Ρωσικά υποβρύχια μέσα φέρονται να πραγματοποίησαν την άνοιξη του 2026, κοντά στο Σβάλμπαρντ, άσκηση προσομοίωσης προσβολής υποθαλάσσιων καλωδίων. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, που επικαλείται δύο Δυτικούς αξιωματούχους, η δραστηριότητα διακόπηκε έπειτα από συντονισμένη επιχείρηση παρακολούθησης και αποτροπής από τη Βρετανία, τη Νορβηγία και τις ΗΠΑ.
Κατά τις ίδιες πηγές, τα ρωσικά μέσα ανήκαν στην Κεντρική Διεύθυνση Έρευνας Βαθέων Υδάτων, γνωστή ως GUGI, και προσομοίωναν την ανάπτυξη τεχνολογίας σχεδιασμένης να θέτει καλώδια εκτός λειτουργίας χωρίς να αφήνει ίχνη που θα αποκάλυπταν τον υπεύθυνο. Οι αξιωματούχοι δεν εξήγησαν πώς λειτουργεί ο εξοπλισμός. Ανέφεραν πάντως ότι δεν προκλήθηκαν ζημιές στα καλώδια και ότι τα ρωσικά σκάφη αποχώρησαν χωρίς να ολοκληρώσουν την άσκηση.
Η συμμαχική επιχείρηση είχε δημοσιοποιηθεί τον Απρίλιο, αλλά το νέο ρεπορτάζ προσδιορίζει την περιοχή του Σβάλμπαρντ, αποκαλύπτει την αμερικανική συμμετοχή και προσθέτει τον ισχυρισμό περί νέας τεχνολογίας δολιοφθοράς. Οι συγκεκριμένες λεπτομέρειες βασίζονται στις ανώνυμες πηγές του πρακτορείου.
Η Νορβηγία είχε επιβεβαιώσει επισήμως ότι συμμετείχε με αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας P-8 και φρεγάτα. Ο υπουργός Άμυνας Τόρε Σάντβικ είχε συνδέσει την επιχείρηση με δραστηριότητα της GUGI εντός και κοντά σε νορβηγικές και βρετανικές θαλάσσιες περιοχές, προειδοποιώντας ότι οι απόπειρες μυστικής δράσης δεν θα γίνονταν ανεκτές.
Από βρετανικής πλευράς, στην ευρύτερη επιχείρηση χρησιμοποιήθηκαν η φρεγάτα HMS St Albans, το πλοίο ανεφοδιασμού RFA Tidespring, ελικόπτερα Merlin και αεροσκάφη P-8. Σύμφωνα με το βρετανικό υπουργείο Άμυνας, ένα ρωσικό επιθετικό υποβρύχιο λειτουργούσε ως αντιπερισπασμός, ενώ εξειδικευμένα μέσα της GUGI δραστηριοποιούνταν κοντά σε κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές.
Το Σβάλμπαρντ συνδέεται με την ηπειρωτική Νορβηγία μέσω δύο υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών, σε απόσταση περίπου 1.400 χιλιομέτρων. Η σύνδεση είναι κρίσιμη για τις επικοινωνίες του αρχιπελάγους. Η Space Norway έχει ήδη δρομολογήσει το Arctic Way, ένα νέο καλωδιακό σύστημα προς Σβάλμπαρντ και Γιαν Μάγιεν, με προγραμματισμένη έναρξη λειτουργίας το 2028. Η παράλληλη λειτουργία του με τα υφιστάμενα καλώδια προβλέπεται να ενισχύσει την εφεδρεία του δικτύου.
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε στα ερωτήματα του Reuters για το περιστατικό. Το Κρεμλίνο απορρίπτει σταθερά τις κατηγορίες ότι οργανώνει δολιοφθορές σε χώρες του ΝΑΤΟ ή προετοιμάζει σύγκρουση με τη Συμμαχία.
Η ΠΤΗΣΗ είχε καλύψει την αρχική αποκάλυψη του Απριλίου και το NavalDefence είχε αναλύσει τη ναυτική διάσταση της ίδιας επιχείρησης. Η παρούσα ενημέρωση είναι ουσιώδης συνέχεια, καθώς προσθέτει τόπο, αμερικανικό ρόλο και περιγραφή της φερόμενης τεχνικής μεθόδου.
