Λογικό είναι να με ρωτήσετε αν φοράω στολή, το βαθμό, και τα χρόνια υπηρεσίας. Λυπάμαι, αλλά κάτι τέτοιο είναι άκρως απόρρητο, καθώς ο ΚαΨιΜιτζής της εκάστοτε Μονάδας αποτελεί άσσετ και πολλαπλασιαστής ισχύος. Δεν μπορούμε να αποκαλύπτουμε ακρίτως στον εχθρό σημαντικά στοιχεία για το αξιόμαχο της μονάδας μας, έστω και Επίλεκτων Αγγαρειομάχων…
Ο Αρχηγός στον απολογισμό
Μιλώντας για στολές, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης πήγε στον απολογισμό των πρώτων τριάντα μηνών της διοίκησης του Νίκου Χαρδαλιά στην Περιφέρεια Αττικής. Η εκδήλωση έγινε στις 14 Ιουλίου 2026 στο Ωδείο Αθηνών, με παρουσίαση 352 έργων και παρεμβάσεων στους 66 δήμους. Και πήγε με στολή, δίνοντας στην εκδήλωση το θεσμικό βάρος του ανώτατου στρατιωτικού αξιώματος της χώρας.
Προφανώς το ΓΕΕΘΑ συνεργάζεται με τις Περιφέρειες, τους Δήμους, την Πολιτική Προστασία και κάθε κρατικό φορέα που εμπλέκεται σε κρίσεις, υποδομές και σχέδια έκτακτης ανάγκης. Άλλο όμως μια υπηρεσιακή σύσκεψη, μια άσκηση ή μια υπογραφή συνεργασίας και άλλο ο προσωπικός απολογισμός ενός αιρετού, μπροστά σε υπουργούς, κομματικά στελέχη και πολιτικό ακροατήριο. Ο Νίκος Χαρδαλιάς εξελέγη Περιφερειάρχης έχοντας ανακοινωθεί ως προσωπική επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη και με τη στήριξη της Νέας Δημοκρατίας, άρα η κομματική χροιά της εκδήλωσης ήταν δεδομένη.
Ο Στρατηγός Χούπης, μού είναι συμπαθής και υπηρετεί σε έναν εξαιρετικά δύσκολο θεσμό. Ακριβώς γι’ αυτό, η συγκεκριμένη πρόσκληση ζητούσε ευγενική άρνηση ή εκπροσώπηση σε χαμηλότερο επίπεδο, ώστε η στολή να μείνει έξω από την πολιτική σκηνή. Το συμπέρασμα είναι απλό: η θεσμική ευγένεια έχει όριο και χρειάζεται απόσταση από κάθε εκδήλωση που ακουμπά τα όρια της κομματικής φιέστας.
Οι μαύρες πλερέζες του Στρατού
Μιλώντας για όριο, κάποιος στο ΓΕΣ αποφάσισε πως οι Ανώτατοι του Στρατού Ξηράς χρειάζονταν μια νέα μαύρη κεντητή ταινία στο περικάρπιο. Η νέα διαταγή του ΓΕΣ/Β1 αφορά τις στολές υπ’ αριθμόν 3 και 8, ενώ στις στολές 2 και 6 προβλέπεται χρυσοπλεκτή εκδοχή, με πλάτος τεσσάρων εκατοστών και διακοσμητικά στοιχεία όπως ρόμβοι και δάφνες. Η διατύπωση αφορά τους Ανώτατους Αξιωματικούς συνολικά, άρα πρακτικά από Ταξίαρχο και πάνω, και καμία σχέση με αποκλειστική ιδιότητα μέλους του ΑΣΣ.
