Την ανάγκη να τερματιστεί η «αποικιοκρατική κληρονομιά» των βρετανικών κυρίαρχων βάσεων στην Κύπρο υπογραμμίζει ο Πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Χριστοδουλίδης, σε συνέντευξή του στη βρετανική εφημερίδα Observer. Παράλληλα, τάσσεται υπέρ της επιστροφής του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκτιμώντας ότι και τα 27 κράτη μέλη θα καλωσόριζαν μια τέτοια εξέλιξη.
Μιλώντας από το Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία, ο κ. Χριστοδουλίδης δηλώνει ότι έχει έρθει η ώρα να επανεξεταστεί το καθεστώς των βάσεων στο Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια. «Πρέπει να βάλουμε τέλος σε αυτή την αποικιοκρατική κληρονομιά», τονίζει χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η θέση αυτή δεν αποτελεί έκφραση αντιβρετανικών αισθημάτων. «Η σχέση μας με το Ηνωμένο Βασίλειο σήμερα δεν είναι η ίδια με εκείνη που είχαμε το 1960», επισημαίνει.
Ο κ. Χριστοδουλίδης σημειώνει πως η βρετανική κυβέρνηση δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο συζήτησης για το καθεστώς των βάσεων. Αποφεύγει, ωστόσο, να ανοίξει τα χαρτιά του για το ποια διευθέτηση θα επιδίωκε η Λευκωσία. «Έχουμε διάφορες επιλογές, αλλά από σεβασμό προς τη βρετανική κυβέρνηση δεν πρόκειται να διαπραγματευτούμε δημόσια», αναφέρει.
Το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο, μετά την επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος εναντίον της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι. Η επίθεση, που αποδόθηκε σε συμμάχους του Ιράν στην περιοχή, προκάλεσε την άμεση κινητοποίηση της Ελλάδας και της Γαλλίας, οι οποίες έστειλαν στην Κύπρο πολεμικά πλοία και συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αναζωπύρωσε και τη συζήτηση για την αμυντική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Υπέρ της επιστροφής της Βρετανίας στην ΕΕ
Αναφερόμενος στις σχέσεις Λονδίνου και Βρυξελλών, ο κ. Χριστοδουλίδης, δέκα χρόνια μετά το Brexit, εμφανίζεται ένθερμος υποστηρικτής της επανένταξης της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Θα ήθελα να δω το Ηνωμένο Βασίλειο να επανεντάσσεται πλήρως ακόμη και την επόμενη εβδομάδα», δηλώνει χαρακτηριστικά. «Μπορώ να σας πω εκ μέρους των 27 κρατών μελών ότι όλες οι χώρες θα καλωσόριζαν το ενδεχόμενο επανένταξης του Ηνωμένου Βασιλείου. Το εμπόδιο δεν προέρχεται από την ευρωπαϊκή πλευρά», προσθέτει.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Κύπρου η επιστροφή της Βρετανίας θα είχε αμοιβαία οφέλη. Θα ενίσχυε την Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας θα βοηθούσε όμως και το Λονδίνο να αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις, όπως π.χ. το μεταναστευτικό. «Εάν είμαστε μαζί, είμαστε πολύ ισχυρότεροι», σημειώνει, τονίζοντας παράλληλα πως κατά την άποψη του «σήμερα το Ηνωμένο Βασίλειο χρειάζεται την Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερο απ’ ό,τι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται το Ηνωμένο Βασίλειο». Επικαλείται δε, την εμπειρία της Κύπρου για να αναδείξει τα οφέλη της ευρωπαϊκής συνεργασίας. Όπως υποστηρίζει, με τη βοήθεια της ΕΕ, η παράτυπη μετανάστευση προς το νησί έχει μειωθεί κατά 90%, ενώ οι επιστροφές μεταναστών έχουν αυξηθεί κατά 85%.
Παρ’ όλα αυτά όμως, εκτιμά ότι δεν είναι πολιτικά εύκολο για τη βρετανική κυβέρνηση να θέσει άμεσα ζήτημα νέας αίτησης ένταξης ή διεξαγωγής δημοψηφίσματος. Αντίθετα, προβλέπει πως θα υπάρξει μια σταδιακή προσέγγιση, μέσω της οποίας το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να αποκτήσει σχέσεις συνεργασίας που θα προσομοιάζουν με εκείνες ενός κράτους μέλους, χωρίς να συμμετέχει επισήμως στην Ένωση. Ξεκαθαρίζει, πάντως, ότι η Βρετανία δεν θα μπορούσε να επιστρέψει επιλέγοντας μόνο τα προνόμια που την εξυπηρετούν, «κανείς δεν θα επιθυμούσε μια επιλεκτική συμμετοχή», σημειώνει με νόημα.
Η συνέντευξη δημοσιεύεται σε μια περίοδο νέας προσέγγισης μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών. Οι δύο πλευρές να διαπραγματεύονται συμφωνίες σε μια σειρά από τομείς όπως: η ελεύθερη μετακίνηση των νέων, τα δίδακτρα στα βρετανικά πανεπιστήμια για φοιτητές πολιτών της ΕΕ, η διευκόλυνση του εμπορίου αγροτικών προϊόντων, η συνεργασία στον τομέα των εκπομπών ρύπων κ.α. Οι συζητήσεις πραγματοποιούνται εν όψει και της κρίσιμης συνόδου κορυφής ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου που είναι προγραμματισμένη να πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλες στις 20 Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της YouGov που παρουσιάζει η εφημερίδα, σχεδόν έξι στους δέκα Βρετανούς θεωρούν πλέον ότι το Brexit ήταν λάθος, ενώ το 55% τάσσεται υπέρ της επιστροφής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έναντι 34% που διαφωνεί.
του Ι.Καριπίδη
