΑΚΕΡΟΝ της ΜΒΔΑ. Είναι το ελληνικό σύστημα που η ΑΛΤΟΥΣ εξέλιξε μαζί με την ΜΒΔΑ και το οποίο έχει ήδη περάσει από διαδοχικά στάδια δοκιμών.
Στη συγκεκριμένη δοκιμή ενεργοποιήθηκε μόνο ο κινητήρας εκτόξευσης, όχι ο κύριος πυραυλοκινητήρας. Ο ΑΚΕΡΟΝ έπρεπε να φύγει από τον φορέα, να κάνει μια διαδρομή περίπου δέκα μέτρων και να πέσει αδρανής πάνω σε ειδικό στρώμα για περισυλλογή. Και αυτό ακριβώς έκανε.
Η ΑΛΤΟΥΣ δεν δοκίμαζε αν ο ΑΚΕΡΟΝ μπορεί να πετάξει μέχρι την Ανατολία. Δεν δοκίμαζε την εμβέλεια, την κεφαλή ή την τερματική καθοδήγηση. Δοκίμαζε αν το πολυκόπτερο θα παραμείνει σταθερό τη στιγμή της εκτόξευσης.
Το κρίσιμο ήταν η συμπεριφορά του drone σε πρόνευση και διατοιχισμό. Με απλά λόγια, αν η εκτόξευση θα τον έστελνε μπροστά, πίσω, στο πλάι ή θα τον έκανε να χορεύει τσιφτετέλι πάνω από το πεδίο βολής.
Αν δείτε το βίντεο, το εργαλείο της ΑΛΤΟΥΣ μετακινείται ελάχιστα. Η δοκιμή είχε απόλυτη επιτυχία. Στην Κρήτη, άλλωστε, ο ΚΕΡΒΕΡΟΣ (ένα ακόμη drone της εταιρείας) είχε ήδη περάσει επιτυχώς τη δοκιμασία των πραγματικών βολών.
Κι όμως, τουρκικοί λογαριασμοί πήραν το μικρό άλμα του αδρανούς πυραύλου και το παρουσίασαν σαν αποτυχία. Το αναπαρήγαγαν μάλιστα και λογαριασμοί που θεωρούνται σοβαροί. Σοβαρός λογαριασμός, όπως αποδείχθηκε, δεν σημαίνει πάντοτε και σοβαρό συμπέρασμα.
Το αστείο δεν είναι πως ένας λογαριασμός έκανε λάθος. Όλοι κάνουμε, ο ΚαΨιΜιτζής έχει μόνιμη θέση στο συνεργείο. Το αστείο είναι πως ένα ολόκληρο κομμάτι της τουρκικής αμυντικής κοινότητας δεν σταμάτησε για δύο λεπτά να ρωτήσει ποιος ήταν ο σκοπός της δοκιμής. Η απάντηση βρισκόταν μέσα στο ίδιο το βίντεο που αναπαρήγαγαν.
Στην Τουρκία υπάρχουν προφανώς άνθρωποι που κατάλαβαν τι είδαν. Υπάρχουν και σοβαρά αμυντικά μέσα, που θα μπορούσαν να πολεμήσουν τα φέηκ νιουζ. Το πρόβλημα είναι πως δεν μιλούν εύκολα, μήπως και βρεθούν κατηγορούμενοι για ασέβεια προς το εθνικό αφήγημα. Τώρα η ιστορία θέλει φλάντζα, συνεργείο και γερανό.
Η ΔΕΘ τελείωσε χωρίς περισκόπιο
Μιλώντας για πράγματα που περίμενα να δω και δεν είδα, ο ΚαΨιΜιτζής ήθελε τον Μητσοτάκη στη ΔΕΘ να μιλήσει για τα υποβρύχια. Περίμενα, άκουσα, ξαναπερίμενα. Υποβρύχια δεν άκουσα. Δεν πειράζει. Έχουμε και του χρόνου ΔΕΘ.
Αυτή τη στιγμή, το σημείο υπεροχής του ΠΝ κάτω από τη θάλασσα είναι τα τέσσερα ΤΥΠΕ 214ΗΝ, μαζί με τον εκσυγχρονισμένο ΩΚΕΑΝΟ. Τα ελληνικά 214ΗΝ παραμένουν εξαιρετικά σκάφη, όμως είναι λίγα. Χρειαζόμαστε τουλάχιστον άλλα τέσσερα προηγμένα.
