Σε μια σημαντική εξέλιξη για την ελληνική αμυντική βιομηχανία, η αμερικανική Shield AI και η δική μας, Altus LSA, ανακοίνωσαν την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας (MoU), για την ενσωμάτωση του ελληνικού drone αναχαίτισης KMB Hunter, στο μη επανδρωμένο αερόχημα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης V-BAT.
Το V-BAT της Shield AI έχει αναπτυχθεί ως ένα ευέλικτο σύστημα ISR (Intelligence, Surveillance and Reconnaissance), ικανό να επιχειρεί από περιορισμένους χώρους διαθέτοντας κάθετη απογείωση και προσγείωση. Με πάνω από 13.000 ώρες πτήσης ήδη στο ενεργητικό του η πλατφόρμα έχει αποδείξει την αξία της σε πραγματικές συνθήκες και ειδικά στο πεδίο μάχης της Ουκρανίας.
Η ενσωμάτωση του KMB Hunter αλλάζει ουσιαστικά τον ρόλο της πλατφόρμας, προσθέτοντας δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης απειλών. Όπως εξήγησε ο κ. Ζαχαρίας Σαρρής, CEO της Altus LSA, η φιλοσοφία δεν αφορά απλώς την τοποθέτηση ενός νέου φορτίου, αλλά τη δημιουργία ενός νέου επιχειρησιακού συνδυασμού.
Σε ερώτηση για το αν η συνεργασία των 2 εταιρειών εντάσσεται στο πλαίσιο της απαίτησης από πλευράς ΥΠΕΘΑ για 25% εγχώρια προστιθέμενη αξία, η απάντηση ήταν αρνητική. Πρόκειται για ξεχωριστή συνεργασία που αναπτύχθηκε τους τελευταίους μήνες, ειδικά για να καλύψει την ανάγκη του V-BAT για αντιμετώπιση μη επανδρωμένων συστημάτων (counter-UAS). Αν και η αύξηση του αριθμού των V-BAT στην Ελλάδα (όπου πριν λίγες μέρες το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε την αγορά ακόμη 10 συστημάτων) δημιουργεί προοπτική υιοθέτησης της νέας δυνατότητας από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Έτσι η ενσωμάτωση του KMB Hunter δεν αφορά ειδικά την Ελλάδα, αλλά θα διατεθεί σε όλους τους Ευρωπαίους πελάτες της Shield AI, τοποθετώντας την χώρα μας στο κέντρο της ανάπτυξης λύσεων που απαντούν σε ευρωπαϊκές ανάγκες, με προοπτική περισσότερων θέσεων εργασίας και επενδύσεων στη χώρα.
Πάντως όπως τόνισε ο James Lythgoe, Regional Director for Eastern and Southeast Europe της Shield AI, η δυνατότητα «να βλέπεις και να επεμβαίνεις αμέσως» αποτέλεσε και απαίτηση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Στρατηγού Δ. Χούπη.
Οπότε από τη δική μας πλευρά, καθώς το V-BAT υπηρετεί στην Ελλάδα, αγοράζουμε και περισσότερα και ο αναχαιτιστής Hunter είναι ελληνική σχεδίαση και παραγωγή, θεωρούμε αυτονόητο πως πρέπει να υπάρξει και εγχώρια προμήθεια που να στηρίξει την όλη προσπάθεια αλλά και να εξοπλίσει τα ελληνικά V-BAT.
Από την επιτήρηση στην αναχαίτιση
Η συνεργασία των δύο συστημάτων θα ακολουθεί την εξής δομή: Το V-BAT θα μπορεί να εντοπίζει έναν στόχο μέσω των δικών του αισθητήρων ή μέσω δεδομένων που λαμβάνει από άλλα στοιχεία ενός δικτύου, όπως UAV, ραντάρ, κάμερες κ.ο.κ. Στη συνέχεια θα μπορεί να απελευθερώνει το KMB Hunter, το οποίο θα αναλαμβάνει την αναχαίτιση, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο αντίδρασης. Το σύστημα σχεδιάζεται να αντιμετωπίζει με χαμηλό κόστος, απειλές όπως επιθετικά drone επιπέδου Shahed, άλλων UAV, περιφερόμενα πυρομαχικά, αλλά και να δρά κατά μικρών σκαφών επιφανείας, οχήματων, σταθμών ραντάρ και γενικότερα κάθε είδους στόχου.
Σε ερώτηση της ΠΤΗΣΗΣ σχετικά με τη φιλοσοφία λειτουργίας του συστήματος ο κ. Σαρρής βεβαίωσε ότι το Ηunter διαθέτει πολεμική κεφαλή, ενώ η τερματική καθοδήγηση γίνεται μέσω οπτικού αισθητήρα. Αυτό διαφοροποιεί το KMB Ηunter από λύσεις που βασίζονται αποκλειστικά στην ενέργεια πρόσκρουσης του ίδιου του drone με τον στόχο. Η ύπαρξη πολεμικής κεφαλής επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία στην αντιμετώπιση διαφορετικών απειλών και ενισχύει την αποτελεσματικότητα του συστήματος.
Ενσωμάτωση Mentor και Hivemind: η τεχνητή νοημοσύνη στο επίκεντρο
Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο της συνεργασίας αφορά τη διασύνδεση του συστήματος διοίκησης και ελέγχου M3ntor της Altus με το οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης Hivemind της Shield AI. Η σχετική ερώτηση της ΠΤΗΣΗΣ αφορούσε αυτή τη διάσταση: πώς δύο διαφορετικές τεχνολογικές πλατφόρμες μπορούν να συνδυαστούν.
