Στο ΚΨΜ ο καφές φούσκωσε πριν προλάβω να τον κατεβάσω από το μπρίκι. Βγήκε πάλι το «Ορούτς Ρέις», η Άγκυρα ζητά το κλειδί για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και εμείς μιλάμε για «ήρεμα νερά». Τέτοια ηρεμία έχει και το μπρίκι λίγο πριν ξεχειλίσει.

Το καλώδιο και ο αγωγός που δεν πρέπει να μπερδεύουμε

Μιλώντας για το καλώδιο, ο Βασίλης Νέδος έγραψε στην Καθημερινή πως η Τουρκία ετοιμάζει υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου προς τα Κατεχόμενα και θα βγάλει το «Ορούτς Ρέις» για έρευνες. Πριν στεγνώσει το μελάνι, βγήκε και η τουρκική ΝΑΥΤΕΞ. Η Άγκυρα προχωρά.

Ο αγωγός της αφορά τη βόρεια Κύπρο. Η ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας–Κύπρου είναι άλλο έργο, σε άλλη περιοχή. Η σημερινή τουρκική ΝΑΥΤΕΞ δεν είναι αγγελία πάνω από το δικό μας καλώδιο. Η πολιτική εικόνα, όμως, έχει ενδιαφέρον. Η Τουρκία κινεί τα δικά της πλοία για τη δική της υποδομή και ταυτόχρονα απαιτεί λόγο για τις δικές μας έρευνες.

Σήμερα επανέλαβε ότι θέλει την άδειά της για εργασίες σε θαλάσσιες περιοχές που η ίδια διεκδικεί. Η Αθήνα λέει ότι θα εκδώσει τις δικές της αγγελίες και θα προχωρήσει το καλώδιο. Ο Γεραπετρίτης απέρριψε και τις ιδέες αλλαγής της διαδρομής. Πολύ καλά. Το ηλεκτρικό καλώδιο πρέπει κάποτε να μπει στον βυθό, πέρα από τις δηλώσεις και τους χάρτες.

Το κρίσιμο εδώ είναι το προηγούμενο. Αν μια ευρωπαϊκή διασύνδεση αρχίσει να ζητά την άδεια της Άγκυρας, αύριο η Άγκυρα θα ζητήσει άδεια και για το επόμενο έργο. Στην Κάσο είδαμε πώς ένα πλοίο ερευνών μπορεί να βρεθεί με τουρκικά πολεμικά γύρω του. Εκείνη την ώρα τα επιχειρήματα πρέπει να έχουν και πλώρη. Μάλλον, πλώρες. Πολλές, κι από μεγάλα πλοία.

Η γαλλική πλάτη έχει και πλοία

Μιλώντας για τον βυθό, η Γαλλία έχει μπει βαθιά στην ιστορία του καλωδίου. Η γαλλική Μερίντιαμ πήρε πλειοψηφική συμμετοχή στο έργο, ενώ η γαλλική Νεξάνς έχει το κατασκευαστικό σκέλος. Εδώ υπάρχει πια γαλλικό χρήμα, γαλλική βιομηχανία και γαλλικό κύρος. Το Παρίσι έχει λόγο να θέλει το καλώδιο στον βυθό, και φυσικά δεν είναι μόνο για τα λεφτά. Η Γαλλία είναι στη Μεσόγειο, και θέλει να παραμείνει.

Και όταν η Κύπρος χρειάστηκε γαλλικά πολεμικά, οι Γάλλοι ήρθαν. Τον Μάρτιο έστειλαν τη φρεγάτα «Λανγκεντόκ» και την ομάδα του «Σαρλ ντε Γκολ» στην περιοχή. Δεν χρειάζεται να φανταστούμε ένα ανύπαρκτο Ναυτικό. Το ΜΑΡΙΝ ΝΑΣΙΟΝΑΛ υπάρχει, βγαίνει στη θάλασσα και ξέρει τον δρόμο προς την Κύπρο. Τότε η αποστολή ήταν η άμυνα του νησιού μπροστά σε άλλη κρίση. Η διαδρομή όμως προς την Ανατολική Μεσόγειο είναι η ίδια και τα γαλλικά πλοία την έκαναν ήδη. Και θα την ξανακάνουν αν χρειαστεί.