Και τέσσερα στο χαρτί ποτέ δεν σημαίνει τέσσερα διαθέσιμα στη θάλασσα. Υπάρχουν συντηρήσεις, εκπαιδεύσεις, βλάβες και πληρώματα που πρέπει να αναπνέουν πού και πού έξω από το σκάφος. Το αριθμητικό πλεονέκτημα κάτω από το νερό θέλει βάθος και εφεδρεία.
Το έγραψα ήδη όταν ξεκινούσε η ΥΠΟΒΡΥΧΙΑΔΑ και θα το ξαναγράφω μέχρι να σπάσουμε σαμπάνιες σε νέα σκάφη. Η υπεροχή δεν είναι οικογενειακό κειμήλιο. Αν δεν την ενισχύσεις, περνά απέναντι.
Ραντεβού μετά τις εκλογές
Όπως έμαθα, μέχρι τις εκλογές δεν θα έχουμε κανένα νέο για τα επόμενα υποβρύχια του ΠΝ. Το πρόγραμμα υπολογίζεται περίπου στα έξι δισεκατομμύρια ευρώ, σε βάθος δεκαπενταετίας, και στο ΥΠΕΘΑ θεωρούν πως πρέπει να το αναλάβει η επόμενη κυβέρνηση, όποια κι αν είναι αυτή.
Με λίγα λόγια, στις επόμενες εκλογές δεν θα επιλεγεί μόνο κυβέρνηση. Κάπου μαζί της θα επιλεγούν και τα επόμενα περισκόπια του ΠΝ. Ως τότε θα έχουμε πληροφορίες, παρουσιάσεις, βιομηχανικές συμφωνίες, προσκλήσεις, καφέδες και άφθονους Υποβρυχιολόγους. Απόφαση μάλλον όχι.
Το πρόβλημα είναι πως δεκαπέντε χρόνια ακούγονται πολλά μόνο μέχρι να θυμηθούμε πόσο χρόνο χρειάζεται ένα τέτοιο πρόγραμμα για να υπογραφεί, να στηθεί ναυπηγικά, να κατασκευαστεί και να παραδώσει επιχειρησιακά σκάφη. Αν ξεκινήσουμε αργά, θα παραλάβουμε ακόμη αργότερα. Τα μαθηματικά εδώ βουλιάζουν χωρίς τορπίλη.
Τρεις λύσεις, τρεις διαφορετικές υπεροχές
Όσο κι αν ακούγεται παράλογο, συνεχίζουν να παίζουν και οι τρεις επιλογές που έχουμε συζητήσει. Η σύγκριση των τριών βασικών υποψηφίων δείχνει και κάτι που συχνά χάνεται μέσα στις κερκίδες. Δεν προσφέρουν όλοι το ίδιο πράγμα.
Το γερμανονορβηγικό 212 ΣΙ-ΝΤΙ φέρνει ΣΤΕΛΘ σχεδίαση, ανοξείδωτο σκάφος, νέας γενιάς ΑΙΡ και μπαταρίες λιθίου τεράστιας χωρητικότητας. Πατά επίσης πάνω σε γερμανική σχολή που το ΠΝ γνωρίζει ήδη από τα 209 και τα 214. Τεχνικά, είναι η πιο ολοκληρωμένη λύση. Το πρόβλημα των Γερμανών αρχίζει συνήθως εκεί που τελειώνει το τεχνικό φυλλάδιο και ξεκινά η πολιτική. Οι δραστήριοι Νορβηγοί τρέχουν για να καλύψουν το κενό, αλλά κάποτε πρέπει να ξυπνήσει και το Βερολίνο.
Το κορεάτικο ΚΕΪ-ΕΣ-ΕΣ 3 έχει νέας γενιάς ΑΙΡ, μεγάλη εμπειρία στις μπαταρίες λιθίου και χώρο για βαλλιστικά όπλα, αν βέβαια το ΠΝ κρίνει πως του χρειάζονται. Πρόκειται για μεγάλο και βαριά οπλισμένο υποβρύχιο, με δυνατότητες που ξεφεύγουν από τη στενή αποστολή του κυνηγού πλοίων.
Οι Κορεάτες επίσης έχουν διάθεση να μπουν στην ελληνική ναυπηγική αγορά. Σχεδόν ξέχασαν μόνο το χαρτί περιτυλίγματος.
