Η εγκατάλειψη αεροσκάφος ή ελικοπτέρου πάνω από θάλασσα είναι αρκετή ατυχία αλλά η παρουσία καρχαριών στην περιοχή αναμφίβολα ανεβάζει τον δείκτη δυσκολίας –και ατυχίας. Οι προσπάθειες για να μείνουν μακριά τα αδηφάγα αυτά πλάσματα προϋπήρχαν του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όμως ο πόλεμος στον Ειρηνικό κατέδειξε το μέγεθος της απειλής. Τώρα, ένα νέο απωθητικό καρχαριών φιλοδοξεί να κάνει τα νερά πιο ασφαλή για τους ανθρώπους χωρίς να πειράζει τους καρχαρίες (αυτό για τους ακτιβιστές που ανησυχούν).

 
Η παθητική συσκευή απώθησης Podi που ανέπτυξε ο 59χρονος Collin Brooker με τον γιό του, Simon, στοχεύει στην εξαιρετική αίσθηση της όσφρησης που έχουν οι καρχαρίες και βασίζεται στην δημιουργία μιας «αύρας» γύρω από τον κολυμβητή-χρήση από συνθετική «οσμή σάπιας σάρκας καρχαρία». Επειδή είναι έξυπνα ζώα, υποτίθεται πως η οσμή ενός νεκρού καρχαρία αρκεί για να τους αποθαρρύνει να πλησιάσουν. Η συγκεκριμένη συνθετική οσμή γίνεται αντιληπτή και από τα γιγαντιαία σαλάχια (stingrays) τα οποία αν ενοχληθούν από scuba divers μπορούν να γίνουν επικίνδυνα.

Η μικρή σε μέγεθος πλαστική συσκευή, προσαρμόζεται στην σανίδα του σερφ και απελευθερώνει σε επαφή με το νερό το συνθετικό χημικό που περιέχεται σε μια ταμπλέτα, στέλνοντας το «μήνυμα» στους αποδέκτες του. Το χημικό που χρησιμοποιείται είναι γνωστό ως απωθητικό σε μορφή αεροζόλ, όμως ο αντικειμενικός σκοπός είναι ο περιορισμός των καρχαριών σε ακτίνα 3 μιλίων (5 χλμ).

Ένας λευκός καρχαρίας μπορεί να μυρίσει κάτι από τόσο μακριά… Όλοι οι τρόποι άμυνας, όπως το ημιχημικό σε αεροζόλ, χρησιμοποιούνται την τελευταία στιγμή, όταν ο καρχαρίας κάνει ήδη την επίθεσή του, λέει ο Collin Brooker στο ΒΒC. Το θέμα είναι να απομακρυνθεί πολύ πριν πλησιάσει άνθρωπο. Μπορεί να είναι θηρευτές αλλά πρωτίστως γνωρίζουν πως πρέπει να επιβιώσουν και η σκέψη ότι η περιοχή δεν είναι ασφαλής ίσως είναι η απάντηση στο πρόβλημα, εξηγεί. «Εκατοντάδες χρόνια πριν, οι ψαράδες ήξεραν πως αν έσερναν έναν νεκρό καρχαρία μαζί με τα δίχτυα τους, κρατούσαν τους άλλους σε απόσταση» θυμίζει.

Ήδη, οι εφευρέτες του νέου απωθητικού –οι οποίοι πούλησαν την επιτυχημένη επιχείρησή τους στο Κάρντιφ για να επενδύσουν 250.000 λίρες στην ιδέα– δοκιμάζουν το Podi στην Νότιο Αφρική που… φημίζεται για την δραστήρια ζωή των καρχαριών. Αρχικά είχαν επιλέξει την νήσο Reunion, στον Ινδικό Ωκεανό, ωστόσο προτίμησαν την Ν. Αφρική, όπου ο μέσος όρος επιθέσεων είναι περίπου πέντε κάθε χρόνο, μετά από ένα περιστατικό που σημειώθηκε τον περασμένο Ιούλιο κατά την διάρκεια ενός αγώνα σερφινγκ.

Τα πρώτα αποτελέσματα με ένα από τα δραστικά συστατικά ήταν «ενθαρρυντικά» καθώς μια μικρή δόση «άδειασε» την θάλασσα από τρία είδη καρχαριών μέσα σε πέντε λεπτά. Το ενδιαφέρον είναι ότι άλλα είδη ψαριών έμειναν ανεπηρέαστα. Η προσέγγιση της οικολογικής απώθησης εξασφαλίζει ότι τα ζώα μένουν μακριά από σέρφερς, κολυμβητές και δύτες όταν αυτοί χρησιμοποιούν την θάλασσα. Βγαίνοντας οι άνθρωποι από το νερό, η θάλασσα παραχωρείται ξανά στους μόνιμους κατοίκους της…

Εάν οι θαλάσσιες δοκιμές στο Cape τους επόμενους 12 με 18 μήνες πάνε καλά, οι Brooker σχεδιάζουν να θέσουν την συσκευή σε παραγωγή στην Ουαλία με εκτιμώμενο αρχικό κόστος 56 λιρών (86 δολ.) στοχεύοντας στους σέρφερς και τους αυτοδύτες. Ειδικά στην Αυστραλία όπου οι επιθέσεις καρχαριών είναι σύνηθες φαινόμενο καθώς οι αλλαγές στο οικοσύστημα φέρνουν τα πιο επικίνδυνα είδη καρχαριών συχνά πολύ κοντά στις ακτές, οι δυνατότητες της αγοράς είναι μεγάλες.

Αλέξανδρος Θεολόγου