Εγώ, λοιπόν, θέλω να δω γαλλική φρεγάτα δίπλα στο πλοίο των ερευνών και αργότερα δίπλα στο πλοίο της πόντισης, μαζί με τα δικά μας πλοία. Τη«Λανγκεντόκ» ή άλλη γαλλική μονάδα με ισχυρή αεράμυνα αλλάζει την εικόνα στη θάλασσα. Το καλώδιο παραμένει πολιτικό έργο. Η παρενόχληση ενός ευρωπαϊκού πλοίου, μπροστά σε δύο συμμαχικούς στόλους, γίνεται πολύ πιο δύσκολη υπόθεση.

Μια φρεγάτα εκεί θα έχει ραντάρ, επικοινωνίες και πλήρωμα που βλέπει τι συμβαίνει λεπτό προς λεπτό. Κυρίως θα φέρει τη γαλλική σημαία μέσα στο ίδιο το περιστατικό. Η Άγκυρα θα πρέπει τότε να διαλέξει αν θέλει να δοκιμάσει τα νεύρα της Αθήνας μόνης της ή και του Παρισιού. Αυτή είναι αποτροπή με καρίνα, όχι με χαρτί.

Θα μου πείτε για την «Αμιράλ Ρονάρ». Βεβαίως και θα την ήθελα εκεί. Πρώτα όμως να τελειώσει τις δοκιμές της και να μπει σε υπηρεσία. Αν το καλώδιο τραβήξει χρονικά —και φοβάμαι πως θα τραβήξει— ίσως προλάβει κι αυτή να πάρει σειρά. Το «Σαρλ ντε Γκολ» είναι ακόμη βαρύτερο χαρτί, αν τα πράγματα αγριέψουν. Δεν χρειάζεται αεροπλανοφόρο για κάθε μίλι καλωδίου. Χρειάζεται η δυνατότητα να εμφανιστεί στην περιοχή όταν κάποιος θεωρήσει ότι μπορεί να παγώσει το έργο με λίγα πολεμικά. Η παρουσία του είναι πολιτικό μήνυμα με αεροσκάφη στο κατάστρωμα.

Φυσικά, κανείς σύμμαχος δεν μπορεί να κάνει τη δουλειά αντί για το δικό μας Πολεμικό Ναυτικό. Αλλά η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν στη Γαλλία έναν παίκτη που ήδη έβαλε λεφτά και ήδη απέδειξε ότι μπορεί να φέρει φρεγάτες και αεροπλανοφόρο στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό λέγεται πλάτη. Και καλό είναι κάποια στιγμή να φαίνεται και στις φωτογραφίες από τη θάλασσα, όχι μόνο στις φωτογραφίες από τα μέγαρα. Η αποστολή ενός γαλλικού πλοίου δίπλα σε ελληνικό θα έδινε στο ευρωπαϊκό έργο εκείνο που του λείπει από την Κάσο και μετά. Την αίσθηση ότι μπορεί πράγματι να ολοκληρωθεί.

Η ΜΠΟΪΝΓΚ ανεβαίνει στο κατάστρωμα, καλά θα πάει αυτό

Μιλώντας για αεροπλανοφόρα, το αμερικανικό Ναυτικό διάλεξε την ΜΠΟΪΝΓΚ για το επόμενο μαχητικό του. Η Νόρθροπ Γκράμαν, απόγονος της εταιρείας που μας χάρισε τον «Γατούλη» Φ-14, έμεινε απέξω. Εγώ θα προτιμούσα τον «Γατούλη» στην οικογένεια. Οι Αμερικανοί προτίμησαν την ΜΠΟΪΝΓΚ.

Η εταιρεία βρήκε καλό καιρό στις δύο θητείες Τραμπ. Στην πρώτη ξεκίνησαν οι νέες παραγγελίες Φ-15, παρότι ο ίδιος φώναζε για τα Φ-35. Τα Φ-35 συνέχισαν κανονικά. Στη δεύτερη ήρθε το Φ-47 και τώρα το αεροπλανοφορικό μαχητικό. Το «47» μου θυμίζει εντυπωσιακά τον 47ο πρόεδρο. Τυχαίο; Ας παραγγείλω άλλο καφέ.