Το ΜΠΑΡΑΚΟΥΝΤΑ είναι η καλύτερη πολιτικά λύση συν βέβαια ένα δυνατό σκάφος. Οι Γάλλοι έχουν τη μεγαλύτερη υποστήριξη στην ελληνική κοινωνία για ένα τόσο μεγάλο πρόγραμμα, μόνιμη και ισχυρή παρουσία στη χώρα και έναν επικοινωνιακό μηχανισμό που δουλεύει πριν ακόμη ζεσταθεί ο πρώτος καφές. Έχουν επίσης συνάψει σχέσεις με τους μεγάλους Έλληνες παίκτες, από τον Σκαραμαγκά μέχρι τη ΜΕΤΛΕΝ και άλλους.
Το ΑΙΡ που λείπει
Στο ΠΝ υπάρχει το άγχος πως οι Γάλλοι κατασκευάζουν συμβατικά υποβρύχια για εξαγωγές και όχι για δική τους χρήση. Η Γαλλία επιχειρεί μόνο πυρηνικά υποβρύχια, συνεπώς η συμβατική πρόταση δεν έχει πίσω της έναν εγχώριο στόλο που θα τη χρησιμοποιεί επί δεκαετίες. Πάντως οι Γάλλοι παρουσίασαν σενάρια που δείχνουν πως ένα ελληνικό ΜΠΑΡΑΚΟΥΝΤΑ θα μπορεί να επιστρέφει σε ασφαλή ύδατα και εκεί να γεμίζει ξανά τις μεγάλες μπαταρίες λιθίου. Έτσι υποστηρίζουν πως ξεπερνούν την έλλειψη ΑΙΡ.
Ωραία ως επιχειρησιακό σενάριο. Μόνο που οι Γερμανοί και οι Κορεάτες έχουν επίσης μπαταρίες λιθίου μεγάλης χωρητικότητας και παράλληλα έχουν ΑΙΡ. Οι Γάλλοι εξηγούν πως μπορούν να ξεπεράσουν την απουσία του. Οι άλλοι απαντούν πως δεν χρειάζεται να την ξεπεράσουν, επειδή το έχουν ήδη.
Ας διαλέξει επιτέλους το ΠΝ
Προσωπικά ελάχιστα με ενδιαφέρει ποια σημαία θα έχει το διαφημιστικό φυλλάδιο. Με ενδιαφέρει να επιλέξει τον τύπο το ίδιο το ΠΝ. Θέλω υποβρύχιο που διάλεξαν όσοι θα μπουν μέσα και θα πολεμήσουν με αυτό. Δεν θέλω να μάθουμε τον νικητή από το πρόγραμμα επίσκεψης κάποιου ξένου προέδρου, πρωθυπουργού ή καγκελάριου. Και, για αλλαγή, ας κάνουμε έναν σοβαρό διαγωνισμό. Έτσι, για την εμπειρία. Μπορεί να μας αρέσει και να το ξανακάνουμε.
Η ΑΣΠΙΔΑ θα έχει όπλα, πόσα όμως
Μιλώντας για προγράμματα που δεν αρκεί να έχουν ωραίο όνομα, έμαθα πως η ΑΣΠΙΔΑ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ θα έχει σίγουρα όπλα. Το πόσοι πύραυλοι θα αγοραστούν, όμως, παραμένει άγνωστο. Μην περιμένετε κανένα ατελείωτο απόθεμα.
Τα περίπου τρία δισεκατομμύρια ευρώ αφορούν κυρίως το στήσιμο της υποδομής. Αισθητήρες, εκτοξευτές, κέντρα, επικοινωνίες, ελληνικό Σ2, διασύνδεση, εκπαίδευση και υποστήριξη κοστίζουν. Χωρίς αυτά δεν υπάρχει Θόλος. Χωρίς αρκετούς φόρτους, όμως, υπάρχει ένας πολύ ακριβός Θόλος που κοιτά τον ουρανό.
Το έχουμε ξαναπάθει με πλατφόρμες που αγοράστηκαν και όπλα που ακολούθησαν με το σταγονόμετρο. Η αεράμυνα δεν μετριέται μόνο σε εκτοξευτές. Μετριέται και στο πόσες φορές μπορούν να ξαναγεμίσουν. Ένας πρώτος φόρτος φτάνει μόνο για την πρώτη δύσκολη νύχτα. Η αεράμυνα όμως χτίζεται για πολλές δύσκολες νύχτες, για εκπαίδευση και για αναπλήρωση μετά τις πρώτες βολές.
Οι τιμές είναι χώμα
Επιβεβαίωσα πάντως πως οι τιμές των ισραηλινών πυραύλων είναι εντυπωσιακά χαμηλές. Οι ΣΠΑΪΝΤΕΡ βρίσκονται κοντά στις 700.000 ευρώ ο καθένας, οι ΜΠΑΡΑΚ γύρω στις 900.000 ευρώ, ενώ οι ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΣΛΙΝΓΚ είναι πάνω από ένα εκατομμύριο και κάτω από ενάμισι.
