Καλημέρα σας και καλή εβδομάδα. Δευτέρα. Πάλι ξεκινάει το μαγκάνι της εβδομάδας. Άντε να δούμε τι θα φέρει αυτή η εβδομάδα, γιατί η προηγούμενη μας άφησε αρκετά για να συζητάμε μέχρι να κρυώσει ο καφές. Κι επειδή σήμερα έχουμε καλώδια, «αεροπλανοφόρα» και υποβρύχια, ακουμπήστε πρώτα την κούπα στο τραπέζι. Ειδικά στο δεύτερο θέμα, υπάρχει κίνδυνος για το πληκτρολόγιο.
Στο ΚαΨιΜί, πάντως, το πρόγραμμα παραμένει σταθερό. Εγώ φτιάχνω καφέδες, οι ναυταίοι φέρνουν νέα και ο υποδιοικητής αναρωτιέται γιατί όλοι σταματούν τις συζητήσεις μόλις μπαίνει. Γιατί σε σεβόμαστε, άνθρωπέ μου. Τι άλλο να είναι;
Το ηλεκτρικό καλώδιο και οι εγχώριες καούρες
Μιλώντας για καλώδια, οι εξελίξεις τρέχουν στην ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης και Κύπρου. Στο ηλεκτρικό καλώδιο αναφέρομαι, για να μη μας μπλέξετε πάλι με τις τηλεπικοινωνίες. Η γαλλική ΝΕΞΑΝΣ ζήτησε την άδεια από τις ελληνικές αρχές και την πήρε. Το ΥΠΕΞ ολοκλήρωσε την αδειοδότηση την Παρασκευή και ακολούθησε η έκδοση της ΝΑΒΤΕΞ για τις ερευνητικές εργασίες.
Για την αναγγελία στη συγκεκριμένη περιοχή, αρμόδιος είναι ο ελληνικός σταθμός του Ηρακλείου. Οι Γάλλοι απευθύνθηκαν εκεί που έπρεπε. Οι Τούρκοι ήπιαν το γάλα τους και έβγαλαν την αντι-ΝΑΒΤΕΞ τους, για να συντηρήσουν τις γνωστές αξιώσεις τους. Το χαρτί της Άγκυρας δεν της δίνει την αρμοδιότητα που επιδιώκει να αποκτήσει.
Βέβαια, εμείς έχουμε μια ιδιαίτερη ικανότητα. Μόλις ο Τούρκος εκδώσει ένα χαρτί, αρχίζουμε να μετράμε τη δική μας ήττα. Η ελληνική άδεια, η ελληνική αναγγελία και το γεγονός ότι η γαλλική εταιρεία ακολούθησε αυτή τη διαδικασία περνούν σε δεύτερη μοίρα. Μένει η τουρκική αντίδραση, λες και περιμέναμε να μας στείλουν και συγχαρητήριο τηλεγράφημα.
Δεν σας κρύβω πως, διαβάζοντας ορισμένες κομματικές αντιδράσεις εδώ, έμεινα με την εντύπωση ότι κάποιοι στενοχωρήθηκαν περισσότερο κι από τους Τούρκους. Βρε παιδιά, να προχωρήσει το έργο θέλουμε ή να βγει σωστή η καταστροφολογία μας; Γιατί η Κύπρος χρειάζεται τη διασύνδεση και η Ελλάδα χρειάζεται να ασκεί τα δικαιώματά της. Οι εσωτερικοί μας λογαριασμοί μπορούν να περιμένουν.
Το κενό δεν γεμίζει με ανακοινώσεις
Μιλώντας για δικαιώματα, είχα γράψει για το καλώδιο και τη γαλλική πλάτη, αλλά η Ελλάδα χρειάζεται και τις δικές της πλώρες. Η περίοδος 2025-2030 αναδεικνύει το κενό που άφησε η εγκατάλειψη της ενδιάμεσης λύσης του προγράμματος του 2020. Τα πλοία που θα έπρεπε να είχαν έρθει για να καλύψουν τη μετάβαση δεν ήρθαν και τώρα τρέχουμε πίσω από τις ανάγκες.