Όπως διευκρινίστηκε, η ενσωμάτωση λογισμικού δεν είναι μια εφάπαξ διαδικασία, αλλά ένα συνεχές «lifecycle journey» (συνεχώς εξελισσόμενη καθόλη τη διάρκεια υπηρεσίας). Θα πραγματοποιούνται διαρκείς ενημερώσεις λογισμικού και θα προστίθενται νέες συμπεριφορές της δυνατότητας, ανάλογα με τις ανάγκες που θα προκύπτουν από τους τελικούς χρήστες. Το αποτέλεσμα θα είναι υψηλότερο επίπεδο αυτονομίας, καλύτερη συνεργασία μεταξύ πολλαπλών μη επανδρωμένων συστημάτων και ταχύτερη λήψη αποφάσεων στο πεδίο.
Οι πρώτες δοκιμές με πολεμική κεφαλή θα γίνουν στο εξωτερικό
Η ΠΤΗΣΗ έθεσε επίσης το ερώτημα σχετικά με το πρόγραμμα δοκιμών του KMB Hunter και ειδικότερα για το αν αυτές θα πραγματοποιηθούν στην Ελλάδα. Ο κ. Σαρρής ανέφερε ότι οι αρχικές δοκιμές με την πλήρη διαμόρφωση και πολεμική κεφαλή θα γίνουν στο εξωτερικό, καθώς σήμερα δεν υπάρχει το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο για αντίστοιχη διαδικασία στην Ελλάδα. Παράλληλα, η εταιρεία εργάζεται ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις στη χώρα μας. Από την πλευρά της Shield AI, τονίστηκε ότι «η πραγματική δουλειά ξεκινά σήμερα». Οι δύο εταιρείες προχωρούν στην κατανομή πόρων για την ενσωμάτωση και κινούνται προς μια οριστική συμφωνία.
Ο κ. Lythgoe υπογράμμισε κιόλας ότι η γεωγραφία της Ελλάδας αποτελεί ιδανικό περιβάλλον για συστήματα όπως το V-BAT. Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης επιτρέπει την ανάπτυξή του από μικρά νησιά, πλοία ή περιορισμένους χώρους.
H πιθανότητα εγχώριας συμπαραγωγής
Σε ερώτηση σχετικά με πιθανή κατασκευή τμημάτων του V-BAT στην Ελλάδα, ο κ.Lythgoe εξήγησε ότι ο σημερινός όγκος παραγωγής δεν καθιστά οικονομικά σκόπιμη τη μεταφορά βασικών γραμμών απαρτιών (πτερύγια, έλικες κ.λπ.) σε άλλες χώρες. Ωστόσο, νέες δυνατότητες – όπως ηλεκτρονικός πόλεμος (EW), κινητικά φορτία ή άλλες απαιτήσεις, πιθανά και των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων – μπορούν να αναπτυχθούν, να παραχθούν και να ενσωματωθούν στην Ελλάδα.
Από την πλευρά της Altus, ο κ. Σαρρής υπογράμμισε ότι η φιλοσοφία δεν είναι πλέον η απλή κατασκευή εξαρτημάτων. Στόχος είναι η ανάπτυξη ελληνικής τεχνολογίας που μπορεί να ενσωματώνεται σε διεθνείς πλατφόρμες και να εξάγεται. Αυτό ακριβώς αποτελεί και τη λογική του KMB Hunter.
Χ-BAT: ένα αυτόνομο VTOL μαχητικό παντού
Ρωτήσαμε ακόμη για το πρόγραμμα X-BAT της Shield AI, δηλαδή το πολύ πιο φιλόδοξο σχέδιο της εταιρείας για ένα μη επανδρωμένο συνοδευτικό μαχητικό. Ο κ. Lythgoe χαρακτήρισε το X-BAT ως το πρώτο αυτόνομο μαχητικό αεροσκάφος κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL autonomous fighter jet). Με διπλάσια εμβέλεια σε σχέση με ένα F-35, δυνατότητα επιχειρήσεων σε μεγαλύτερα ύψη και τον ίδιο χώρο οπλικού φορτίου, χωρίς να απαιτεί διάδρομο. «Θα μπορούσες να έχεις δυνατότητα μαχητικού αεροσκάφους σε οποιοδήποτε από τα 2.000 νησιά που διαθέτει η Ελλάδα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ήδη η Shield AI βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις στην Ελλάδα για την πιθανή αξιοποίηση τέτοιων δυνατοτήτων, οι οποίες δυνητικά θα μπορούσαν να δημιουργήσουν επενδύσεις δισεκατομμυρίων στη χώρα.
Συνολικά η συνεργασία Shield AI και Altus LSA αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ελληνική αμυντική τεχνολογία, καθώς φέρνει ένα εγχώριο σύστημα αναχαίτισης στην ίδια επιχειρησιακή αρχιτεκτονική με μία από τις πλέον προηγμένες εταιρείες στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης για μη επανδρωμένες στρατιωτικές εφαρμογές. Και ο συνδυασμός τόσο σε επίπεδο ιπτάμενων μηχανών όσο και λογισμικού δείχνει προς την κατεύθυνση των μελλοντικών επιχειρήσεων: δικτυωμένα, αυτόνομα συστήματα που μπορούν να εντοπίζουν και να αντιμετωπίζουν απειλές με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση.
