Καλημέρα σας και καλό καφέ. Τετάρτη σήμερα, στη μέση της εβδομάδας, εκεί που ο υποδιοικητής νομίζει ότι ακόμη έχει χρόνο να τελειώσει τις εκκρεμότητες της Δευτέρας. Εγώ του βάζω έναν διπλό και τον αφήνω να χαρεί την αισιοδοξία του. Έχει κι αυτή τα όριά της, όπως θα δούμε.
Σήμερα έχουμε μη επανδρωμένα, ραντάρ, μια πολύ ιδιαίτερη διακρατική συμφωνία και αεροπλάνα. Πιείτε μια γουλιά καφέ τώρα, πριν φτάσετε στις στολές. Μετά δεν εγγυώμαι για την οθόνη σας.
Έρχονται επιπλέον ΒΙ-ΜΠΑΤ
Μιλώντας για τα νέα της ημέρας, μαθαίνω πως προχωρά η αγορά επιπλέον ΒΙ-ΜΠΑΤ από την Ελλάδα, μέσω του οργανισμού υποστήριξης και προμηθειών του ΝΑΤΟ, της ΝΣΠΑ. Τα μη επανδρωμένα της ΣΙΛΝΤ ΕΪ-ΑΪ έχουν ήδη μπει στην ελληνική πραγματικότητα και η εταιρεία φαίνεται πως βάζει γερά το πόδι της στη χώρα μας.
Τα ΒΙ-ΜΠΑΤ μπορούν να απογειώνονται και να προσγειώνονται κάθετα, χωρίς να χρειάζονται έναν κανονικό διάδρομο. Για μια χώρα με νησιά, ακτές και πολλές περιοχές που πρέπει να παρακολουθεί, αυτή είναι μια δυνατότητα με προφανές ενδιαφέρον. Έχεις ένα μέσο που μπορείς να μεταφέρεις εκεί όπου το χρειάζεσαι και να το χρησιμοποιήσεις για επιτήρηση.
Τώρα, μη με ρωτήσετε πού βρίσκεται σε αυτή την αγορά το περίφημο 25% της ελληνικής συμμετοχής. Δεν ξέρω. Αν το βρείτε, πείτε μου κι εμένα, γιατί το ψάχνω μαζί με κάτι χαμένες αποδείξεις του ΚαΨιΜί. Ξέρω, όμως, πως η εταιρεία έχει ήδη ανοίξει συνεργασίες με ελληνικές επιχειρήσεις.
Όπως σας είχα γράψει στον ΚαΨιΜιτζή 108, η ΣΙΛΝΤ ΕΪ-ΑΪ έχει συμφωνήσει με την ΕΦΑ ΓΚΡΟΥΠ για συνεργασία σε εφαρμογές και προσαρμογές του λογισμικού αυτονομίας της. Έχει επίσης συμφωνήσει με την ΑΛΤΟΥΣ για συνεργασία που περιλαμβάνει και την ενσωμάτωση ελληνικών μη επανδρωμένων αναχαίτισης στις δυνατότητες των ΒΙ-ΜΠΑΤ. Αυτά έχουν ενδιαφέρον και θέλω να τα δω να εξελίσσονται σε πραγματική δουλειά στην Ελλάδα.
Οι συμφωνίες συνεργασίας είναι μια αρχή. Το ερώτημα που παραμένει είναι τι έργο, τι τεχνογνωσία και τι συγκεκριμένη συμμετοχή θα μείνουν τελικά εδώ, όσο οι παραγγελίες των αμερικανικών συστημάτων μεγαλώνουν. Γιατί το 25% το θυμάμαι πολύ καλά όταν ανακοινώθηκε. Από τότε το συναντώ σπανιότερα κι από καφέ χωρίς καφεΐνη στο δικό μου μαγαζί.
Και μιας και η αγορά αφορά τις Ένοπλες Δυνάμεις, θα ήθελα να ακούσω και τον ΑΓΕΕΘΑ. Τι ακριβώς έχει ζητήσει η στρατιωτική ηγεσία για τη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών; Θα δούμε ελληνικά συστήματα να αποκτούν δουλειά και δυνατότητες ή θα συνεχίσουμε να ψάχνουμε το ποσοστό ανάμεσα στις φωτογραφίες των υπογραφών;
Τα ΚΟΜΜΑΝΤΕΡ στη Βουλή
Μιλώντας για προμήθειες, σήμερα έχουμε και ενημέρωση της αρμόδιας επιτροπής της Βουλής για αρκετά προγράμματα. Μη φανταστείτε τίποτα που θα μας κάνει να πηδήξουμε από την καρέκλα. Σας το είπα και χτες. Το πραγματικά αξιόλογο πρόγραμμα, που μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά την κατάσταση, είναι αυτό των περίπου 75 εκατομμυρίων ευρώ για τα πέντε ραντάρ ΚΟΜΜΑΝΤΕΡ της Πολεμικής Αεροπορίας.