Η παράδοση της δεύτερης ΦΔΙ είναι ενίσχυση. Σοβαρή και καλοδεχούμενη. Απέχουμε όμως ακόμη από το να πούμε ότι ο Στόλος απέκτησε την επάρκεια που χρειάζεται. Ένα καινούργιο πλοίο δεν μπορεί να εμφανίζεται ταυτόχρονα σε τρεις θάλασσες, όσο προηγμένο κι αν είναι. Κι όσο τα παλιότερα γερνούν, τα πληρώματα καλούνται να κάνουν περισσότερα με λιγότερα.
Γι’ αυτό με ενδιαφέρει κάθε επιστροφή πλοίου, κάθε συντήρηση που ολοκληρώνεται και κάθε αγορά που δίνει πραγματική διαθεσιμότητα. Τα υπόλοιπα χωράνε σε παρουσιάσεις. Η Ανατολική Μεσόγειος έχει περισσότερο κύμα.
Το «αεροπλανοφόρο» έχει μια δόση αλήθειας
Μιλώντας για παρουσιάσεις, πάμε σε κάτι που πέρασε μάλλον στα ψιλά. Ο Βασίλης Σκουλαράκος στην ΠΟΛΙΤΙΚΑΛ έγραψε για ελληνικό ενδιαφέρον απόκτησης ενός… αεροπλανοφόρου. Θα επιβεβαιώσω ένα μέρος της πληροφορίας. Υπάρχει ενδιαφέρον. Αφετηρία του είναι ο ίδιος ο ΥΕΘΑ.
Ναι, διαβάσατε σωστά. Όταν λέμε «η Ελλάδα ενδιαφέρεται», στην προκειμένη περίπτωση μιλάμε για μια πρωτοβουλία του υπουργού. Το ΠΝ καλείται να εξετάσει την ιδέα. Μη σας φύγει ο καφές από το στόμα δευτεριάτικα, γιατί ακόμη δεν σας είπα ποιο πλοίο άναψε τη συζήτηση.
Η ιστορία, από όσα έμαθα, ξεκίνησε στις επαφές με τον Πορτογάλο ομόλογό του για τα ΕΜΠΡΑΕΡ ΣΙ-390. Για εκείνη την αγορά σας είχα γράψει ήδη. Ο ΥΕΘΑ φαίνεται πως αποκτά προσωπική σχέση με αρκετούς ομολόγους του και αυτό, όταν φέρνει αποτέλεσμα, είναι χρήσιμο. Με τον Ιταλό η σχέση έχει βοηθήσει τις ΜΠΕΡΓΚΑΜΙΝΙ και έφερε στο τραπέζι και τα ΓΚΑΕΤΑ. Να τα λέμε κι αυτά.
Στη συζήτηση, λοιπόν, για τις ελληνικές προσπάθειες στα μη επανδρωμένα του αέρα και της θάλασσας, ο Πορτογάλος έδειξε στον δικό μας το πλοίο που κατασκευάζει η ΝΤΑΜΕΝ για το ναυτικό του. Κάπου εκεί, μαθαίνω, άναψε το λαμπάκι.
Οι Πορτογάλοι το έκαναν πλοίο
Μιλώντας για το πορτογαλικό σκάφος, πρόκειται για το ΝΤΟΝ ΖΟΥΑΟΥ ΝΤΕΦΤΕΡΟ, ένα πλοίο πολλαπλών αποστολών, 7.000 τόνων, σχεδίασης της Damen, που μπορεί να επιχειρεί με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, σκάφη επιφανείας και υποβρύχια οχήματα. Μια πλωτή βάση για μη επανδρωμένα, με δυνατότητες έρευνας, επιτήρησης και υποστήριξης σε καταστροφές. Αυτό είναι το πλοίο που βλέπετε ενίοτε στα βιντεάκια των Πτησαίων στα κοινωνικά δίκτυα. Τελικά ο ΥΕΘΑ διαβάζει ΠΤΗΣΗ!
Το ίδιο το Πορτογαλικό Ναυτικό περιγράφει την πλατφόρμα και τις αποστολές της. Το σκάφος έχει ήδη πέσει στο νερό, ενώ η οριστική παράδοση προβλέπεται για τον Απρίλιο του 2027. Το πορτογαλικό πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Οι άνθρωποι συνέδεσαν τις θαλάσσιες ανάγκες τους με μια επιλέξιμη ευρωπαϊκή επένδυση και προχώρησαν.
