Η ανάπτυξη του European Combat Vessel (ECV), ενός από τα φιλόδοξα ευρωπαϊκά προγράμματα συνεργασίας στον ναυτικό τομέα, προχωρά υπό τον συντονισμό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (European Defence Agency – EDA).Σε πρόσφατη συνάντηση εκπροσώπων των επτά συμμετεχόντων κρατών και της αμυντικής βιομηχανίας επιβεβαιώθηκε ότι το πρόγραμμα εισέρχεται στη φάση οριστικοποίησης των κοινών επιχειρησιακών απαιτήσεων, οι οποίες θα αποτελέσουν τη βάση για τη σχεδίαση της νέας γενιάς ευρωπαϊκών πολεμικών πλοίων με ορίζοντα αξιοποίησης μετά το 2040.
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν Βέλγιο, Κύπρος, Ελλάδα, Ιταλία, Ολλανδία, Πορτογαλία και Ισπανία, που υπέγραψαν το 2024 σχετική Επιστολή Προθέσεων.
Μια διαφορετική φιλοσοφία σχεδίασης
Το ECV δεν σχεδιάζεται με την τυπική λογική της ανάπτυξης μιας νέας γάστρας πάνω στην οποία τοποθετούνται τα επιμέρους συστήματα. Αντίθετα, υιοθετεί τη φιλοσοφία “systems-to-hull”, όπου οι επιχειρησιακές απαιτήσεις, οι αισθητήρες, τα όπλα και τα δίκτυα καθορίζονται πρώτα και στη συνέχεια σχεδιάζεται η πλατφόρμα που θα τα υποστηρίζει.
Το πρόγραμμα προβλέπει την ανάπτυξη μιας οικογένειας πολυμορφικών πολεμικών πλοίων σε τρεις κατηγορίες εκτοπίσματος:
- Μικρή: έως 3.000 τόνοι
- Μεσαία: 4.500-6.000 τόνοι
- Μεγάλη: 7.000-8.000 τόνοι
Όλες οι εκδόσεις θα βασίζονται σε κοινή ανοικτή αρχιτεκτονική, επιτρέποντας την εύκολη αναβάθμιση αισθητήρων, λογισμικού και οπλικών συστημάτων σε όλη τη διάρκεια ζωής τους.
Η EDA δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις επιχειρήσεις πολλαπλών τομέων (Multi-Domain Operations), με πλήρη ενοποίηση δυνατοτήτων αεράμυνας, ανθυποβρυχιακού πολέμου, πολέμου επιφανείας, ηλεκτρονικού πολέμου, κυβερνοάμυνας και συνεργασίας με μη επανδρωμένα συστήματα. Παράλληλα, προβλέπεται η αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης για την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων, καθώς και η δυνατότητα ενσωμάτωσης τεχνολογιών όπως όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας, προηγμένα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και μέσα αντιμετώπισης υπερηχητικών ή βαλλιστικών απειλών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η απαίτηση τα μεγαλύτερα πλοία της οικογένειας να είναι “flagship capable”, δηλαδή να μπορούν να λειτουργούν ως ναυαρχίδες, φιλοξενώντας επιτελεία και αναλαμβάνοντας τη διοίκηση ναυτικών δυνάμεων σε σύνθετες πολυεθνικές επιχειρήσεις.
ECV και EPC: Δύο διαφορετικά προγράμματα
Η ανακοίνωση του ECV δημιούργησε εύλογη σύγχυση, καθώς αρκετοί θεώρησαν ότι πρόκειται για μετονομασία της γνωστής “Ευρωκορβέτας” (European Patrol Corvette – EPC). Αλλά πρόκειται για δύο διαφορετικές πρωτοβουλίες.
Το EPC ξεκίνησε το 2019 στο πλαίσιο της PESCO, με στόχο την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής κορβέτας μέσω μιας βασικής κοινής σχεδίασης που θα μπορούσε να προσαρμόζεται στις απαιτήσεις κάθε χώρας, με ορίζοντα παραγωγής πρωτοτύπου το 2030. Ενώ το ECV, στοχεύει στη δημιουργία μιας οικογένειας πολεμικών πλοίων διαφορετικών μεγεθών και αποστολών, για μετά το 2040.
Σύγχρονες απαιτήσεις
Παρότι το πρόγραμμα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και δεν έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένα οπλικά συστήματα ή αισθητήρες, οι επιχειρησιακές απαιτήσεις δίνουν ήδη μια εικόνα της φιλοσοφίας του ECV.
Ξεχωρίζει η δυνατότητα επιχειρήσεων σε περιβάλλον C2D2E/DDIL (Contested, Congested, Degraded, Denied), δηλαδή σε συνθήκες όπου επικοινωνίες, δορυφορικά δίκτυα και GPS βρίσκονται υπό παρεμβολές ή έχουν διακοπεί. Το νέο πλοίο θα πρέπει να συνεχίζει να επιχειρεί ακόμη και σε ιδιαίτερα δυσμενές ηλεκτρονικό περιβάλλον.
Παράλληλα, το Σύστημα Διαχείρισης Μάχης (Combat Management System) προβλέπεται να αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για τη σύνθεση πληροφοριών από πολλαπλούς αισθητήρες και τη δημιουργία ολοκληρωμένης επιχειρησιακής εικόνας, υποστηρίζοντας τον κυβερνήτη και το επιτελείο στη λήψη αποφάσεων.
Το ECV σχεδιάζεται εξαρχής για οργανική αξιοποίηση μη επανδρωμένων αεροπορικών, επιφανειακών και υποβρύχιων συστημάτων (UAV, USV και UUV), τα οποία δεν θα αποτελούν πρόσθετη δυνατότητα αλλά αναπόσπαστο μέρος της σχεδίασης.
Τέλος, η ανοικτή αρχιτεκτονική «fitted for but not with» προβλέπει ότι τα πλοία θα διαθέτουν από την αρχή τις απαραίτητες υποδομές σε χώρο, ισχύ και υπολογιστικούς πόρους ώστε να μπορούν να ενσωματώσουν τεχνολογίες που ακόμη δεν έχουν ωριμάσει.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Παρά τον προβληματισμό που επικρατεί γύρω από αρκετά ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα και ιδιαίτερα μετά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το European Patrol Corvette, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το ECV ακολουθεί αντίστοιχη πορεία. Προς το παρόν ο EDA συνεχίζει τη διαμόρφωση των κοινών επιχειρησιακών απαιτήσεων και την προετοιμασία των επόμενων φάσεων. Οπότε η Ελλάδα έχει ακόμη μια ευκαιρία να μετέχει από τα πρώτα στάδια στη διαμόρφωση του προγράμματος, συσσωρεύοντας τεχνογνωσία και προσφέροντας στην δική μας αμυντική βιομηχανία ευκαιρίες χρηματοδότησης και ένταξης σε πολυεθνικά σχήματα εξέλιξης.