Έρμο αμερικανικό Ναυτικό. Οι φρεγάτες με καταγωγή από τις ΦΡΕΜΜ μπήκαν σε περιπέτειες. Η νέα αναζήτηση μικρότερων πλοίων έφτασε μέχρι την εξέταση τουρκικής πρότασης. Και τώρα το μέλλον της ναυτικής αεροπορίας περνά από την εταιρεία που πήρε ήδη το μαχητικό της Αεροπορίας. Για μια ΜΠΟΪΝΓΚ που ταλαιπωρήθηκε στα πολιτικά αεροσκάφη, είναι τεράστια ανάσα. Για τον φορολογούμενο και το Ναυτικό, το στοίχημα μόλις άρχισε.

Για να είμαι δίκαιος, η ΜΠΟΪΝΓΚ έχει δεκαετίες στα καταστρώματα. Βέβαια ήταν όταν κληρονόμησε το Φ-18 από τη ΜακΝτόνελ Ντάγκλας και το φτιάχνει ακόμη. Απλώς η επιλογή μού κάθεται σαν τσάι Ερλ Γκρέι στο ΚΨΜ. Το Ναυτικό έχει ήδη περάσει στο μονοκινητήριο Φ-35Σ έπειτα από δεκαετίες δικινητήριων Φ-14 και Φ-18.

Δύο καλά λόγια για την ΜΠΟΪΝΓΚ

Μιλώντας για την ΜΠΟΪΝΓΚ, οφείλω να της δώσω δύο πόντους. Ο πρώτος είναι το τελευταίο Φ-15. Πενήντα χρόνια μετά την πρώτη πτήση του, το αεροσκάφος έχει ισχύ, φορτίο, εμβέλεια και ταχύτητα που βάζουν δύσκολα και σε πολύ νεότερα μαχητικά, όπως το Ραφάλ και το Γιουροφάιτερ. Πανάκριβο, βέβαια. Το δυνατό άλογο τρώει.

Ο δεύτερος πόντος ήρθε από το ΜΠΟΪΝΓΚ 737 ΜΑΞ της πτήσης από το Ντουμπάι προς το Τελ Αβίβ. Μετά την επίθεση στο πιλοτήριο, το αεροπλάνο βούτηξε από τις 33.000 στις 17.000 πόδια σε περίπου ένα λεπτό. Έχασε μεγάλο μέρος του πηδαλίου διεύθυνσης. Κι όμως, έφτασε ολόκληρο στο Ταμπούκ. Αυτή η αντοχή και οι άνθρωποι που πάλεψαν μέσα του αξίζουν έναν μεγάλο έπαινο. Ναι, είπα καλό λόγο για την ΜΠΟΪΝΓΚ. Γράψτε την ημερομηνία.

Ο πιλότος, ο υδραυλικός και ο Νετανιάχου στο αεροδρόμιο

Μιλώντας για τους ανθρώπους, πρόσωπο της χρονιάς για μένα είναι ο Ινδός κυβερνήτης Σμιτ Ματσάρ. Ο συγκυβερνήτης τον τραυμάτισε σοβαρά μέσα στο πιλοτήριο και προσπάθησε να ρίξει το αεροπλάνο. Ο Ματσάρ είχε περάσει έντεκα χρόνια σε ινδική αεροπορική εταιρεία, εκπαιδεύοντας και άλλους κυβερνήτες, πριν πάει το 2022 στην εταιρεία του Ντουμπάι. Εκείνη την ημέρα η εμπειρία του μετρήθηκε αλλιώς. Παρά τα τραύματα, κατάφερε να ανοίξει την πόρτα. Έτσι μπήκαν άνθρωποι από την καμπίνα και άλλαξε η μοίρα 174 επιβαινόντων.

Ανάμεσά τους ήταν ο Ισραηλινός υδραυλικός Γιανίβ Χαγιούν. Μαζί με άλλους ακινητοποίησε τον επιτιθέμενο, ενώ διαθέσιμοι χειριστές ανέλαβαν το αεροσκάφος και το προσγείωσαν. Δεν έσωσε κανέναν ένα δελτίο Τύπου. Τους έσωσαν ένας τραυματισμένος πιλότος και άνθρωποι που μπήκαν στο πιλοτήριο την ώρα που όλοι οι υπόλοιποι θα ήθελαν να βρίσκονται οπουδήποτε αλλού.