Αυτό έχει ενδιαφέρον και για εμάς. Μια αντίστοιχη ελληνική πρόταση θα μπορούσε να αναζητήσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, με τους όρους του κατάλληλου προγράμματος. Οι Πορτογάλοι έδειξαν έναν δρόμο. Το αν θα τον περπατήσουμε εμείς θέλει συγκεκριμένο σχέδιο. Το «το πληρώνει η Ευρώπη» ακούγεται θαυμάσια στον καφέ, αλλά μετά κάποιος πρέπει να κάνει και τη δουλειά.
Και για να συνεννοούμαστε, το «αεροπλανοφόρο» εδώ αφορά κυρίως μη επανδρωμένα μιας και το σκάφος είναι “μικρό”. Ένα πλοίο με κατάστρωμα πτήσεων, χώρους υποστήριξης και δυνατότητα να μεταφέρει και να χειρίζεται τέτοια μέσα. Ούτε ΡΑΦΑΛ ψάχνουμε πού θα παρκάρουμε ούτε Φ-35 που θα απονηώνονται δίπλα στην μπουγάδα του λοστρόμου.
Οι κεραίες έπιασαν τους έλληνες ναυταίους
Μιλώντας για την ελληνική συνέχεια, μαθαίνω πως ο ΥΕΘΑ έδωσε οδηγία στο ΠΝ να εξετάσει ένα τέτοιο πλοίο. Και οι κεραίες των Πτησαίων στη ΓΙΟΥΡΟΝΑΒΑΛ έπιασαν ναυταίους να περνούν από ναυπηγεία και να κοιτούν για αντίστοιχες πλατφόρμες. Άρα η διερεύνηση υπάρχει. Έφτασε μέχρι τα περίπτερα και τις συζητήσεις με τους κατασκευαστές.
Η αφετηρία της, από όσα μου μεταφέρουν, είναι προσωποκεντρική, υπουργική. Δύσκολα πλέον τα Επιτελεία λένε «όχι» στις βουλές του ΥΕΘΑ. Βέβαια, άλλο να σου ζητούν να εξετάσεις μια δυνατότητα κι άλλο να αποκτάς πρόγραμμα επειδή άρεσε ένα πλοίο σε μια συνάντηση. Εδώ χρειάζεται το ΠΝ να πει τι θέλει να κάνει με αυτό, με ποια μέσα και με ποιους ανθρώπους.
Σήμερα μιλάμε για διερεύνηση κατόπιν υπουργικής κατεύθυνσης. Απόφαση από το ΠΝ ή το Ανώτατο Ναυτικό Συμβούλιο, όπως μαθαίνω, δεν υπάρχει, ούτε ολοκληρωμένη υπηρεσιακή μελέτη για την απόκτησή του. Θα μάθω περισσότερα και θα επιστρέψω. Το ενδιαφέρον είναι υπαρκτό. Ο δρόμος μέχρι την παραγγελία παραμένει ανοιχτός και μακρύς.
Υπηρεσιακή ανάγκη υπήρχε, πάντως, για μεταχειρισμένο ελικοπτεροφόρο αποβατικό από τις ΗΠΑ. Εκείνη η ιδέα, που θα έδινε άλλες δυνατότητες στο ΠΝ, μαθαίνω ότι «πέθανε» το 2024. Τώρα βλέπω να ξανανοίγουν συζητήσεις για πλοία με μεγάλο κατάστρωμα και μεταφορά άλλων μέσων. Οι αποστολές τους διαφέρουν, το ερώτημα για τον σχεδιασμό μας παραμένει.
Μήπως επιστρέφουμε συνολικότερα σε όσα εξετάζονταν το 2020-2023, μετά από δύο χαμένα χρόνια καθυστερήσεων; Δεν ξέρω. Παρακολουθώ όμως τα παλιά κιτάπια να ξαναβγαίνουν από τα συρτάρια. Ελπίζω αυτή τη φορά να μη χρειαστούν νέα ονόματα για να θεωρηθούν χρήσιμα.
