Η καναδική κυβέρνηση του πρωθυπουργού Mark Carney εξετάζει σοβαρά την αγορά περίπου 60 μαχητικών Saab Gripen E/F από τη Σουηδία, ενώ ταυτόχρονα σχεδιάζει να περιορίσει τον στόλο F-35 που είχε παραγγείλει, σε μόλις 30 αεροσκάφη, σύμφωνα με πληροφορίες καναδικών ΜΜΕ.
Το αρχικό συμβόλαιο του 2023 προέβλεπε αγορά 88 F-35A της Lockheed Martin, με πρώτες παραδόσεις το 2026-2028. Ωστόσο, η επανεξέταση ξεκίνησε εν μέσω κλιμάκωσης των εμπορικών εντάσεων με τις ΗΠΑ επί προεδρίας Τράμπ, και η κυβέρνηση Carney μελετά πλέον ένα μικτό στόλο που συνδυάζει τις stealth δυνατότητες του F-35 με το χαμηλότερο κόστος λειτουργίας, τις μικρότερες απαιτήσεις διαδρόμων απογείωσης και την ευκολότερη συντήρηση του Gripen. Η Saab υπόσχεται σημαντική μεταφορά τεχνολογίας και δημιουργία χιλιάδων θέσεων εργασίας στον καναδικό αεροναυπηγικό τομέα, ενισχύοντας την εγχώρια παραγωγή.
Παράλληλα, η Οτάβα προχωρά σε διαπραγματεύσεις για 5-6 ιπτάμενα ραντάρ GlobalEye της Saab, αξίας άνω των 5 δισ. καναδικών δολαρίων, εγκαταλείποντας αμερικανικές επιλογές όπως το Boeing E-7. Η κίνηση αυτή αποσκοπεί στην απόκτηση αυτόνομης ικανότητας επιτήρησης, μειώνοντας την εξάρτηση από αμερικανικές υπηρεσίες.
Η συζήτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο ψυχρότητας στις διμερείς σχέσεις. Πέρα από τον εμπορικό πολεμο με τις ΗΠΑ, η εικόνα έχει βαρύνει με τις αμερικανικές αμφισβητήσεις για την κυριαρχία στον Αρκτικό, όπως και τις τελείως άκομψες “προτροπές” να γίνει ο Καναδάς η… 51η Πολιτεία των ΗΠΑ. Η Ουάσιγκτον πάντως έχει προειδοποιήσει για σοβαρές επιπτώσεις στην περαιτέρω συνεργασία μεε τον Καναδά αν μειωθεί η παραγγελία των F-35. Η τελική ανακοίνωση πάντως για το τι θα αγοραστεί από τον Καναδά, αναμένεται μετά τις αμερικανικές βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου 2026, για να μην οξυνθούν περαιτέρω οι σχέσεις.
