Το βρετανικό πρόγραμμα τεθωρακισμένων οχημάτων Ajax συνεχίζει να προχωρά σε παραδόσεις, χωρίς ωστόσο να έχουν εξαλειφθεί οι αμφιβολίες για την επιχειρησιακή αξιοπιστία του. Το υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου επιβεβαίωσε ότι έως το Σεπτέμβριο του 2026 είχε αποδεχθεί 227 οχήματα της οικογένειας Ajax, περίπου το 38,5% των 589 που έχουν παραγγελθεί από τη General Dynamics Land Systems UK. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα εξοπλιστικά προγράμματα του Βρετανικού Στρατού, το οποίο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες πολυετών καθυστερήσεων και προβλημάτων ασφάλειας των πληρωμάτων.
Σύμφωνα με κοινοβουλευτική απάντηση του αρμόδιου υπουργού Luke Pollard στις 12 Οκτωβρίου, από τον Απρίλιο είχαν γίνει αποδεκτά άλλα 41 οχήματα, όλα στη διαμόρφωση Capability Drop 3. Ωστόσο, το υπουργείο απέφυγε να δημοσιοποιήσει την κατανομή τους ανά έκδοση, επικαλούμενο λόγους επιχειρησιακής ασφάλειας, ενώ δεν έδωσε συγκεκριμένα στοιχεία για την πραγματική διαθεσιμότητά τους στις μονάδες.
Η διάκριση έχει σημασία, καθώς η τυπική αποδοχή ενός τεθωρακισμένου από το υπουργείο Άμυνας δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι το όχημα είναι διαθέσιμο για επιχειρήσεις.
Το Ajax είχε ανακοινωθεί ότι απέκτησε αρχική επιχειρησιακή ικανότητα τον Νοέμβριο του 2025. Ωστόσο, περιστατικά που καταγράφηκαν κατά την άσκηση Titan Storm, τον ίδιο μήνα, επανέφεραν στο προσκήνιο τα προβλήματα θορύβου και κραδασμών, τα οποία είχαν ήδη προκαλέσει σοβαρές καθυστερήσεις στην ανάπτυξή του.
Οι αναφορές για συμπτώματα δυσφορίας μεταξύ των πληρωμάτων οδήγησαν σε νέες έρευνες, παρά τις προηγούμενες τεχνικές παρεμβάσεις. Τα πορίσματα που γνωστοποιήθηκαν τον Απρίλιο του 2026 δεν εντόπισαν μία μοναδική αιτία, αλλά συνδυασμό τεχνικών, περιβαλλοντικών και ανθρώπινων παραγόντων.
Μεταξύ των προβλημάτων που επισημάνθηκαν περιλαμβάνονταν η λανθασμένη τάνυση των ερπυστριών, χαλαροί ή απόντες κοχλίες στο κάλυμμα του κινητήρα, η ποιότητα του αέρα στο εσωτερικό, η έκθεση στο ψύχος και οι διαφορές στην εκπαίδευση και εμπειρία των πληρωμάτων.
Παρόλα αυτά οι μετρήσεις θορύβου και κραδασμών βρέθηκαν κάτω από τα προβλεπόμενα νόμιμα όρια έκθεσης. Αυτό δεν αναιρεί τα περιστατικά που αναφέρθηκαν, αλλά υποδεικνύει ότι η αντιμετώπισή τους απαιτεί περισσότερα από μια απλή τεχνική τροποποίηση του οχήματος.
Τον Ιούλιο του 2026, ανεξάρτητη επιτροπή 51 ειδικών από τον χώρο της άμυνας, της ιατρικής, της επιστήμης και της βιομηχανίας υπέβαλε 41 συστάσεις για τη βελτίωση του Ajax. Αυτές καλύπτουν τη συντήρηση, την εκπαίδευση των πληρωμάτων, τις συνθήκες στο εσωτερικό του οχήματος και την αντιμετώπιση θορύβου, κραδασμών και ναυτίας λόγω κίνησης.
Η επιτροπή έκρινε ότι το όχημα μπορεί να χρησιμοποιείται με ασφάλεια εφόσον λειτουργεί και συντηρείται εντός των προβλεπόμενων ορίων. Ωστόσο, η διαπίστωση αυτή συνοδεύτηκε από την ανάγκη πρόσθετων βελτιώσεων, με το υπουργείο Άμυνας να προχωρά σε σταδιακή επανέναρξη δοκιμών και εκπαίδευσης.
Η κριτική δεν περιορίζεται στα τεχνικά ζητήματα. Η Επιτροπή Οικονομικού Ελέγχου της βρετανικής Βουλής είχε επισημάνει ότι το υπουργείο Άμυνας έθετε μη ρεαλιστικές απαιτήσεις στα πληρώματα, ζητώντας ασφαλή λειτουργία ενός οχήματος του οποίου τα προβλήματα δεν είχαν αντιμετωπιστεί πλήρως. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, 33 στρατιωτικοί ανέφεραν συμπτώματα κατά την Titan Storm, ενώ πέντε εξακολουθούσαν να βρίσκονται υπό ιατρική παρακολούθηση τον Μάρτιο του 2026.
Σύμφωνα με πληροφορίες η διαμόρφωση Capability Drop 4 προβλέπει αυτόματο σύστημα τάνυσης, ενώ εξετάζονται και νέες ερπύστριες. Στόχος είναι οι έξι εκδόσεις της οικογένειας να καταστούν πλήρως αξιοποιήσιμες μέσα σε 12 έως 18 μήνες από τον Ιούλιο του 2026, δηλαδή περίπου από τα μέσα του 2027 έως τις αρχές του 2028.
Έξι εκδόσεις
Το Ajax βασίζεται στην οικογένεια ερπυστριοφόρων ASCOD και προορίζεται να αντικαταστήσει μέρος των παλαιότερων οχημάτων αναγνώρισης CVR(T). Η κύρια έκδοση AJAX διαθέτει διμελή πύργο με πυροβόλο CT40 των 40 mm, το οποίο χρησιμοποιεί «τηλεσκοπικά» πυρομαχικά, και προηγμένα συστήματα παρατήρησης και διαχείρισης πληροφοριών.
Η οικογένεια περιλαμβάνει επίσης τις εκδόσεις ARES για μεταφορά εξειδικευμένου προσωπικού, ATHENA διοίκησης και ελέγχου, ARGUS αναγνώρισης μηχανικού, ATLAS περισυλλογής και APOLLO τεχνικής υποστήριξης.
