Περιμένω πώς και πώς να φύγω για διακοπές. Αν δεν είχα δώσει τον λόγο μου να μείνω ως την Παρασκευή, θα ήμουν ήδη κάτω από τον πλάτανο του χωριού, με έναν καφέ, τα τζιτζίκια και το κινητό στο αθόρυβο. Μόνο που η Άμυνα έχει το κακό συνήθειο να στέλνει την πιο ενδιαφέρουσα είδηση ακριβώς όταν κλείνεις τη βαλίτσα, λες και κάποιος παρακολουθεί το φερμουάρ και με κρατά λίγο ακόμη μακριά από τον πλάτανο.

Το ΤΒ3 με ευρωπαϊκό διαβατήριο

Μιλώντας για πλάτανο, ο ίσκιος του χωριού είναι ευχάριστος, στο ΦΑΡΝΜΠΟΡΟ όμως, ο ίσκιος είχε σχήμα ντρόουν. Η ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ και η ΜΠΑΪΚΑΡ παρουσίασαν το ΑΣΤΟΡΕ ΛΕΒΑΝΤΕ, ένα UAV βασισμένo στο ΜΠΑΪΡΑΚΤΑΡ ΤΒ3, για χερσαίες βάσεις αλλά και αεροπλανοφόρα και αποβατικά πλοία. Η ονομασία επιχειρεί να πουλήσει κάτι ευρύτερο από ένα ακόμη αερόχημα: ευρωπαϊκή λύση που ακούγεται πιο οικεία σε στρατιωτικά επιτελεία.

Το αερόχημα με πτυσσόμενες πτέρυγες και τη ναυτική λογική του ΤΒ3 παραμένει τουρκικό. Η ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ φέρνει εκείνα όπου μετρά η ευρωπαϊκή αγορά: αισθητήρες, επικοινωνίες, αναγνώριση φίλου ή εχθρού, ηλεκτρονικό πόλεμο, πιστοποίηση και κύκλο ζωής.

Η ΜΠΑΪΚΑΡ, συνεπώς, μπαίνει σε μια νέα κατηγορία εξαγωγέα. Η ευρωπαϊκή αγορά θέλει να ξέρει ποιος θα δώσει ανταλλακτικά, ποιος θα πιστοποιήσει το φορτίο, ποιος θα αναλάβει την υποστήριξη και ποιος θα απαντήσει αν κάτι στραβώσει. Στο παιχνίδι αυτό, η λέξη-κλειδί είναι Ιταλία.

Η Ελλάδα που έμεινε πίσω

Μιλώντας για Ιταλία, η εξαγορά της ΠΙΑΤΖΙΟ ΑΕΡΟΣΠΕΪΣ ήταν μια άλλη κίνηση της ίδιας παρτίδας. Η ΜΠΑΪΚΑΡ πήρε εγκαταστάσεις, ανθρώπους, πιστοποιήσεις, δυνατότητα συντήρησης και ένα έτοιμο βιομηχανικό πόδι μέσα στην Ε.Ε. Η αγορά αυτή έχει αξία ως μηχανισμός παραγωγής, υποστήριξης και κυρίως “νομιμοποίησης”.

Εδώ κάναμε επί δεκαετίες το χορό γύρω από το τοτέμ: κοιτούσαμε την Άμυνα ως ανίερο πεδίο και την αμυντική βιομηχανία σαν κάτι που σε κατέτασσε στην κατηγορία των κακών «οπλάδων». Πανεπιστημιακοί που μιλούσαν για τεχνολογία, ασφάλεια και εγχώρια παραγωγή έβρισκαν μπροστά τους ιδεολογική φασαρία, ενώ η χώρα αγόραζε έτοιμο προϊόν και έμενε με το κουτί. Έτσι η άμυνα έμεινε έξω από την οικονομική και ερευνητική κουβέντα.

Την ίδια περίοδο, η Τουρκία έστελνε φοιτητές έξω, αγόραζε ακριβά δικαιώματα συμπαραγωγής, έφερνε τεχνογνωσία, πλήρωνε βέβαια τα πολλά λάθη που έγιναν αλλά και απαιτούσε να μένει εκεί η γνώση. Στην πορεία οι Ιταλοί αποδείχθηκαν ο πιο πρόθυμος ευρωπαϊκός εταίρος για να γίνει η μετάβαση από τον ξένο προμηθευτή στον συνεταίρο, και σήμερα το αποτέλεσμα έχει βάθος. Τώρα φτάνει μπροστά μας με ντρόουν, πλοία και ίσως και υποβρύχια.

