Το κόστος των μη επανδρωμένων αεροσκαφών μάχης Valkyrie της αμερικανικής Kratos διαμορφώνεται πλέον μεταξύ 6 και 8 εκατ. δολαρίων ανά μονάδα, ανάλογα με τη διαμόρφωση, χωρίς όμως να περιλαμβάνει το σύνολο των συστημάτων αποστολής. Η νέα εκτίμηση, που γνωστοποίησε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Eric DeMarco κατά την παρουσίαση των οικονομικών αποτελεσμάτων του τρίτου τριμήνου του 2026, επιβεβαιώνει ότι το Valkyrie παραμένει μία από τις οικονομικότερες προτάσεις στην αναπτυσσόμενη αγορά των μη επανδρωμένων αεροσκαφών συνεργατικής μάχης (Collaborative Combat Aircraft – CCA).
Ο DeMarco διευκρίνισε ότι η τιμή αφορά αεροσκάφη βασικής διαμόρφωσης, τα οποία εξέρχονται από τη γραμμή παραγωγής χωρίς πλήρη εξοπλισμό αποστολής. Η εγκατάσταση πρόσθετων αισθητήρων, συστημάτων επικοινωνιών, λογισμικού αυτονομίας και άλλου επιχειρησιακού εξοπλισμού αυξάνει το τελικό κόστος, χωρίς η Kratos να έχει δημοσιοποιήσει συγκεκριμένη τιμή για ένα πλήρως εξοπλισμένο Valkyrie.
Η νέα τιμολόγηση είναι υψηλότερη από τους προηγούμενους στόχους της εταιρείας. Το 2024 η Kratos υπολόγιζε το κόστος των εκδόσεων με πυραυλοβοηθούμενη απογείωση (RATO) σε 4-6 εκατ. δολάρια, με τη χαμηλότερη τιμή να προϋποθέτει παραγωγή τουλάχιστον 100 αεροσκαφών. Παλαιότερα είχε μάλιστα θέσει ως μακροπρόθεσμο στόχο τα 2 εκατ. δολάρια ανά μονάδα, κάτι που δεν έχει επιτευχθεί. Παρά την αύξηση, η εταιρεία υποστηρίζει ότι η παραγωγική της εμπειρία και η κοινή εφοδιαστική αλυσίδα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών της επιτρέπουν τη διατήρηση σημαντικού πλεονεκτήματος κόστους.
Το Valkyrie πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση το 2019 ως XQ-58A και έκτοτε χρησιμοποιείται από την Αμερικανική Αεροπορία σε δοκιμές αυτόνομης πτήσης και συνεργασίας επανδρωμένων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Το Σώμα Πεζοναυτών των ΗΠΑ προχωρά στην απόκτηση επιχειρησιακής έκδοσης, γνωστής ως MQ-58B, στο πλαίσιο του προγράμματος MUX TACAIR, με κύριο ανάδοχο τη Northrop Grumman.
Η οικογένεια Valkyrie περιλαμβάνει δύο βασικές διαμορφώσεις. Η πρώτη χρησιμοποιεί απογείωση με πυραυλικό προωθητή χωρίς συμβατικό σύστημα προσγείωσης και ανακτάται με αλεξίπτωτο, περιορίζοντας την εξάρτηση από αεροδρόμια. Η δεύτερη διαθέτει τροχούς για συμβατική απογείωση και προσγείωση (CTOL), όπως η έκδοση που προορίζεται για τους Πεζοναύτες. Η Kratos έχει αναπτύξει επίσης ειδική τροχοφόρα πλατφόρμα εκτόξευσης για τις εκδόσεις RATO.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ευρωπαϊκή διάσταση του προγράμματος. Η Kratos συνεργάζεται με την Airbus για την ανάπτυξη του U740, μιας έκδοσης Valkyrie που προτείνεται στη γερμανική Luftwaffe και άλλες ευρωπαϊκές αεροπορίες. Το U740 πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση τον Οκτώβριο του 2026 σε εγκατάσταση δοκιμών στη βόρεια Ευρώπη, αποδεικνύοντας τη δυνατότητα προσαρμογής του αμερικανικού σχεδίου στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Η εταιρεία έχει επίσης εξασφαλίσει τουλάχιστον δύο συμβάσεις από πελάτες που δεν έχουν κατονομαστεί, ένας από τους οποίους βρίσκεται εκτός ΗΠΑ και παρέλαβε αεροσκάφη το τρίτο τρίμηνο του 2025.