Για τα τεχνικά τους δεν έχω να προσθέσω σήμερα πολλά σε όσα σας έγραψα χτες. Θυμίζω μόνο πως μιλάμε για κρίσιμα ραντάρ επιτήρησης. Από όσα μαθαίνω, στην υπάρχουσα κατάσταση είναι τα μόνα από τα ραντάρ ευρείας επιτήρησης της ΠΑ που μπορούν να εντοπίσουν τα τουρκικά ΜΠΑΪΡΑΚΤΑΡ σε σοβαρή απόσταση.
Αν δεν δεις εγκαίρως το μη επανδρωμένο, θα το ψάχνεις όταν θα έχει ήδη πλησιάσει. Και τότε μπορείς να έχεις τα ωραιότερα μαχητικά και τους καλύτερους πυραύλους, αλλά οι χειριστές τους θα χρειάζονται πρώτα κάποιον να τους πει πού κοιτάζουν. Η διατήρηση των ΚΟΜΜΑΝΤΕΡ σε υπηρεσία έχει άμεση σημασία για τις δυνατότητες αναχαίτισης της ΠΑ.
Το ενδιαφέρον είναι και ο τρόπος που προχωρά το πρόγραμμα. Θα γίνει με διακρατική συμφωνία με τη Βρετανία και τη βρετανική Αεροπορία, τη ΡΑΦ. Οι Βρετανοί δεν έχουν έναν καθιερωμένο μηχανισμό ξένων στρατιωτικών πωλήσεων αντίστοιχο με τον αμερικανικό. Αυτή η συμφωνία είναι από τις λίγες περιπτώσεις όπου οργανώνεται μια τέτοια διακρατική διαδικασία για να εξυπηρετηθεί ελληνική προμήθεια.
Μέχρι εδώ, λοιπόν, καλά. Ένα καλά προετοιμασμένο πρόγραμμα, που φτάνει επιτέλους στην αρχή της υλοποίησής του. Για το πόσο καιρό περίμενε ο φάκελος, σας έχω ξαναγράψει. Ας φτάσουμε τώρα στη σύμβαση και στις εργασίες, να έχουν και οι άνθρωποι της ΠΑ τα μέσα που χρειάζονται.
Θυμάστε το ράφι και το 25%;
Μιλώντας για προμήθειες, πάμε τώρα στα γελοία. Θυμάστε εκείνες τις δηλώσεις του ΥΕΘΑ, κάπου το 2024, ότι δεν θα ψωνίζουμε πια από το ράφι; Ότι θα αγοράζουμε από την Ελλάδα ή ότι τα εισαγόμενα θα έχουν τουλάχιστον 25% ελληνική προστιθέμενη αξία; Ωραία λόγια. Τα ακούγαμε, τα χειροκροτούσαμε, ψάχναμε και λίγο χώρο στο ράφι να τα ακουμπήσουμε.
Δεν ξέρω αν ο ΥΕΘΑ ήθελε τότε να την πει στον προκάτοχό του. Ο προηγούμενος, πάντως, ανέλαβε Ένοπλες Δυνάμεις που είχαν πίσω τους μια δεκαετία εγκατάλειψης και τις ενίσχυσε. Είκοσι τέσσερα ΡΑΦΑΛ και τρεις ΦΔΙ είναι δύσκολο να τα ξεπεράσεις σε αποτύπωμα. Οπότε μπορείς πάντοτε να εξηγήσεις πόσο καλύτερα θα ψώνιζες εσύ.
Τα θυμάστε όλα αυτά; Ωραία. Γιατί ο ΥΕΘΑ φαίνεται πως τα ξέχασε. Και δεν αναφέρομαι καν στα ΣΙ-390, ενώ στην Τανάγρα η ΕΑΒ κατασκευάζει τμήματα της ατράκτου του ΣΙ-130 ΤΖΕΪ και τα βραζιλιάνικα αεροσκάφη αγοράζονται χωρίς αντίστοιχο κατασκευαστικό έργο στην Ελλάδα. Στην τελική, αυτά ήθελε η ΠΑ, αυτά εισηγήθηκε και αυτά πήρε. Έχω εξηγήσει και την αξία που έχει γι’ αυτήν η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού.