Ο ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ γύρισε την κατάλληλη στιγμή
Μιλώντας για χρήσιμα πράγματα, οι Πτησαίοι έγραψαν την Παρασκευή για την επιστροφή του ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗ στο ΠΝ μετά τη βαριά συντήρησή του στον Σκαραμαγκά. Έγραψαν όσα είδαν και έμαθαν. Υπάρχουν όμως και μερικά ντεσού που τα πιάνουν μόνο τα προηγμένα ραντάρ του ΚαΨιΜιτζή.
Το υποβρύχιο, μαθαίνω, επέστρεψε την κατάλληλη στιγμή για να πάρει τις νέες τορπίλες και να είναι διαθέσιμο για την Ανατολική Μεσόγειο, αν χρειαστεί. Εκεί έχει σημασία να μπορείς να στείλεις ένα πλοίο που κάνει τον απέναντι να σκέφτεται τι μπορεί να υπάρχει κάτω από το νερό. Κι ο ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ δεν χρειάζεται ούτε μεγάφωνα ούτε καθημερινή φωτογράφιση για να θυμίσει την παρουσία του.
Το άλλο νέο είναι ότι η δουλειά ολοκληρώθηκε χωρίς υπέρβαση χρόνου και κόστους. Σαν από θαύμα, θα πείτε, με όσα έχουμε συνηθίσει. Εγώ έμαθα πως το «θαύμα» είχε τρεις πολύ συγκεκριμένους λόγους. Το ναυπηγείο, το Ναυτικό Κλιμάκιο του Σκαραμαγκά και το πλήρωμα.
Η γνώση πέρασε και στα νεότερα χέρια
Μιλώντας για το ναυπηγείο, η τεχνογνωσία υπάρχει. Διασώθηκε και, το σημαντικότερο, μεταφέρθηκε σε νεότερους τεχνικούς. Άνθρωποι που είχαν δουλέψει στην κατασκευή των υποβρυχίων έκαναν τη δουλειά μαζί με νέους εργαζομένους. Κάπως έτσι κρατάς ζωντανή μια δυνατότητα που την έχεις πληρώσει ακριβά ως χώρα.
Ο Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, ο διευθύνων σύμβουλος του Σκαραμαγκά, υποστηρίζει πως το ναυπηγείο μπορεί να κατασκευάσει υποβρύχια ακόμη και αύριο, χωρίς νέες επενδύσεις. Εδώ και τώρα, είναι το μήνυμά του. Η επιστροφή του ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗ δίνει πάντως μια χειροπιαστή απόδειξη για όσα μπορεί ήδη να υποστηρίξει το ναυπηγείο.
Δεν θα σας κάνω τον ειδικό στη ναυπήγηση. Μπορώ όμως να κρίνω όταν μια απαιτητική εργασία τελειώνει όπως συμφωνήθηκε. Και θα το ξαναπώ για τον Βαρβιτσιώτη. Φαίνεται πως του ταιριάζει γάντι ο ιδιωτικός τομέας. Όταν παραδίδεις αποτέλεσμα, δικαιούσαι και τον καλό λόγο. Ακόμη κι από τον γκρινιάρη που σας φτιάχνει καφέ.
Το Κλιμάκιο και το πλήρωμα πήραν το έργο πάνω τους
Μιλώντας για τους άλλους δύο λόγους, το Ναυτικό Κλιμάκιο Σκαραμαγκά έκανε δουλειά που αξίζει να ακουστεί. Οι άνθρωποι είναι καλλιτέχνες. Το ΠΝ διαθέτει επιστήμονες που ξέρουν το αντικείμενο και μπορούν να παρακολουθήσουν μέχρι τέλους μια τέτοια εργασία. Η γνώση τους και η συνεργασία με το ναυπηγείο μετράνε όταν πρέπει να επιστρέψει στη θάλασσα ένα υποβρύχιο.
Και μετά είναι το πλήρωμα. Δικός μου άνθρωπος τους είδε να κάνουν τα πάντα για το πλοίο τους. Από τον κυβερνήτη μέχρι τον τελευταίο άνθρωπο του πληρώματος, μιλάμε για διαμάντια. Άνθρωποι που νοιάζονται, επιμένουν και στέκονται δίπλα στο υποβρύχιο σε όλη τη δουλειά, μέχρι να έρθει η στιγμή να το πάρουν ξανά.
