Η Ευρωπαϊκή Ένωση προτείνει στον Καναδά να γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της, δημιουργώντας ένα νέο επίπεδο σχέσεων που θα βρίσκεται πολύ πέρα από τη σημερινή εμπορική συμφωνία CETA. Την πρόταση ανακοίνωσε σήμερα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο.
«Θέλουμε να φέρουμε τη σχέση με τον Καναδά στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν, προσθέτοντας ότι η ΕΕ ανοίγει τον δρόμο ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της.
Πρόκειται για πολιτικά σημαντική πρόταση, καθώς καθεστώς “associate member” δεν υπάρχει σήμερα στις Συνθήκες της ΕΕ. Δεν πρόκειται επομένως για κανονική ένταξη του Καναδά στην Ένωση, αλλά για τη δημιουργία μιας νέας μορφής στενής σύνδεσης, οι ακριβείς θεσμικοί όροι της οποίας πρέπει ακόμη να καθοριστούν. Ο ίδιος ο Κάρνεϊ έχει μιλήσει για μια «μοναδική συμμαχία» με την Ευρώπη και όχι για πλήρη ένταξη στην ΕΕ.
Η νέα σχέση, την οποία η φον ντερ Λάιεν περιέγραψε ως «Συμμαχία για το Μέλλον», προβλέπεται να επεκτείνει σημαντικά τη συνεργασία πέρα από το εμπόριο. Στο τραπέζι βρίσκονται η προηγμένη βιομηχανία, η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη, η ενέργεια, οι κρίσιμες πρώτες ύλες, η κυβερνοασφάλεια, η Αρκτική και κυρίως η άμυνα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόθεση για στενότερη ενοποίηση των αμυντικών βιομηχανιών Ευρώπης και Καναδά. Η Οτάβα έχει ήδη ενταχθεί στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, αποκτώντας πρόσβαση στο νέο πλαίσιο ευρωπαϊκών αμυντικών προμηθειών. Η νέα πρόταση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη βαθύτερη συνεργασία στην παραγωγή οπλικών συστημάτων και στις σχετικές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η κίνηση πραγματοποιείται ενώ ο Καναδάς επιχειρεί να μειώσει την οικονομική εξάρτησή του από τις ΗΠΑ, μετά τη σημαντική επιδείνωση των σχέσεων Ουάσιγκτον–Οτάβας και τη νέα αντιπαράθεση για τους δασμούς. Ο Κάρνεϊ έχει θέσει στόχο τον διπλασιασμό του καναδικού εμπορίου εκτός ΗΠΑ μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Η φον ντερ Λάιεν διευκρίνισε πάντως ότι η προσέγγιση «δεν στρέφεται εναντίον κανενός», παρουσιάζοντάς την ως στρατηγική σύμπραξη δύο πλευρών με κοινά οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα.
Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι να καθοριστεί τι ακριβώς θα σημαίνει στην πράξη το καθεστώς του «συνδεδεμένου μέλους»: σε ποιες ευρωπαϊκές πολιτικές και προγράμματα θα συμμετέχει ο Καναδάς, ποιους κανόνες της ΕΕ θα πρέπει να αποδέχεται και ποιες υποχρεώσεις θα αναλαμβάνει.
