Το νέο Σχέδιο Αμυντικών Επενδύσεων (Defence Investment Plan – DIP) της βρετανικής κυβέρνησης, που μόλις δημοσιεύθηκε, αποτελεί την υλοποίηση της Στρατηγικής Ανασκόπησης της άμυνας της χώρας, που ολοκληρώθηκε το 2025 και στοχεύει στο να οργανώσει ένα μεθοδικό πλάνο ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων, αναγνωρίζοντας και την προβληματική κατάσταση του σήμερα, αλλά και την νέα απειλή που εμφανίζεται από την ρωσική επιθετικότητα, όπως και το δραματικά αλλαγμένο πεδίο των συγκρούσεων του κοντινού μέλλοντος.

Συνολικά ο αμυντικός προϋπολογισμός της Βρετανίας για την τετραετία 2026/27–2029/30 θα φθάσει τα 298 δισ. λίρες (περίπου 347 δισ. ευρώ) και προβλέπει εξοπλισμούς και επενδύσεις, αμοιβές προσωπικού, προεργασία εξέλιξης εξοπλισμών και βιομηχανικών υποδομών και έρευνα, αναμένοντας πολέμους υψηλής έντασης και με ριζική ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών. Έτσι οι αμυντικές δαπάνες θα φθάνουν το 2,7% του ΑΕΠ μέχρι το τέλος της δεκαετίας ώστε να καταφέρουν το νέο νατοϊκό στόχο του 3,5% έως το 2035. Στο σχέδιο έχουν προστεθεί 15 δισ. λίρες (περίπου 17,4 δισ. ευρώ) σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις -να θυμίσουμε πως ακριβώς στο έλλειμμα εξτρά χρηματοδότησης οφείλεται η παραίτηση του προηγούμενου υπουργού Άμυνας Τζον Χίλι, ο οποίος ζητούσε 28 δις παραπάνω.

Προφανώς οι εξοπλισμοί στοχεύουν και στην ενίσχυση της βρετανικής βιομηχανίας, που αναμένεται να δημιουργήσει σχεδόν 60.000 νέες θέσεις εργασίας έως το 2029/30, ενώ επιδιώκεται να διορθωθούν πολλά τρέχοντα προβλήματα, από υποχρηματοδοτούμενα προγράμματα, έως καθυστερήσεις και υπερβάσεις κόστους που καταγράφονται σε 47 από 49 μεγάλα έργα που είναι σε εξέλιξη.

Ακόμη έχουμε και μια αλλαγή δόγματος μεγάλης σημασίας, καθώς επιδιώκεται μια «Ενοποιημένη Δύναμη» (Integrated Force), διακλαδική και με ένα κοινό ψηφιακό ιστό επικοινωνιών, διοίκησης και προγραμματισμού επιχειρήσεων, που θα δίνει μεγάλη βαρύτητα στην χρήση αυτόνομων συστημάτων και πυρών ακριβείας.

Παρακάτω παρουσιάζεται η ανάλυση των βασικών δαπανών ανά τομέα, καθώς και τις ακυρώσεις προγραμμάτων και αποσύρσεις οπλικών συστημάτων, που κρίνονται ξεπερασμένα.

Πυρηνική Αποτροπή

Ο τομέας λαμβάνει τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση με 63,6 δισ. λίρες (περίπου 73,8 δισ. ευρώ) για την τετραετία – δηλαδή πάνω από 20 δισ. λίρες περισσότερα από την προηγούμενη περίοδο. Αυτό επιτρέπει τον ταυτόχρονο εκσυγχρονισμό υποβρυχίων, πυρηνικών κεφαλών και σχετικών υποδομών ως εξής:

  • Υποβρύχια και υποδομές: 47 δισ. λίρες (περίπου 54,5 δισ. ευρώ). Εδώ έχουμε την συνέχεια κατασκευής των νέων υποβρυχίων βαλλιστικών πυραύλων κλάσης Dreadnought, προετοιμασία για την νέα κλάση επιθετικών υποβρυχίων AUKUS σε συνεργασία με την Αυστραλία και μεγάλες επενδύσεις σε αναβάθμιση των ναυσταύθμων και υποδομών επισκευής του υποβρυχιακού στόλου.
  • Πυρηνικές κεφαλές: 13 δισ. λίρες (περίπου 15,1 δισ. ευρώ).
  • Πρόγραμμα πυρηνικών καυσίμων για τα υποβρύχια: 1,7 δισ. λίρες (περίπου 2 δισ. ευρώ).

Η Βρετανία θα αγοράσει επίσης 12 αεροσκάφη F-35A τα οποία θα είναι πιστοποιημένα για να μεταφέρουν πυρηνικά όπλα (βόμβες B61), ικανοποιώντας την σχετική δέσμευση από το ΝΑΤΟ.