Το αστείο ξεκινά από το χρώμα και τελειώνει στη θέση. Ο επίσημος κανονισμός στολών προβλέπει για πραγματικό πένθος μαύρη ταινία στον αριστερό βραχίονα, ενώ η νέα έμπνευση κατεβάζει ένα μαύρο στοιχείο στο μανίκι, κοντά στον καρπό, και περιμένει από τον παρατηρητή να καταλάβει τη διαφορά. Στα μάτια ενός ξένου στρατιωτικού, ενός πολίτη ή ακόμη και ενός στελέχους που βλέπει τη στολή για πρώτη φορά, η εικόνα παραπέμπει ευθέως σε πένθος.
Η ονομασία «ταινία περικαρπίου» ακούγεται βέβαια πιο επιτελική από τη λαϊκή «πλερέζα», όμως το μάτι κερδίζει πάντοτε τη μάχη απέναντι στο υπηρεσιακό λεξιλόγιο. Όταν ένα νέο διακριτικό χρειάζεται επεξηγηματικό σημείωμα για να αποδείξει πως συμβολίζει κύρος αντί θλίψη, η σχεδίαση έχει ήδη αποτύχει.
Το πένθος που έγινε απορία
Μιλώντας για σειρίτι, κυκλοφορεί ήδη μια απολαυστική ιστορία από τη δεξίωση για την Εθνική Γιορτή της Γαλλίας. Σύμφωνα με όσα μεταφέρονται στα στρατιωτικά πηγαδάκια, Αμερικανός στρατιωτικός κοίταξε τη μαύρη ταινία και ρώτησε τον Αρχηγό ΓΕΣ, Αντιστράτηγο Γεώργιο Κωστίδη, γιατί ο Ελληνικός Στρατός βρίσκεται σε πένθος. Η δεξίωση έγινε πράγματι στις 14 Ιουλίου και η ιστορία κυκλοφορεί χωρίς επιβεβαίωση, άρα την κρατώ ως ανεκδοτολογική.
Μαθαίνω πως, έπειτα από το δούλεμα εντός και εκτός στρατεύματος, εξετάζεται αλλαγή του μαύρου σε λαδί. Λαδί ταινία πάνω σε λαδί στολή, ώστε το νέο κόσμημα να κρύβεται μέσα στο ίδιο το ύφασμα και ο Ανώτατος να αποκτά διακριτικό χαμηλής παρατηρησιμότητας απέναντι στους δικούς του στρατιώτες. Το συμπέρασμα εδώ είναι ακόμη ωραιότερο: λύθηκαν προφανώς τα ζητήματα επάνδρωσης, υποδομών, πυρομαχικών και εκπαίδευσης, οπότε περισσεύει χρόνος για χρωματολόγια, περικάρπια και δάφνες.
Τα αστέρια μέσα στις δάφνες
Μιλώντας για δάφνες, χρειάζεται πρώτα μια διόρθωση πριν η καζούρα χτυπήσει λάθος στόχο. Τα τρία αστέρια μέσα σε στεφάνι δάφνης θεσπίστηκαν για τους Αρχηγούς των τριών Γενικών Επιτελείων, άρα για ΑΓΕΣ, ΑΓΕΝ και ΑΓΕΑ, ενώ ο ΑΓΕΕΘΑ διατηρεί τα τέσσερα αστέρια χωρίς δάφνες. Ο Στρατηγός Κωστίδης εμφανίστηκε με το νέο διακριτικό τον Ιούνιο.
Η οπτική συγγένεια με τουρκικά διακριτικά υπάρχει, ιδιαίτερα επειδή ο Τούρκος Αρχηγός Γενικού Επιτελείου χρησιμοποιεί ειδική παραλλαγή του βαθμού του μέσα σε στεφάνι δάφνης. Απόδειξη άμεσης αντιγραφής απουσιάζει, καθώς οι δάφνες αποτελούν διεθνές στρατιωτικό μοτίβο, όμως η ελληνική επιλογή γεννά αυτονόητες συγκρίσεις με το απέναντι σύστημα. Και όταν μια διακοσμητική αλλαγή προκαλεί πρώτα τη φράση «σαν των Τούρκων», η επιτυχία της θέλει αρκετή συζήτηση.