Και σε αυτούς, λοιπόν, τα εύσημα. Και στον κυβερνήτη, που μαθαίνω ότι είναι άπαιχτος. Επειδή συχνά βλέπουμε μόνο την τελετή ή τη φωτογραφία της αναχώρησης, αξίζει να θυμόμαστε ποιοι έβγαλαν την καθημερινή δουλειά. Το πλοίο επέστρεψε χάρη σε ανθρώπους που είχαν και τη γνώση και τη διάθεση να το φέρουν εις πέρας.
Οι βελτιώσεις μπήκαν, σειρά έχει η ΟΡΚΚΑ
Μιλώντας για όσα έγιναν μέσα στο υποβρύχιο, έχω και κάτι ακόμη. Μαθαίνω πως ο ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ έλαβε στο πλαίσιο των εργασιών τις βελτιώσεις που είχαν ενσωματωθεί στα άλλα τρία υποβρύχια της κλάσης. Η βαριά συντήρηση αξιοποιήθηκε και για να έρθει πιο κοντά στη διαμόρφωση των νεότερων αδελφών του.
Και είναι πλέον έτοιμος για το επόμενο βήμα, τον εκσυγχρονισμό με το σύστημα μάχης ΟΡΚΚΑ. Το σύστημα που θα συνδυάζει τις πληροφορίες των αισθητήρων και θα υποστηρίζει τη χρήση των όπλων του. Η σημερινή επιστροφή αφορά το υποβρύχιο που ολοκλήρωσε τη συντήρησή του. Ο βαθύτερος εκσυγχρονισμός είναι η δουλειά που ακολουθεί.
Οπότε, για να αρχίσει καλά η εβδομάδα, έχουμε και ένα νέο που δεν έμεινε σε σχέδιο. Ο ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ γύρισε. Στους ανθρώπους του ναυπηγείου, του Κλιμακίου και του πληρώματος, το μαγαζί κερνάει. Και μην ακούσω κανέναν να πει ότι ο ΚαΨιΜιτζής βλέπει μόνο τα στραβά. Όταν γίνεται δουλειά, πρώτος βάζω τον καφέ.
Η ΠΤΗΣΗ γύρισε στους αιθέρες
Μιλώντας για πτήσεις, έγινε και κάτι που με χαροποίησε. Η ΠΤΗΣΗ πέταξε ξανά μετά από πολλά χρόνια. Ίσως και δεκαπέντε, αν τα μετράω σωστά. Το περιοδικό που έμαθε την πτήση, την αεροπορία και την άμυνα σε γενιές αναγνωστών, ανάμεσά τους και πολλούς από τους σημερινούς αεροπόρους μας, επέστρεψε στον αέρα.
Πέταξε ο Πτησαίος Ρέκκας, με Φ-16 ΜΠΛΟΚ 30 της Πολεμικής Αεροπορίας. Η ιστορική ΠΤΗΣΗ ξανά μέσα σε μαχητικό. Κι εγώ που έλεγα ότι μεγάλωσα και δεν συγκινούμαι εύκολα, συγκινήθηκα ο μπαγάσας. Γιατί θυμήθηκα τεύχη που τα ξεφύλλιζα μέχρι να αρχίσουν να φεύγουν οι σελίδες, διαβάζοντας πώς είναι να βρίσκεσαι εκεί πάνω.
Μπράβο στο ΓΕΕΘΑ και στο ΓΕΑ που φρόντισαν να επιστρέψει η ΠΤΗΣΗ στους αιθέρες. Και στους ανθρώπους που έκαναν αυτή την πτήση δυνατή. Περιμένω το επόμενο τεύχος να διαβάσω την πένα του Ρέκκα και να θυμηθώ παλιές πτήσεις της… ΠΤΗΣΗΣ. Έχουμε και τέτοιες αδυναμίες στο ΚαΨιΜί. Δεν φταίει πάντα το χαρμάνι όταν μας γυαλίζει το μάτι.