Η τιμή του Valkyrie αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε σύγκριση με τα CCA που αναπτύσσονται για την Αμερικανική Αεροπορία. Στην πρώτη φάση του προγράμματος, Increment 1, έχουν επιλεγεί τα FQ-42A Vengeance της General Atomics και FQ-44A Fury της Anduril, με στόχο την απόκτηση τουλάχιστον 500 αεροσκαφών έως το 2032. Η USAF έχει θέσει ως επιδίωξη μέσο κόστος περίπου 20 εκατ. δολαρίων ανά αεροσκάφος σε πλήρη παραγωγή, ενώ παλαιότερες εκτιμήσεις τοποθετούσαν ορισμένες σχεδιάσεις μεταξύ 20 και 30 εκατ. δολαρίων. Οι τιμές αυτές, πάντως, δεν είναι άμεσα συγκρίσιμες με εκείνες των βασικών Valkyrie, καθώς διαφέρουν ο εξοπλισμός, οι επιχειρησιακές απαιτήσεις και το περιεχόμενο των συμβάσεων.
Ανάλογη προσπάθεια περιορισμού του κόστους καταβάλλει και η Boeing με το MQ-28 Ghost Bat, που αναπτύχθηκε αρχικά για την Αυστραλιανή Αεροπορία. Το 2024 η αυστραλιανή κυβέρνηση ανέφερε ως στόχο κόστος περίπου 10% εκείνου ενός F-35, που αντιστοιχούσε τότε σε 8-10 εκατ. δολάρια. Δεν είναι γνωστό κατά πόσο η εκτίμηση αυτή εξακολουθεί να ισχύει, ιδιαίτερα για τη μεγαλύτερη έκδοση Block 3 που βρίσκεται υπό ανάπτυξη.
Η Kratos επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της μέσω της αύξησης της παραγωγής, με στόχο ρυθμό 40 Valkyrie ετησίως έως το 2028. Σύμφωνα με τον DeMarco, η εταιρεία κατασκευάζει ήδη συνολικά 150-200 αεριωθούμενα μη επανδρωμένα αεροσκάφη ετησίως, συμπεριλαμβανομένων εναέριων στόχων και τακτικών UAV, γεγονός που της επιτρέπει να αξιοποιεί κοινά εξαρτήματα και οικονομίες κλίμακας.
Η ανάπτυξη του Valkyrie δεν έχει πάντως ολοκληρωθεί χωρίς προβλήματα. Στις 4 Αυγούστου 2026 ένα αεροσκάφος δοκιμαστικής διαμόρφωσης συνετρίβη στο πεδίο Dugway Proving Ground της Γιούτα, χωρίς τραυματισμούς. Η Kratos ανέστειλε προσωρινά τις σχετικές πτητικές δοκιμές μέχρι τη διερεύνηση του περιστατικού, χωρίς να έχει δημοσιοποιήσει τα αίτιά του.
Η σημασία της νέας εκτίμησης κόστους βρίσκεται στο οικονομικό μοντέλο που προωθεί η Kratos: μη επανδρωμένα αεροσκάφη με αξιόλογες επιχειρησιακές δυνατότητες, τα οποία μπορούν να αποκτηθούν σε μεγαλύτερους αριθμούς και να αναλάβουν αποστολές υψηλού κινδύνου χωρίς την έκθεση χειριστών. Η προσέγγιση αυτή διαφοροποιείται από εκείνη των ακριβότερων CCA, που ενδέχεται να διαθέτουν μεγαλύτερη μεταφορική ικανότητα, πιο προηγμένους αισθητήρες και υψηλότερες επιδόσεις.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο το πλεονέκτημα τιμής θα διατηρηθεί όταν το Valkyrie εξοπλιστεί πλήρως για επιχειρησιακή χρήση. Η απάντηση θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό τη θέση του στον ανταγωνισμό για τη δεύτερη φάση του αμερικανικού προγράμματος CCA, αλλά και τις προοπτικές εξαγωγών του στην Ευρώπη και άλλες αγορές.