Ο Στρατός μας έχει δική του ιστορία, δική του εικονογραφία και αρκετή παράδοση για να σχεδιάζει στολές και διακριτικά με ελληνική ταυτότητα. Η ανώτατη στρατιωτική ηγεσία χρειάζεται σύμβολα άμεσης αναγνώρισης και κύρους, αντί για ετήσια ανανέωση συλλογής σαν να παρουσιάζεται κατάλογος μόδας. Το συμπέρασμα είναι πως οι δάφνες κερδίζονται στο πεδίο, ενώ τα Επιτελεία οφείλουν να ασχολούνται κυρίως με προσωπικό, σχέδια, μέσα και πυρομαχικά.
Τα ΣΟΥΪΤΣ-ΜΠΛΕΪΝΤ της μεγάλης αναμονής
Μιλώντας για πυρομαχικά, επιτέλους άναψε το αμερικανικό πράσινο φως για τα ΣΟΥΪΤΣ-ΜΠΛΕΪΝΤ 300 ΜΠΛΟΚ 20. Η αμερικανική κοινοποίηση αφορά διακρατική πώληση 350 πυρομαχικών, 35 συστημάτων ελέγχου πυρός και πακέτο υποστήριξης, με ανώτατη εκτιμώμενη αξία 80,1 εκατομμύρια δολάρια. Η Υπηρεσία Συνεργασίας Αμυντικής Ασφάλειας ενημέρωσε το Κογκρέσο, άρα η σύμβαση, η παραγωγή και η παράδοση ακολουθούν.
Η επιχειρησιακή συζήτηση άνοιξε στα χρόνια του Στρατηγού Φλώρου, το πρόγραμμα ωρίμασε στα Επιτελεία, έφτασε στη Βουλή στις 17 Σεπτεμβρίου 2024 με κόστος 75,2 εκατομμύρια ευρώ και με πάνω από τα δύο τρίτα να καλύπτονται μέσω αμερικανικής χρηματοδότησης, και κατόπιν πήρε πολιτικό πράσινο φως. Φτάσαμε στον Ιούλιο του 2026 για την αμερικανική κοινοποίηση, ενώ η ελληνική γραφειοκρατία έχει ακόμη δρόμο μέχρι την υπογραφή και την ένταξη των συστημάτων. Τέσσερα χρόνια για να ωριμάσει η προμήθεια ενός έτοιμου, δοκιμασμένου και αμερικανικού όπλου αποτελούν επίδοση που ζητά δικό της μετάλλιο (ή ίσως και ακόμη μια ταινία μαύρη;).
Τα 350 ΣΟΥΪΤΣ-ΜΠΛΕΪΝΤ προσφέρουν χρήσιμη οργανική δυνατότητα ακριβούς προσβολής από τις Ειδικές Δυνάμεις. Βέβαια ο συσχετισμός δυνάμεων στο Αιγαίο και στον Έβρο δεν αλλάζει και τριακόσια πενήντα αναλώσιμα πυρομαχικά αποτελούν δείγμα, η πραγματική ισχύς έρχεται με απόθεμα χιλιάδων, συνεχή αναπλήρωση, εγχώρια παραγωγή, ηλεκτρονικό πόλεμο και δικτύωση.
Μέχρι τότε, το πρόγραμμα χρειάζεται σύμβαση, χρονοδιάγραμμα, εκπαιδευμένους χειριστές, και μόνιμη γραμμή ανεφοδιασμού. Κι αν η ΓΔΑΕΕ προλάβει να υπογράψει πριν από τις εκλογές, θα έχουμε ακόμη έναν λόγο για πανηγυρική φωτογραφία. Το συμπέρασμα είναι πως τα ΣΟΥΪΤΣ-ΜΠΛΕΪΝΤ αξίζουν, όμως η αργοπορία γύρω τους περιγράφει με ακρίβεια την τύχη πολλών εξοπλιστικών προγραμμάτων.