Όχι, φίλοι μου. Εδώ μιλάμε για κάτι πολύ σπανιότερο. Για μια προμήθεια τόσο σύνθετη, που η εγχώρια βιομηχανία μας δεν μπορεί, υποτίθεται, ούτε να τη διανοηθεί.
Η διακρατική έκπληξη
Μιλώντας για τη σημερινή ενημέρωση, υπάρχει άλλη μία διακρατική συμφωνία. Και μάλιστα έκπληξη. Με ποιον να είναι άραγε;
Μήπως με τη Σουηδία για τον εκσυγχρονισμό των ΕΡΙ-ΑΪ; Μήπως αγοράζουμε ΜΠΡΑΧΜΟΣ από την Ινδία; Μήπως βρήκαμε κάνα από τα καλούδια που κατασκευάζουν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα;
Όχι, ΚαΨιΜοαναγνώστες μου. Καθίστε αναπαυτικά, ακουμπήστε την κούπα και συγκεντρωθείτε. Το ΥΠΕΘΑ προωθεί διακρατική συμφωνία με την Αίγυπτο για είδη στρατιωτικού ιματισμού. Και, όπως μαθαίνω, μέσα στην υπόθεση είναι και τα άρβυλα.
Στολές και άρβυλα. Ναι, αυτά που φοράνε οι άνθρωποι. Όχι τίποτα στολές πιλότων διαστημοπλοίων για το πρώτο ελληνικό ταξίδι στον Άρη. Στολές για τις Ένοπλες Δυνάμεις μας.
Ξέρω τι σκέφτεστε. Οι μισοί νομίζετε ότι τα έχασα και οι άλλοι μισοί πως σας κάνω πλάκα. Θα ήθελα να ίσχυε κάποιο από τα δύο. Αλλά η συμφωνία είναι αρκετά πραγματική ώστε ο Σύνδεσμος των Ελλήνων κλωστοϋφαντουργών να έχει ζητήσει την απόσυρσή της. Όπως έγινε γνωστό από τη δημοσιοποίηση της επιστολής του, το ποσό για τα είδη ένδυσης και κλωστοϋφαντουργίας φτάνει τα 10 εκατομμύρια ευρώ.
Δέκα εκατομμύρια. Προς την Αίγυπτο. Για προϊόντα ενός κλάδου που κάποτε είχε γεμίσει εργοστάσια την Ελλάδα και σήμερα παλεύει να κρατηθεί όρθιος. Εντάξει, μωρέ, τι σημασία έχουν δέκα εκατομμύρια για την ελληνική παραγωγή; Εδώ ψάχνουμε πού θα βάλουμε τα λεφτά μας και δεν βρίσκουμε.
Η τεχνολογία του Φαραώ
Μιλώντας για στολές, προφανώς το ΓΕΕΘΑ απευθύνθηκε στην Αίγυπτο επειδή εκεί βρίσκεται η κορυφαία τεχνολογία του χώρου. Εγώ πιθανολογώ πως οι νέες στολές θα ενσωματώνουν τεχνολογία από τη φρουρά του Φαραώ. Μπορεί και τα άρβυλα να πατάνε στην άμμο χωρίς να αφήνουν ίχνη. Άμα θέλει ο ΥΕΘΑ, ας ρωτήσει μήπως βάζουν δώρο και καμιά πυραμίδα, για υπόστεγο των ΒΙ-ΜΠΑΤ.
Γιατί τι έχουμε εμείς εδώ; Τη ΣΙΑΜΙΔΗΣ, ας πούμε. Ελληνική δεν είναι; Έχει δώσει ειδικές στολές και στους Σουηδούς. Τι ξέρουν αυτοί από στολές οι Σουηδοί; Μπορεί να ξεγελάστηκαν από τη ζέστη της Στοκχόλμης και να μην κατάλαβαν τι αγόραζαν.
Έχουμε και άλλες ελληνικές επιχειρήσεις στον χώρο. Την ΕΛΜΟΝ, για παράδειγμα, με μέσα ατομικής προστασίας και εξάρτυση. Αλλά πού να ξέρουν αυτοί οι άνθρωποι τι χρειάζεται ένας στρατιωτικός; Καλύτερα να ταξιδεύουμε μέχρι τον Νείλο. Θα έχει και ωραίες φωτογραφίες για την τελετή υπογραφής.
