Το Αμερικανικό Ναυτικό έχει σε εξέλιξη το πρόγραμμα Undergraduate Jet Training System (UJTS) για την αντικατάσταση των εκπαιδευτικών του αερροσκαφών T-45 Goshawk. Εδώ δύο διαφορετικές προσεγγίσεις διεκδικούν το μέλλον της εκπαίδευσης των χειριστών μαχητικών του Αμερικανικού Ναυτικού. Το ένα είναι το Beechcraft M-346N των Textron Aviation Defense και Leonardo που στηρίζεται σε αεροσκάφος που ήδη εκπαιδεύει πιλότους, ενώ το Freedom Trainer της Sierra Nevada Corporation (SNC) είναι μια τελείως νέα πρόταση.
Η σχεδιαζόμενη απαίτηση φθάνει τα 216 αεροσκάφη. Ωστόσο, από τη διεκδίκηση έχουν αποχωρήσει τόσο η Boeing με το T-7A Red Hawk όσο και η Lockheed Martin με το TF-50N, σε συνεργασία με την Korea Aerospace Industries. Οπότε η εικόνα απέχει αρκετά από μια αναμέτρηση στην οποία οι δύο μεγαλύτεροι αμερικανικοί κατασκευαστές μαχητικών θα θεωρούνταν αυτονόητοι πρωταγωνιστές.
Το T-7A έμεινε εκτός με απόφαση της Boeing
Στις 12 Ιουνίου 2026 η Boeing ανακοίνωσε ότι, ύστερα από αξιολόγηση, το T-7A δεν καλύπτει τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης προκήρυξης και ότι δεν θα καταθέσει προσφορά. Η αποχώρησή της από το πρόγραμμα αντικατάστασης του T-45 στέρησε από το Ναυτικό την πιθανότητα κοινής πλατφόρμας εκπαιδευτικών με την Αμερικανική Αεροπορία, με όσα θα μπορούσε να προσφέρει αυτή στην υποστήριξη και στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Σε διευκρινίσεις της προς τον αμερικανικό Τύπο, η εταιρεία συνέδεσε την απόφαση με τις απαιτήσεις πιστοποίησης του κινητήρα General Electric F404. Κατά την Boeing, θα χρειαζόταν πρόσθετη εργασία μεγάλης διάρκειας, που θα δυσκόλευε την επίτευξη του χρονοδιαγράμματος αρχικής επιχειρησιακής ικανότητας. Πρόκειται για ζήτημα συμμόρφωσης στη συγκεκριμένη απαίτηση και στον διαθέσιμο χρόνο, χωρίς αυτό να συνιστά γενική αμφισβήτηση της αξιοπιστίας του κινητήρα.
Το T-7A, άλλωστε, συνεχίζει στην Αμερικανική Αεροπορία. Η υπηρεσία ενέκρινε στις 23 Απριλίου 2026 τη μετάβαση στην αρχική παραγωγή, με πρώτη παρτίδα 14 αεροσκαφών. Η Lockheed Martin είχε γνωστοποιήσει τη δική της αποχώρηση τον Απρίλιο. Το παράδειγμα δείχνει πόσο διαφορετικές μπορούν να είναι δύο προμήθειες με τον ίδιο γενικό τίτλο «προκεχωρημένο εκπαιδευτικό». Η επιλογή μιας αεροπορίας δεν εξασφαλίζει αυτομάτως την καταλληλότητα για τις προδιαγραφές μιας άλλης υπηρεσίας.
Το M-346N επενδύει στην εμπειρία χρήσης
Η Textron προσφέρει το M-346N με συνεργάτη την ιταλική Leonardo. Είναι δικινητήριο, διθέσιο σε διάταξη εν σειρά, με δύο κινητήρες Honeywell F124-GA-200. Η προτεινόμενη διαμόρφωση περιλαμβάνει ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου πτήσης με τετραπλή εφεδρεία, μεγάλη οθόνη σε κάθε θέση και σύστημα αυτόματης αποφυγής σύγκρουσης με το έδαφος.
Το ισχυρότερο επιχείρημα εδώ είναι πως η οικογένεια αεροσκαφών M-346 βρίσκεται ήδη σε παραγωγή και εκπαιδευτική υπηρεσία. Επίσης προσφέρεται ένα σύστημα, το Live-Virtual-Constructive (LVC) που συνδέει πραγματικά αεροσκάφη με προσομοιωτές και σενάρια που παράγουν υπολογιστές, για πιο αποδοτική εκπαίδευση. Έτσι ένας εκπαιδευόμενος μπορεί να αντιμετωπίζει προσομοιωμένους αισθητήρες, όπλα και απειλές χωρίς να απαιτείται να απογειωθούν όλα τα αεροσκάφη που εμφανίζονται στην άσκηση.
Η Textron έχει ανακοινώσει πως εφόσον επιλεγεί το αεροσκάφος, θα γίνει συναρμολόγηση του στη Γουίτσιτα του Κάνσας, με επένδυση άνω των 38 εκατ. δολαρίων και περίπου 100 άμεσες θέσεις παραγωγής. Η Honeywell ανακοίνωσε αντίστοιχα σχέδιο επέκτασης της παραγωγής κινητήρων στην Αριζόνα για την υποστήριξη του M-346N.
Το Freedom Trainer προτείνει διαφορετική εκπαιδευτική διαδρομή
Η SNC επέλεξε σχεδίαση από την αρχή. Προβάλλει κυρίως την αντοχή του σχεδίου της σε επαναλαμβανόμενες προσγειώσεις “ναυτικού” τύπου. Ο κατασκευαστής δηλώνει πως το αεροσκάφος θα έχει αντοχή για 16.000 ώρες πτήσης. Πάντως η σύνθεση της ομάδας που προτείνει το Freedom Trainer άλλαξε πρόσφατα. Σύμφωνα με το Breaking Defense, η Northrop Grumman αποχώρησε τον Σεπτέμβριο του 2026, ενώ η General Atomics Aeronautical Systems επιβεβαίωσε ότι παραμένει συνεργάτης.
Σημαντικό είναι πως η προκήρυξη του Αμερικανικού Ναυτικού δεν απαιτεί από τον διάδοχο του T-45 να κάνει προσνηώσεις σε αεροπλανοφόρο, ούτε χερσαίες προσεγγίσεις προσομοίωσης προσνήωσης. Ζητεί τη λεγόμενη Field Carrier Landing Practice (FCLP), δηλαδή την δυνατότητα να γίνονται πτήσεις με προφίλ προσέγγισης σε αεροπλανοφόρο, αλλά χωρίς την ανάλογη “βαριά” προσγείωση. Οπότε η επιπλέον δυνατότητα που προβάλλει η SNC πρέπει να αξιολογηθεί ως πρόσθετο εκπαιδευτικό όφελος σε σχέση με το κόστος και την πολυπλοκότητα που συνεπάγεται.
Αυτή τη στιγμή το επόμενο ορόσημο είναι η 30ή Οκτωβρίου 2026, όπου θα κατατεθούν οι τελικές προσφορές από τις συμμετέχουσες στο διαγωνισμό εταιρείες. Η απόφαση επιλογής έχει οριστεί στις 30 Ιουνίου 2027. Εν τω μεταξύ, η NAVAIR έχει ξεκινήσει πρόγραμμα παράτασης ζωής των Goshawk, με εργασίες που προβλέπεται να συνεχιστούν έως το 2036. Η συντήρηση του υφιστάμενου στόλου παραμένει αναγκαία για να διατηρηθεί η παραγωγή νέων χειριστών όσο αναπτύσσεται ο αντικαταστάτης του.