Η περίοδος Φλώρου και η εποχή της προτεραιοποίησης
Μιλώντας για προγράμματα, τα ΣΟΥΪΤΣ-ΜΠΛΕΪΝΤ αποτελούν ένα μόνο κομμάτι της μεγάλης λίστας που ξεκίνησε ή ωρίμασε την περίοδο 2020-2023. Εκείνα τα χρόνια τα Επιτελεία έτρεξαν φακέλους, διακρατικές συμφωνίες, απαιτήσεις, τεχνικούς διαλόγους και εγκρίσεις, μέσα σε κλίμα επείγουσας ενίσχυσης μετά την κρίση του 2020. Η περίοδος Φλώρου μπορεί να πέρασε και κάποιοι να θέλουν να την σβήσουν από τη συλλογική μνήμη, όμως παρήγαγε εξοπλιστικό έργο και άφησε πραγματική ουρά προγραμμάτων.
Ύστερα ήρθε η ΑΤΖΕΝΤΑ 2030, η περίφημη προτεραιοποίηση και η επανεξέταση των πάντων. Προγράμματα μπήκαν σε ψυγείο, ποσά μετακινήθηκαν, φάκελοι ξαναζυγίστηκαν και οι Κλάδοι χρειάστηκε να πιέσουν για ανάγκες που είχαν ήδη χαρακτηρίσει ως επείγουσες. Μερικά επέστρεψαν στη ζωή, συχνά έπειτα από μήνες ή χρόνια, και παρουσιάστηκαν ως νέα αρχή, παρότι η πραγματική αφετηρία βρισκόταν σε παλιότερα γραφεία και αποφάσεις.
Σήμερα περισσεύουν ανακοινώσεις, θεμελιώσεις, παρουσιάσεις, μεταρρυθμιστικά συνθήματα και λόου κοστ παρεμβάσεις στις στολές, ενώ η υπογραφή μιας κανονικής σύμβασης μοιάζει με εθνική επέτειο. Το συμπέρασμα: η άμυνα μετριέται σε παραδομένα συστήματα, διαθέσιμες μονάδες και αποθέματα, και καμία παρουσίαση δεν αρκεί για να υποκαταστήσει την εταιρεία που θα σχεδιάσει, θα ολοκληρώσει και θα υποστηρίξει το υλικό.
Η ΣΣΜΑΡΤ περνά στην ΕΦΑ
Μιλώντας για εταιρεία, ανακοινώθηκε η εξαγορά του 100% της ΣΣΜΑΡΤ από την ΕΦΑ ΓΚΡΟΥΠ. Η ΣΣΜΑΡΤ εξειδικεύεται σε συστήματα ραντάρ, ανάπτυξη λογισμικού και ολοκλήρωση συστημάτων σε ναυτικές πλατφόρμες, έχει έργα σε περισσότερες από δεκαπέντε διεθνείς αγορές και υποστηρίζει κύριες μονάδες επιφανείας του Πολεμικού Ναυτικού από το 2016. Πρόκειται για εταιρεία μικρή σε αναγνωρισιμότητα αλλά βαριά σε τεχνογνωσία, ακριβώς το είδος ελληνικής επιχείρησης που βρίσκεται μέσα στο πλοίο όταν αρχίζουν τα δύσκολα.
