Η Γαλλία ανακοίνωσε τη στήριξή της στο πρόγραμμα VORTEX της Dassault Aviation, με στόχο την ανάπτυξη ενός επαναχρησιμοποιούμενου διαστημοπλάνου για πολιτικές και στρατιωτικές αποστολές σε τροχιά.
Η απόφαση παρουσιάστηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2026 από τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, κατά τη Διεθνή Σύνοδο για το Διάστημα στο Παρίσι. Η Dassault συνδέει το πρόγραμμα με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αυτονομίας στις διαστημικές επιχειρήσεις και επιδιώκει τη συμμετοχή περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών.
Το VORTEX —ακρωνύμιο του γαλλικού «Επαναχρησιμοποιούμενο Τροχιακό Όχημα Μεταφοράς και Εξερεύνησης» (Véhicule Orbital Réutilisable de Transport et d’Exploration)— σχεδιάζεται ως οικογένεια οχημάτων με σταδιακά αυξανόμενες δυνατότητες.
Οι προβλεπόμενες εφαρμογές περιλαμβάνουν μεταφορά φορτίων προς και από διαστημικούς σταθμούς, επιστημονική έρευνα και υπηρεσίες σε τροχιά. Η συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) απέκτησε θεσμική βάση τον Ιούνιο του 2025, με την υπογραφή επιστολής προθέσεων για τη διερεύνηση κοινών δραστηριοτήτων και την ωρίμανση κρίσιμων τεχνολογιών.
Πρώτο βήμα είναι το VORTEX–D, ένα όχημα επίδειξης τεχνολογίας μήκους περίπου τεσσάρων μέτρων και μάζας ενός τόνου, που υποστηρίζεται από τη γαλλική Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών (DGA).
Η υποτροχιακή δοκιμαστική πτήση του προγραμματίζεται για το 2028, με επανείσοδο στην ατμόσφαιρα σε ταχύτητα άνω των Mach 10. Στόχος είναι η επαλήθευση της αεροδυναμικής διαμόρφωσης, των συστημάτων ελέγχου πτήσης και άλλων κρίσιμων τεχνολογιών, καθώς και της δυνατότητας εκτόξευσης χωρίς προστατευτικό αεροδυναμικό κάλυμμα. Το συγκεκριμένο ορόσημο αφορά τον μικρότερο επιδεικτή και όχι την επιχειρησιακή έκδοση του διαστημοπλάνου.
Το επιχειρησιακό μοντέλο θα είναι το VORTEX–S, για το οποίο η Dassault και η γερμανική OHB ανακοίνωσαν συνεργασία τον Μάιο του 2026, προκειμένου να το προτείνουν στην ESA. Η Dassault αναλαμβάνει τον συνολικό σχεδιασμό και την ολοκλήρωση του διαστημοπλάνου, ενώ η OHB τον σχεδιασμό και την ολοκλήρωση της μονάδας υπηρεσιών. Η πρόταση καλύπτει τόσο μεταφορές προς διαστημικούς σταθμούς όσο και αυτόνομες τροχιακές αποστολές.
Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες προδιαγραφές, το VORTEX-S σχεδιάζεται για μεταφορά έως δύο τόνων ωφέλιμου φορτίου, τόσο κατά την άνοδο όσο και κατά την επιστροφή, με χώρο φορτίου οκτώ κυβικών μέτρων. Θα διαθέτει σύστημα προσγείωσης για χρήση συμβατικών διαδρόμων. Η Dassault θέτει ως στόχους την επανείσοδο με επιταχύνσεις μικρότερες των 2 g και δυνατότητα πλευρικής απόκλισης έως 1.500 χιλιόμετρα από το ίχνος της τροχιάς κατά την επιστροφή. Αυτά τα χαρακτηριστικά αποσκοπούν στη διεύρυνση των επιλογών προσγείωσης και στην ασφαλή ανάκτηση ευαίσθητων φορτίων.
Η εμπορική αξιοποίηση αποτελεί βασικό σκέλος του σχεδιασμού. Το VORTEX-S προβλέπεται να φιλοξενεί το σύστημα BentoBox της Space Cargo Unlimited για παραγωγή σε συνθήκες μικροβαρύτητας, με πιθανές εφαρμογές σε υλικά, φαρμακευτική έρευνα και βιοτεχνολογία. Παράλληλα, εξετάζονται δυνατότητες απελευθέρωσης και ανάκτησης φορτίων, υποστήριξης δορυφόρων, ανεφοδιασμού και συνδρομής στην απομάκρυνσή τους από την τροχιά. Στις αμυντικές εφαρμογές περιλαμβάνονται δοκιμές αισθητήρων και τεχνολογιών, καθώς και αποστολές διαστημικής επιτήρησης. Πρόκειται για προβλεπόμενες δυνατότητες του προγράμματος, οι οποίες μένει να αποδειχθούν στην πράξη.
Στο βιομηχανικό σχήμα έχουν ήδη συνδεθεί οι APCO Technologies, MT Aerospace, Sener, Sonaca και Space Cargo Unlimited. Η ανακοίνωση της 10ης Σεπτεμβρίου επιβεβαιώνει τη γαλλική στήριξη, χωρίς να προσδιορίζει το ύψος της χρηματοδότησης ή δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα επιχειρησιακής ένταξης του VORTEX-S.
Σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου, η Dassault προβλέπει τις εκδόσεις VORTEX–C και VORTEX–H, για μεγαλύτερα φορτία και μεταφορά αστροναυτών, με ορίζοντα τα μέσα της δεκαετίας του 2030. Η εξέλιξή τους εντάσσεται στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της εταιρείας, με το πρώτο κρίσιμο πτητικό ορόσημο να παραμένει η δοκιμή του VORTEX-D το 2028.