Σιγά μην αγοράζαμε από την Ελλάδα στολές που μπορούν να κατασκευαστούν εδώ. Αυτά είναι προηγμένα πράγματα. Κάτι σαν τα Φ-35. Θέλουν διακρατική συμφωνία, διπλωματικές αποστολές, τεχνογνωσία που δεν διαθέτουμε και, φαντάζομαι, έγκριση από τον Τουταγχαμών.
Το 700 ΣΕ και οι ελληνικές επιχειρήσεις
Μιλώντας σοβαρά τώρα, μαθαίνω πως η επιλογή συνδέεται με τον εκσυγχρονισμό του 700 Στρατιωτικού Εργοστασίου, που θα επηρεάσει την παραγωγή του. Το 700 ΣΕ κατασκευάζει είδη ιματισμού και υπόδησης για τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων και φυσικά πρέπει να αναβαθμιστεί. Χρειαζόμαστε το εργοστάσιο και τους ανθρώπους του, με καλύτερα μέσα και δυνατότητες.
Όσο όμως γίνονται οι εργασίες και πρέπει να καλυφθούν ανάγκες, η ερώτηση είναι απλή. Γιατί να μη στραφούμε στους Έλληνες κατασκευαστές; Γιατί να μη δοθεί η δουλειά σε επιχειρήσεις και εργαζομένους που βρίσκονται στη χώρα μας, μπορούν να έχουν παραγωγή εδώ και ζητούν ακριβώς αυτή την ευκαιρία;
Και εδώ περιμένω απάντηση και από τον ΑΓΕΕΘΑ. Το ΓΕΕΘΑ γνωρίζει τις ανάγκες των Κλάδων, γνωρίζει τι μπορεί να δώσει το 700 ΣΕ και μπορεί να ζητήσει να εξεταστούν οι δυνατότητες των ελληνικών επιχειρήσεων. Έγινε αυτό; Ρωτήθηκαν οι κατασκευαστές τι ποσότητες μπορούν να παραδώσουν, σε ποια τιμή και σε πόσο χρόνο; Αν ναι, τι απάντησαν; Γιατί κάποιος εισηγείται και κάποιος αποφασίζει πριν φύγει ο φάκελος για την Αίγυπτο.
Ο ΥΕΘΑ έχει την πολιτική ευθύνη. Η στρατιωτική ηγεσία, όμως, έχει κι αυτή λόγο για το πώς θα ντυθούν και θα εξοπλιστούν οι άνθρωποί της. Δεν γίνεται να εμφανίζεται το ζήτημα μόνο όταν έρθει η ώρα να υπογραφεί μια διακρατική. Θέλω να ξέρω ποια λύση εξέτασαν τα Επιτελεία και τι εισηγήθηκαν. Όχι για να βγάλουμε άλλη μια φωτογραφία με αρβύλες, αλλά για να ξέρουμε γιατί τα χρήματα δεν έμειναν στην Ελλάδα.
Η απάντηση μάλλον είναι προφανής. Οι Αιγύπτιοι κλέφτες θα γίνουν; Έχουμε μιλήσει τόσες φορές για ελληνική αμυντική βιομηχανία, για εγχώρια προστιθέμενη αξία, για θέσεις εργασίας και για αυτάρκεια. Ε, λοιπόν, ας φροντίσουμε να μην πάρει θάρρος καμία ελληνική βιομηχανία και αρχίσει να πιστεύει ότι τα εννοούσαμε.
Το καλύτερο είναι πως δεν συζητάμε για κάποιο εξάρτημα μαχητικού πέμπτης γενιάς που η Ελλάδα αδυνατεί να κατασκευάσει. Συζητάμε για ρούχα και άρβυλα. Αν ούτε εκεί δεν βρίσκουμε τρόπο να στηρίξουμε εγχώρια παραγωγή όταν το δικό μας εργοστάσιο χρειάζεται βοήθεια, το 25% ας το κεντήσουμε στην αιγυπτιακή στολή. Τουλάχιστον να το βλέπουμε κάπου.
Η ΑΙΡΜΠΑΣ είχε έρθει με μεταχειρισμένα
Μιλώντας για αερομεταφορές, επιστρέφω σε μια πλευρά της επιλογής των ΣΙ-390 που αξίζει περισσότερη συζήτηση. Η ΑΙΡΜΠΑΣ είχε προτείνει στην ΠΑ δύο ή τρία μεταχειρισμένα Α400Μ, με λίγες ώρες πτήσης και σε καλή τιμή. Η πρόταση, σύμφωνα με όσα μου είχε εξηγήσει φίλος αεροπόρος, αφορούσε τις ανάγκες του ΓΕΕΘΑ σε μεταφορές και αποστολές στο εξωτερικό.