Η ΣΣΜΑΡΤ σχεδιάζει, παράγει, συντηρεί και αναβαθμίζει κρίσιμο λογισμικό, ολοκληρώνει όπλα, αισθητήρες και ηλεκτρονικά συστήματα στο ΤΑΚΤΙΚΟΣ και έχει αναπτύξει εφαρμογές για εκπαίδευση, διασύνδεση και ζεύξεις δεδομένων. Στην Ελλάδα λειτουργεί ως στενός βιομηχανικός συνεργάτης της ΘΑΛΕΣ, με γνώση πάνω στα συστήματα που υπηρετούν σε φρεγάτες, πυραυλακάτους και κανονιοφόρους του Πολεμικού Ναυτικού. Η δουλειά της σπάνια φαίνεται σε παρέλαση, όμως από αυτήν εξαρτάται αν ραντάρ, όπλα, κονσόλες και τακτική εικόνα θα μιλούν την ίδια γλώσσα.
Στον εκσυγχρονισμό των τεσσάρων ΜΕΚΟ 200ΗΝ η ΣΣΜΑΡΤ έχει αναλάβει τον ρόλο του ολοκληρωτή του συστήματος μάχης, με εγκατάσταση, διασύνδεση, παραμετροποίηση, ενεργοποίηση και πιστοποίηση των νέων συστημάτων γύρω από τη νεότερη έκδοση ΤΑΚΤΙΚΟΣ 2. Το συμπέρασμα είναι πως η εξαγορά αφορά κρίσιμη εθνική τεχνογνωσία και δημιουργεί άμεση γέφυρα με τη ΣΚΥΤΑΛΙΣ της ΕΦΑ ΓΚΡΟΥΠ.
Η υπεραξία ενός ομίλου εστιασμένου στην αμυντική τεχνολογία
Μιλώντας για ΣΚΥΤΑΛΙΣ, το πάντρεμα με τη ΣΣΜΑΡΤ μπορεί να παράξει πολύ μεγαλύτερη υπεραξία από το άθροισμα δύο λογοτύπων. Η ΣΚΥΤΑΛΙΣ δημιουργεί συστήματα διοίκησης και ελέγχου, τακτικές ζεύξεις δεδομένων, διαλειτουργικότητα και ολοκλήρωση πληροφοριών, ενώ η ΣΣΜΑΡΤ φέρνει βαθιά γνώση ναυτικών συστημάτων μάχης, ραντάρ, αισθητήρων και λογισμικού αποστολής. Μαζί μπορούν να χτίσουν ελληνικές λύσεις που ενώνουν πλοίο, αεροσκάφος, παράκτιο σταθμό, ντρόουν και κέντρο επιχειρήσεων σε κοινή επιχειρησιακή εικόνα.
Η κίνηση έρχεται μετά την είσοδο νέων επενδυτών και την αύξηση κεφαλαίου κατά 80 εκατομμύρια ευρώ, με τη συμμετοχή της Μότορ Όιλ μέσω της ΙΡΕΟΝ Βέντσουρς και της ΕΟΣ Κάπιταλ. Έρχεται επίσης λίγους μήνες μετά την απόκτηση του 90% της ΣΟΥΠΕΡΙΟΡ ΕΡ, η οποία έβαλε την ΕΦΑ ΓΚΡΟΥΠ σε υπηρεσίες ΜΡΟ, δηλαδή τεχνικής υποστήριξης. Υπό τον νέο διευθύνοντα σύμβουλο Γρηγόρη Κουτσογιάννη, ο Όμιλος αγοράζει δυνατότητες που συμπληρώνουν η μία την άλλη και σχηματίζει πραγματικό βιομηχανικό οικοσύστημα.
Η ΣΣΜΑΡΤ μόνη της είχε μπροστά της ένα έργο τεράστιο για τις πλάτες και το μέγεθός της. Μέσα στην ΕΦΑ αποκτά κεφάλαια, διοικητική υποστήριξη, διεθνές δίκτυο, πρόσβαση σε μηχανικούς και τη δυνατότητα να μετατρέψει μια ελληνική τεχνική ικανότητα σε εξαγώγιμο προϊόν, ενώ το Πολεμικό Ναυτικό αποκτά ισχυρότερο εγχώριο εταίρο για τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΚΟ 200ΗΝ.