Αν μου έχουν πει αλήθεια — τιμολόγια δεν είδα και δεν άρχισα ακόμη να ψάχνω τις τσέπες των Ισραηλινών — μιλάμε για τιμές χώμα. Στην ισραηλινή προμήθεια η διαφορά κόστους φαίνεται ήδη τεράστια. Τα ακριβέστερα δυτικά βλήματα έχουν πλέον φτάσει σε ποσά που κάνουν ακόμη και τον πύραυλο να ζαλίζεται πριν από την εκτόξευση.
Ναι, ήθελα και εξακολουθώ να θέλω ΑΣΤΕΡ 30. Αν όμως ο κάθε ΑΣΤΕΡ φτάνει τα πέντε εκατομμύρια ευρώ και με τα ίδια χρήματα παίρνω περίπου τέσσερις ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΣΛΙΝΓΚ, τότε κάποια στιγμή σταματά η φρεγατολογία και αρχίζει η αριθμητική. Μάλλον σωστά μίλησε ο Δένδιας για τις τιμές.
Για τον κάθε ΠΑΤΡΙΟΤ καλύτερα να μην ανοίξω τώρα τον τιμοκατάλογο, γιατί θα κοπεί το γάλα στον καφέ. Υπάρχει βέβαια και νέα αμερικανική προσπάθεια για φθηνότερο αναχαιτιστή. Καλά κάνουν, επειδή ο σημερινός πόλεμος δεν κερδίζεται όταν κάθε αναχαίτιση κοστίζει περισσότερο από το σπίτι του ΚαΨιΜιτζή μαζί με το ΚΨΜ.
Οι ΚΑΜΜ κάθονται στη γωνία
Μιλώντας για φθηνούς πυραύλους, θεωρώ πολύ οικονομικούς και τους ΚΑΜΜ και ΚΑΜΜ-ΕΡ, που μάλλον δεν εξετάσαμε καν. Θα το ξαναπώ, μέχρι να με βαρεθούν και τα κελιά των πλοίων. Πρέπει να τους φορέσουμε στις ελληνικές ΦΔΙ. Υπάρχει ήδη πρόταση για 24 ΚΑΜΜ-ΕΡ στις ΦΔΙ που αξίζει πολύ σοβαρότερη κουβέντα. Δεν χρειάζεται κάθε απειλή να τρώει ΑΣΤΕΡ 30. Το πορτοφόλι έχει κι αυτό δικό του σύστημα αυτοπροστασίας και λέγεται κοινή λογική.
Τα παλιά πυροβόλα δεν είναι για πέταμα
Επιστρέφοντας στην κοινή λογική, πρέπει να αξιοποιήσουμε όλα τα διαθέσιμα όπλα. Το ΣΚΑΪΓΚΑΡΝΤ ΒΕΛΟΣ της ΠΑ χρειάζεται αναβάθμιση. Τα παλιά ΖΟΥ-23-2 του ΕΣ και τα ΡΑΪΝΜΕΤΑΛ δεν έγιναν ξαφνικά άχρηστα επειδή γέρασε η μπογιά τους.
Με σύγχρονα σκοπευτικά, αισθητήρες, αυτοματισμούς και κατάλληλα πυρομαχικά, τα ΖΟΥ-23-2 μπορούν να αποκτήσουν δεύτερη ζωή. Το ίδιο ισχύει για τα πυροβόλα του ΒΕΛΟΥΣ. Πρόκειται για ιδανικά εργαλεία αντιμετώπισης ΝΤΡΟΟΥΝ και πυραύλων ΚΡΟΥΖ, εκεί όπου ο ακριβός πύραυλος δεν είναι πάντοτε η σωστή απάντηση.
Παλιό πυροβόλο με καινούργια μάτια μπορεί να αποδειχθεί χρησιμότερο από καινούργιο φυλλάδιο με παλιά μυαλά. Θέλει χρήματα, τεχνική δουλειά, δοκιμές και μονάδες που θα εκπαιδευτούν. Δεν θέλει θαύμα.
Αλλά τι σας λέω τώρα; Οι αναβαθμίσεις δεν έχουν την αίγλη της αγοράς νέων συστημάτων. Δεν γεννούν εύκολα στρατόπεδα θαυμαστών και σπάνια γίνονται πρώτο θέμα. Έχουν μόνο το ενοχλητικό μειονέκτημα ότι μπορούν να δουλέψουν.