Η αμερικανική πρόταση από… Κορέα

Μιλώντας για υποβρύχια, φαίνεται πως κάτι πραγματικά κινείται, παρότι τα διαθέσιμα χρήματα στην Ελλάδα είναι μετρημένα και κάθε ευρώ έχει πολλούς μνηστήρες. Η πρόταση της ΧΑΝΓΟΥΑ για ελληνικό υποβρύχιο έχει νοτιοκορεατικό κύτος, όμως το αποτύπωμα που επιχειρεί να δώσει είναι αμερικανοκορεατικό, με την ΟΝΕΞ σε ρόλο ουσίας. Το πολιτικό και επιχειρησιακό βάρος αξιολόγησης αυτής της πρότασης, θα πέσει στους επιτελείς του ΓΕΕΘΑ και του ΓΕΝ, λογικά και στη ΔΕΞ, με τον ΠΑΝΟΥΣΗ στον αρμόδιο κλάδο να αναλαμβάνει τον σχετικό συντονισμό.

Το ΚΣΣ-ΙΙΙ, στη νεότερη έκδοσή του, έχει ΑΙΡ με κυψέλες καυσίμου, μπαταρίες λιθίου, σοβαρή αντοχή σε παραμονή κάτω από το νέρο και έως δέκα κατακόρυφους εκτοξευτές πυραύλων. Αυτά μας τα προτείνουν συνδυασμένα με αμερικανικά ηλεκτρονικά και λογισμικό.

Για το ΠΝ, που κοιτά για τέσσερα νέα σκάφη και μαζί τους ξέρει ότι θα χρειαστεί κάπου… μισό αιώνα υποστήριξης, η ΟΝΕΞ μετρά όσο και η γραμμή παραγωγής της Νότιας Κορέας. Ναυπήγηση, συντήρηση, υποδομές και γνώση στην Ελευσίνα, μπορούν να δώσουν στην πρόταση στρατηγικό βάθος και να αφήσουν αποτύπωμα σοβαρής βιομηχανικής υποδομής.

Όπλα που αλλάζουν το Αιγαίο

Μιλώντας για κρούση, εκεί το ΚΣΣ-ΙΙΙ ξεφεύγει από τη λογική του κλασικού κυνηγού πλοίων. Μπορεί να απειλήσει μονάδες επιφανείας και εχθρικά υποβρύχια, να μεταφέρει ειδικές δυνάμεις αλλά και να δώσει στο ΠΝ δυνατότητα προσβολής στόχων στην ξηρά.

Οι κατακόρυφοι εκτοξευτές δίνουν το περιθώριο να μεταφερθούν όπλα πέρα από το τυπικό πακέτο τορπιλών και αντιπλοϊκών πυραύλων. Κρατώ ανοιχτή και τη δυνατότητα μιας ελληνικής διαμόρφωσης με βαλλιστική αντιπλοϊκή κρούση, κάτι που θα την έβαζε πρώτη σε αυτή την κατηγορία συμβατικών υποβρυχίων. Μια τέτοια επιλογή θέλει βέβαια το κατάλληλο όπλο, τον αισθητήρα στόχευσης (κάποιο ΓΙΟΥ-ΕΪ-ΒΙ ή δορυφόρο), δίκτυο δεδομένων, επικαιροποίηση του στόχου εν πλω (δύσκολο αλλά όχι ανέφικτο) και πλήρη πιστοποίηση.

Όποιος ακούει «συμβατικό υποβρύχιο» και φαντάζεται ένα ακόμη μικρομεσαίο σκάφος για περιπολίες, χάνει τη μεγάλη εικόνα. Αν η διαμόρφωση έρθει έτσι, θα μιλάμε για ένα από τα κορυφαία συμβατικά υποβρύχια παγκοσμίως. Οπότε εδώ πρέπει να δούμε και την απάντηση της Γαλλίας.

Η Γαλλία με τον πολιτικό λογαριασμό που μεγαλώνει

Μιλώντας για Γαλλία, ο φάκελος του ΜΠΛΑΚΣΓΟΥΟΡΝΤ ΜΠΑΡΑΚΟΥΝΤΑ είχε εξαρχής τη γοητεία που προσφέρει μια μεγάλη ναυτική παράδοση αλλά και τη σχέση που Αθήνα και Παρίσι έχτισαν τα τελευταία χρόνια. Η ΝΑΒΑΛ ΓΚΡΟΥΠ έχει μεν απαντήσει στο ελληνικό αίτημα παροχής πληροφοριών, αλλά η τελική διαμόρφωση, το βιομηχανικό έργο που μπορεί να έρθει εγχώρια και το πλήρες πακέτο εξοπλισμού, παραμένουν ανοικτά. Οπότε η γαλλική πρόταση χρειάζεται να γεμίσει αρκετά κενά, για να μετατραπεί από πολιτικά ισχυρή και σε στιβαρή επιχειρησιακά και οικονομικά προσφορά.

Πολιτικά, η θερμοκρασία έχει λίγο πέσει. Η αδειοδότηση πώλησης πυραύλων αέρος-αέρος ΜΕΤΕΟΡ στην Τουρκία (ως πακέτο με τα ΓΙΟΥΡΟΦΑΪΤΕΡ), όπως και η ελληνική καχυποψία ότι μπορεί να ακολουθήσει και πώληση συστημάτων αεράμυνας με πυραύλους ΑΣΤΕΡ 30, παλι στην Άγκυρα, έχουν επηρεάσει το κλίμα.