Η ΠΑ την εξέτασε και την απέρριψε. Στο πακέτο, όμως, υπήρχαν και εξοπλισμός εναέριου ανεφοδιασμού, προοπτική συνεργασίας με τους Ευρωπαίους χρήστες και η οργάνωση υποστήριξης που ήδη λειτουργεί για τον τύπο. Οι ΑΙΡΜΠΑΣιανοί είχαν επιχειρήσει να πουλήσουν και την ευρωπαϊκή διάσταση της επιλογής. Θα ερχόταν το αεροπλάνο μαζί με ένα δίκτυο στο οποίο θα έμπαινε η Ελλάδα.
Για την προέλευση όλων των αεροσκαφών ο φίλος δεν ήταν βέβαιος. Κάποιο ή κάποια, μου είχε πει, πιθανότατα θα ήταν γερμανικά. Είχε συζητηθεί και συνεργασία για την επαναφορά των ελληνικών ΣΙ-130Η. Άρα το τραπέζι είχε κι άλλες προτάσεις πριν καταλήξουμε στη διαδρομή των ΣΙ-390 μέσω Πορτογαλίας.
Το κιτ ανεφοδιασμού του Α400Μ δουλεύει με εύκαμπτο σωλήνα και «καλάθι». Εξυπηρετεί μαχητικά με τον αντίστοιχο σωλήνα υποδοχής, όπως τα ΡΑΦΑΛ και τα ΜΙΡΑΖ. Τα Φ-16 και τα Φ-35 θέλουν άκαμπτο, κατευθυνόμενο βραχίονα. Εκεί βρίσκεται και μια ουσιαστική πλευρά του επόμενου λογαριασμού μας.
Από την ανακοίνωση μέχρι να περάσει το καύσιμο
Μιλώντας για τα ΣΙ-390, η ΠΑ επέλεξε καινούργια αεριωθούμενα μεταγωγικά και η επιλογή έχει λογική. Το έχω αναγνωρίσει και θα συνεχίσω να το λέω. Η δυνατότητα να ανεφοδιάζουν τα γαλλικά μαχητικά μας υπάρχει ήδη στην οικογένεια του αεροσκάφους. Για τα Φ-16 και τα Φ-35 απαιτείται η νέα διαμόρφωση με βραχίονα.
Η ΕΜΠΡΑΕΡ έχει ανακοινώσει συνεργασία με τη ΝΟΡΘΡΟΠ ΓΚΡΑΜΑΝ για την ανάπτυξή του. Χρειάζονται ενσωμάτωση, δοκιμές και πιστοποίηση με τα αεροσκάφη που θα δέχονται το καύσιμο. Μιλάμε για μια κατασκευή που δουλεύει λίγα μέτρα από δεύτερο αεροπλάνο, με συγκεκριμένα φορτία και απαιτήσεις ελέγχου. Τον βραχίονα δεν τον βιδώνεις όπως την τέντα στο μπαλκόνι.
Γι’ αυτό και η αναφορά του ΥΕΘΑ σε δυνατότητα ανεφοδιασμού των Φ-16 μέσα σε έναν χρόνο μού είχε φανεί πολύ αισιόδοξη. Οι πληροφορίες που έχω με οδηγούν περισσότερο σε ορίζοντα τριών ή τεσσάρων ετών για την ολοκλήρωση της συγκεκριμένης δουλειάς. Θα ήθελα να δω το πρόγραμμα δοκιμών και τις δεσμεύσεις που στηρίζουν το συντομότερο χρονοδιάγραμμα.
Η αγορά μπορεί να είναι σωστή, οι Πορτογάλοι μπορεί να έκαναν καλή δουλειά και το αεροπλάνο να καλύψει ανάγκες που μας ταλαιπωρούν χρόνια. Οι τρεις αυτές παραδοχές χωρούν άνετα στην ίδια πρόταση με την απαίτηση να ξέρουμε πότε θα παραδοθεί κάθε δυνατότητα. Τα Φ-16 θα ανεφοδιαστούν όταν συνδεθούν με πιστοποιημένο σύστημα. Μέχρι τότε, τις δηλώσεις ας τις πίνουν χωρίς ζάχαρη.
