Η Σερβία επέλεξε το τσεχικό L-39 Skyfox της Aero Vodochody για την ανανέωση του στόλου εκπαιδευτικών αεροσκαφών της, με την προμήθεια έξι μονάδων, οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν μεταξύ άλλων για την προετοιμασία των μελλοντικών χειριστών των γαλλικών Rafale. Την εξέλιξη ανακοίνωσε στις 5 Νοεμβρίου ο πρωθυπουργός της Τσεχίας Αντρέι Μπάμπις, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου Prague Security Dialogue, επιβεβαιώνοντας την επιτυχία της τσεχικής πρότασης έναντι τριών ανταγωνιστικών τύπων.
Στη διαδικασία αξιολόγησης είχαν εξεταστεί το ελβετικό Pilatus PC-21, το βραζιλιάνικο Embraer EMB-314/A-29 Super Tucano και το αμερικανικό Textron AT-6 Wolverine. Η επιλογή του Skyfox σηματοδοτεί την προτίμηση της Σερβικής Αεροπορίας σε ένα αεριωθούμενο εκπαιδευτικό αεροσκάφος, αντί των ελικοστροβιλοφόρων εναλλακτικών λύσεων, για τη μετάβαση των χειριστών της σε σύγχρονα μαχητικά.
Η Aero Vodochody είχε πραγματοποιήσει εκτεταμένη παρουσίαση του L-39 Skyfox στη Σερβία τον Μάρτιο του 2026. Το αεροσκάφος έφθασε στις 17 Μαρτίου στην αεροπορική βάση Batajnica, κοντά στο Βελιγράδι, συνοδευόμενο από δύο σερβικά MiG-29SM+. Τις επόμενες ημέρες πραγματοποιήθηκαν παρουσιάσεις εδάφους και πτήσεις επίδειξης, ενώ Σέρβοι χειριστές είχαν ήδη αποκτήσει εμπειρία με τον τύπο κατά τη διάρκεια αξιολογήσεων στην Τσεχία. Αντίστοιχες παρουσιάσεις είχαν πραγματοποιηθεί και από τους ανταγωνιστές, με τους Σέρβους να δοκιμάζουν το PC-21 στην Ισπανία.
Τα έξι Skyfox προορίζονται να αντικαταστήσουν μέρος των παλαιών γιουγκοσλαβικών Soko G-4 Super Galeb, που εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται για προκεχωρημένη εκπαίδευση και αποστολές ελαφράς κρούσης. Η αντικατάστασή τους αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την παραγγελία 12 Dassault Rafale από τη Σερβία το 2024, καθώς απαιτείται η δημιουργία μιας σύγχρονης εκπαιδευτικής αλυσίδας για τη μετάβαση από τα υποηχητικά εκπαιδευτικά στα γαλλικά μαχητικά πολλαπλών ρόλων.
Να θυμίσουμε ότι το L-39 Skyfox, γνωστό προηγουμένως ως L-39NG, αποτελεί ουσιαστικά νέα σχεδίαση που διατηρεί τη γενική φιλοσοφία του επιτυχημένου L-39 Albatros. Διαθέτει σύγχρονα ψηφιακά ηλεκτρονικά πτήσης, οθόνες πολλαπλών λειτουργιών, σύστημα εκπαίδευσης με προσομοίωση εξοπλισμού και σεναρίων κα και αμερικανικό στροβιλοκινητήρα Williams FJ44-4M. Η δομική διάρκεια ζωής φθάνει τις 15.000 ώρες πτήσης, με σημαντικά μειωμένες απαιτήσεις συντήρησης σε σύγκριση με τον προκάτοχό του.
Πέρα από την εκπαίδευση, το Skyfox μπορεί να αναλάβει αποστολές ελαφράς κρούσης, αναγνώρισης και επιτήρησης, με τη χρήση υποπτερυγίων φορέων οπλισμού και ειδικών ατρακτιδίων. Η Aero Vodochody προωθεί επίσης τη διαμόρφωση Drone Hunter, που παρουσιάστηκε το 2025 και προβλέπει τη χρήση πυροβόλων ή πολυβόλων σε ατρακτίδια, καθώς και κατευθυνόμενων ρουκετών των 70 χιλιοστών για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροχημάτων. Δεν έχει διευκρινιστεί εάν η σερβική παραγγελία περιλαμβάνει αντίστοιχες επιχειρησιακές δυνατότητες.
Η ανακοίνωση για τη Σερβία έρχεται μόλις δύο εβδομάδες μετά την επιβεβαίωση της αγοράς τεσσάρων L-39 Skyfox από την Αρμενία, όπου θα αντικαταστήσουν παλαιότερα L-39 Albatros. Παλαιότεροι εξαγωγικοί πελάτες του τύπου είναι η Ουγγαρία και το Βιετνάμ, ενώ στην Τσεχία χρησιμοποιείται ήδη από το κρατικό εκπαιδευτικό κέντρο LOM Praha στο Pardubice.
Η τσεχική κυβέρνηση υποστηρίζει ενεργά τις εξαγωγικές προσπάθειες της Aero Vodochody. Ο Μπάμπις ανέφερε ότι έχει προωθήσει το Skyfox και στην Πολωνία, τη Σλοβακία και τη Βουλγαρία, στην οποία έχει προταθεί η προμήθεια οκτώ αεροσκαφών. Παράλληλα, έκανε αναφορά σε πώληση αεροσκαφών L-410, χωρίς να αποσαφηνιστεί πλήρως εάν αυτή αφορά επίσης τη Σερβία.