Οπότε η γαλλική πρόταση κάπου φαίνεται να χάνει έδαφος -πολιτικά- ενώ η αμερικανοκορεατική χτυπά ευθέως τόσο το ΜΠΑΡΑΚΟΥΝΤΑ όσο και το γερμανικό 212 ΣΙ-ΝΤΙ. Κατά τις πληροφορίες, το γερμανικό και το αμερικανοκορεατικό σχήμα κινούνται στην ίδια περίπου περιοχή οικονομικά, ενώ το γαλλικό υποβρύχιο πλησιάζει το 1,5 δισ. ευρώ, χωρίς όμως να υπάρχει ακόμη δεσμευτική τελική τιμολόγηση.

Γκρίνια -βουβή- στα Επιτελεία, γιατί οι αποφάσεις των εξοπλιστικών δεν προχωρούν

Μιλώντας για προγράμματα, η γκρίνια έχει αρχίσει να γίνεται κανονικός βόμβος στους διαδρόμους της Μεσογείων. Υπάρχουν ώριμες ανάγκες, φάκελοι, εταιρείες που περιμένουν και στελέχη που βλέπουν την όποια απόφαση να πηγαίνει από συνεδρίαση σε συνεδρίαση. Και η αναμονή στοιχίζει.

Μεταγωγικά, ντρόουν, αναβαθμίσεις στο ΠΝ, συστήματα ειδικών επιχειρήσεων και οι λύσεις περί αεράμυνας έχουν στιβαχτεί σε ένα τεράστιο καλάθι που προσπαθεί να ισορροπήσει με τον ίδιο περιορισμένο προϋπολογισμό. Η χώρα οφείλει να ξεχωρίσει όσα είναι ώριμα, επείγοντα και παραγωγικά από εκείνα που θα προσφέρουν καλές δημόσιες σχέσεις και πομπώδεις ανακοινώσεις.

Να μην ξεχνάμε πως το ΥΕΘΑ είναι ένας κρίκος μιας αλυσίδας που ξεκινά από το ΓΕΕΘΑ και τα επιτελεία, συνεχίζει σε ΓΔΑΕΕ, νομικό έλεγχο, ΚΥΣΕΑ, πάει Βουλή, φθάνει στην χρηματοδότηση και πρέπει να εξασφαλίζει ουσιαστική ελληνική συμμετοχή. Κάθε κρίκος πρέπει να έχει τον χρόνο του για να σφυρηλατηθεί, γιατί μια υπογραφή χωρίς τεχνική βάση, υποστήριξη και βιομηχανικό αποτύπωμα αγοράζει μόνο ένα ακριβό “μηχάνημα”. Και το μεγαλύτερο τέστ αυτής της αλυσίδας έχει όνομα: Θόλος.

Ο Θόλος και η διαφορά ανάμεσα στο “λέμε” και στο “κάνουμε”

Εδώ πρέπει να ξεχωρίσουμε το -προς το παρόν- σχέδιο από την υπογεγραμμένη σύμβαση που περιμένουμε. Το πακέτο έχει περάσει το πολιτικό και κοινοβουλευτικό κατώφλι, μπροστά του όμως έχει το δυσκολότερο μέρος: να μετατραπεί σε επιμέρους διακρατικά κείμενα, με ελληνικό αποτύπωμα κατασκευής και συμμετοχής και ελληνικό έλεγχο στο σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Εκεί βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα σε έναν ωραίο σλάιντ που θα ανεβεί στο τουίτερ του ΥΕΘΑ, και σε αεράμυνα που κλείνει τον ουρανό.

Η διαπραγμάτευση με τους Ισραηλινούς, η ελληνική συμμετοχή που πρέπει να αποδειχθεί ότι έχει πραγματικό έργο (και όχι τίποτα ψίχουλα), η αρχιτεκτονική διοίκησης και ελέγχου, οι τεχνικές λεπτομέρειες και οι νομικές εγκρίσεις περνούν από περισσότερα γραφεία από όσα χωρά ένα υπουργείο. Το ΥΕΘΑ έχει τη δική του ευθύνη, όμως ο λογαριασμός μοιράζεται σε μια αλυσίδα φορέων και διαπραγματεύσεων.

΄Οπως έγραψε και ο Νέδος, αύριο Πέμπτη θα έχουμε ΚΥΣΕΑ με κύριο πιάτο τον Θόλο. Εγώ θα κάνω υπομονή για τους πανηγυρισμούς όταν θα υπάρχουν τελικές συμβάσεις, ελληνικό κομμάτι και πραγματικό σύστημα στη χώρα, έστω και για παρέλαση. Ως τότε, ο πλάτανος του χωριού ακούγεται πιο αξιόπιστος από κάθε παρουσίαση.