Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία για τον σεβασμό της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου στέλνει η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλας, απαντώντας σε γραπτή ερώτηση του αντιπροέδρου της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Γιάννη Μανιάτη, για τη «σχεδιαζόμενη κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ Τουρκίας και ψευδοκράτους».
Στην απάντησή της, η Κάγια Κάλας τονίζει ότι ο σεβασμός των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών-μελών παραμένει ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα και επισημαίνει ότι το συγκεκριμένο ζήτημα έχει τεθεί επανειλημμένα στις επαφές της ΕΕ με την Τουρκία.
Παράλληλα, η Ύπατη Εκπρόσωπος επαναβεβαιώνει, όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, την πλήρη προσήλωση της ΕΕ σε συνολική διευθέτηση του Κυπριακού στο συμφωνημένο πλαίσιο του ΟΗΕ, σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας και τις αρχές και το κεκτημένο της Ένωσης.
Με αφορμή την απάντηση της Ύπατης Εκπροσώπου, ο Γ. Μανιάτης δήλωσε: «Η απάντηση της Κάγια Κάλλας είναι σαφής: Η κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου από την Τουρκία προς τα κατεχόμενα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα απλό ενεργειακό έργο, όταν παραβιάζονται τα κυριαρχικά δικαιώματα ενός κράτους-μέλους της ΕΕ και ενισχύεται περαιτέρω η εξάρτηση των κατεχόμενων εδαφών από την Τουρκία. Η ΕΕ οφείλει να υπερασπίζεται έμπρακτα την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών της».
Ακολουθούν τα κείμενα της ερώτησης και της απάντησης, όπως κοινοποιούνται με σχετική ανακοίνωση:
Ερώτηση Γ. Μανιάτη:
«Θέμα: Κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ Τουρκίας και Κατεχομένων
Πρόσφατα ανακοινώθηκε η συμφωνία για κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου από την Τουρκία προς την κατεχόμενη Κύπρο. Ο αγωγός αυτός κατά κύριο λόγο θα μεταφέρει φυσικό αέριο από την Τουρκία προς τα Κατεχόμενα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αν και σχεδιάζεται με αμφίδρομη λειτουργία, επιτρέποντας τη ροή φυσικού αερίου και από τα Κατεχόμενα προς την Τουρκία.
Υπενθυμίζεται ότι αυτό δεν είναι το πρώτο σχετικό έργο που σχεδιάζεται, καθώς τον Ιανουάριο του 2026 είχε ανακοινωθεί η κατασκευή υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Τουρκίας και κατεχόμενης Κύπρου -και πάλι σε παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Έχοντας υπόψη ότι ένα τέτοιο έργο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου και έχει ως στόχο την περαιτέρω εξάρτηση των κατεχομένων εδαφών από την Τουρκία και τη μονιμοποίηση της διχοτόμησης της Κύπρου σε αντίθεση με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για την επανένωση του νησιού, ερωτάται η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας:
1. Πώς σκοπεύει να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου από τις τουρκικές προκλήσεις;
2. Θα εξετάσει σε μελλοντική συνεδρίαση του Συμβουλίου την επιβολή στοχευμένων κυρώσεων σε φυσικά και νομικά πρόσωπα που συμμετέχουν στον σχεδιασμό και την κατασκευή του συγκεκριμένου αγωγού;».
Η απάντηση της Κάγια Κάλας:
«Η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην υπεράσπιση των συμφερόντων της και των συμφερόντων των κρατών μελών της, καθώς και στην προάσπιση της περιφερειακής σταθερότητας. Στο πλαίσιο αυτό, ο σεβασμός των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών μελών παραμένει ψηλά στο θεματολόγιο της ΕΕ και υποστηρίζεται σταθερά από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Το ζήτημα αυτό υπογραμμίστηκε σε όλες τις σχετικές επαφές με τις τουρκικές αρχές, μεταξύ άλλων κατά τις πρόσφατες επισκέψεις της ύπατης εκπροσώπου/αντιπροέδρου, της επιτρόπου Διεύρυνσης και του επιτρόπου Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης στην Άγκυρα.
Το ζήτημα που αναφέρεται στην ερώτηση τέθηκε από την Κύπρο στις 13 Ιουλίου 2026 στο τελευταίο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων και η ύπατη εκπρόσωπος/αντιπρόεδρος επανέλαβε δημοσίως ότι η ΕΕ αναμένει από την Άγκυρα να σεβαστεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών.
Η ΕΕ παραμένει πλήρως προσηλωμένη στη συνολική διευθέτηση του Κυπριακού ζητήματος, στο πλαίσιο που έχει συμφωνηθεί από τον ΟΗΕ, σύμφωνα με όλες τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και σύμφωνα με το κεκτημένο και τις αρχές στις οποίες εδράζεται η Ένωση. Η προσήλωση και η ενεργός συμβολή της Τουρκίας σε μια τέτοια ειρηνική διευθέτηση, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών πτυχών του ζητήματος, παραμένει καθοριστικής σημασίας.
Όσον αφορά τα περιοριστικά μέτρα, σύμφωνα με το άρθρο 29 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα του Συμβουλίου της ΕΕ, μέσω των κρατών μελών του, να λαμβάνει ομόφωνα αποφάσεις για την έγκριση των καθεστώτων κυρώσεων».