Ο Νετανιάχου πήγε στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν όταν επέστρεψαν οι επιβάτες με άλλο αεροσκάφος και συνάντησε τον Χαγιούν. Μίλησε για αποτροπή καταστροφής τύπου 11ης Σεπτεμβρίου. Για όσους ακόμη δεν το κατάλαβαν, αυτό ήταν το τρομακτικό σενάριο. Ένα αεροπλάνο γεμάτο ανθρώπους, με προορισμό το Ισραήλ, να πέφτει πάνω σε κτίρια. Νεκροί μέσα στο αεροπλάνο και νεκροί στο έδαφος. Εκείνη την ημέρα, ο εφιάλτης έμεινε εφιάλτης.

Τα 21 λεπτά που κάποιοι προσπερνούν

Μιλώντας για αμάχους, σε λιγότερο από μία εβδομάδα συμπληρώνονται τρία χρόνια από τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου. Η Χαμάς δολοφόνησε ανθρώπους στα σπίτια τους, σε δρόμους και σε ένα μουσικό φεστιβάλ, και πήρε ομήρους. Οι άμαχοι εκείνης της ημέρας δεν γίνονται αόρατοι επειδή ακολούθησε ο πόλεμος στη Γάζα.

Υπάρχουν πλάνα από κάμερες ασφαλείας και από τις κάμερες των ίδιων των δραστών. Μια εικοσιενός λεπτών συρραφή προβλήθηκε ακόμη και σε Αμερικανούς βουλευτές. Όποιος φωνάζει «Φρι Παλαιστάιν» και κάνει πως αυτά τα πλάνα δεν υπάρχουν, ας αναζητήσει πρώτα το υλικό της 7ης Οκτωβρίου. Η υπεράσπιση των Παλαιστινίων αμάχων δεν απαιτεί να σβήσουμε τους Ισραηλινούς αμάχους. Εκτός αν η λέξη «άμαχος» αλλάζει σημασία αναλόγως σημαίας.

Η σύμπλευση που ενοχλεί

Μιλώντας για το Ισραήλ, η σύμπλευση με την Ελλάδα θορυβεί την Άγκυρα. Το 2020 η ισραηλινή στήριξη στις ελληνικές θέσεις ήταν δημόσια. Κι όμως, εδώ υπάρχουν άνθρωποι που βρίζουν το Λιμενικό, αναπαράγουν ό,τι βολεύει την Τουρκία και αντιμετωπίζουν τη συνεργασία με το Ισραήλ σαν έγκλημα. Χρήσιμοι ηλίθιοι υπήρχαν πάντα. Τώρα έχουμε και άχρηστους έξυπνους.

Στην Κύπρο ενοχλούν πάλι κάποιους τα ελληνικά Φ-16. Κάνουν, λέει, θόρυβο. Τα τουρκικά Φ-16 φαίνεται πως έχουν σιγαστήρες και δεν τους ενοχλούν όπως είπα και χτες. Να μας πουν πού τους αγοράζουν.

Ήρεμα νερά μέχρι τις εκλογές;

Μιλώντας ξανά για το καλώδιο, το «Ορούτς Ρέις» πηγαίνει στον δικό του αγωγό, ενώ η Άγκυρα επιμένει να παρεμβάλλεται στο δικό μας έργο. Τα «ήρεμα νερά» δύσκολα θα μείνουν ήρεμα ώς τις εκλογές. Η γαλλική πλάτη έχει αξία. Θα ήθελα να δω τις γαλλικές φρεγάτες εκεί, αν η Τουρκία ξαναστήσει σκηνικό Κάσου.

Πρώτα όμως ας απαντήσουμε στο ερώτημα που αφορά εμάς. Το 2020 βγάλαμε τον Στόλο και τον κρατήσαμε απέναντι στην τουρκική κινητοποίηση. Σήμερα πόσα πλοία μπορούν να βγουν και να μείνουν στη θάλασσα, με πληρώματα, καύσιμα, ανταλλακτικά και γεμάτες αποθήκες; Είμαστε όσο έτοιμοι ήμασταν τότε; Σε αυτό θα επανέλθω τη Δευτέρα.