Απεικόνιση βρετανικού υποβρυχίου βαλλιστικών πυραύλων, κλάσης Dreadnought

Πολεμικό Ναυτικό

Οι δαπάνες για το Ναυτικό φθάνουν τα 18 δισ. λίρες (περίπου 20,9 δισ. ευρώ). Κεντρική πρωτοβουλία είναι ο μετασχηματισμός του Κλάδου σε Υβριδικό με τις κύριες δαπάνες να κατανέμονται ως εξής:

  • Υβριδικός στόλος και αυτόνομα συστήματα: 1,5 δισ. λίρες (περίπου 1,74 δισ. ευρώ). Εδώ προβλέπονται μια σειρά από νέα μη επανδρωμένα, επιφανείας και υποβρύχια, τα Type 92, 93 και 94, όπως και μια νέα κλάση σκαφών, η Common Combat Vessels (CCV) με 6 πλοία, η οποία θα λειτουργεί ως πλατφόρμα εξαπόλυσης μη επανδρωμένων. Επίσης ανάπτυξη μη επανδρωμένων, ως συνοδευτικών των μαχητικών F-35B του Ναυτικού.
  • Φρεγάτες Type 26: 4,1 δισ. λίρες (περίπου 4,8 δισ. ευρώ).
  • Φρεγάτες Type 31: 1,6 δισ. λίρες (περίπου 1,86 δισ. ευρώ).
  • Ικανότητα αυτόνομης ναρκοθηρίας με χρήση μη επανδρωμένων : 1,3 δισ. λίρες (περίπου 1,51 δισ. ευρώ).
  • Ανθυποβρυχιακός πόλεμος και προστασία κρίσιμων υποδομών: 1,2 δισ. λίρες (περίπου 1,39 δισ. ευρώ) + 330 εκατ. λίρες (περίπου 383 εκατ. ευρώ).
  • Κατασκευή σκαφών υποστήριξης στόλου: 1,5 δισ. λίρες (περίπου 1,74 δισ. ευρώ).
  • Ελικόπτερα Merlin: 1,6 δις λίρες.
  • Υποστήριξη αεροπλανοφόρων κλάσης Queen Elizabeth: 510 εκατ. λίρες.
  • Υποστήριξη και αναβάθμιση αντιτορπιλικών Type 45: 600 εκατ. λίρες.

Αποσύρσεις και ακυρώσεις: Πρόωρη απόσυρση των παλαιότερων φρεγατών Type 23 έως το 2033. Το πρόγραμμα Multi-Role Strike Ship (MRSS) ακυρώθηκε ως υπερβολικά περίπλοκο και αντικαταστάθηκε από συνεργασία με την Ολλανδία για νέα αμφίβια πλοία. Τα προγράμματα για αντιτορπιλικά κλάσης Type 83 (αεράμυνας στόλου που θα διαδέχονταν τα Type 45) και για φρεγάτες Type 32 (εξέλιξη της Type 31) θα αντικατασταθούν από τα σχέδια για υβριδικό στόλο.

H φρεγάτα HMS Cardiff, κλάσης Type 26

Στρατός Ξηράς

Οι δαπάνες για τον Στρατό ξεπερνούν τα 19,2 δισ. λίρες (περίπου 22,3 δισ. ευρώ), με στόχο τον δεκαπλασιασμό της φονικότητας μέσω νέου δόγματος «αναγνώρισης-κρούσης».

  • Τεθωρακισμένα Boxer: 2,2 δισ. λίρες (περίπου 2,55 δισ. ευρώ).
  • Άρματα Challenger 3: 1,1 δισ. λίρες (περίπου 1,28 δισ. ευρώ).
  • Τεθωρακισμένα Ajax: 1,1 δισ. λίρες (περίπου 1,28 δισ. ευρώ).
  • Αυτοκινούμενα πυροβόλα RCH 155: 1,3 δισ. λίρες (περίπου 1,51 δισ. ευρώ).
  • Αντιαεροπορική άμυνα και αντι-drone: 1,5 δισ. λίρες (περίπου 1,74 δισ. ευρώ).
  • Επιθετικά ελικόπτερα Apache: 1,1 δισ. λίρες (περίπου 1,28 δισ. ευρώ).
  • Επίγεια αεράμυνα: 1,5 δις λίρες (περίπου 1,7 δισ. ευρώ).
  • Νέο μεσαίο μεταγωγικό ελικόπτερο AW149: 680 εκατ. λίρες (περίπου 790 εκατ. ευρώ) για 23 αεροσκάφη.
  • Πρόγραμμα ASGARD για δικτυοκεντρικό εντοπισμό στόχων, επικοινωνία και ταχεία βολή με χρήση ΑΙ: 370 εκατ. λίρες (περίπου 429 εκατ. ευρώ).
  • Πρόγραμμα NYX για εξέλιξη μη επανδρωμένων ως συνοδευτικών των επιθετικών ελικοπτέρων Apache: 220 εκατ. λίρες (περίπου 255 εκατ. ευρώ).
  • Πρόγραμμα CORVUS για παραγωγή ενός μεσαίου μεγέθους, μεγάλης εμβελείας μη επανδρωμένου για επισκόπηση που θα αντικαταστήσει τα σημερινά Thales Watchkeeper: 450 εκατ. λίρες (περίπου 522 εκατ. ευρώ).
  • “Αγωγός” Φονικότητας Ξηράς: 400 εκατ. λίρες (περίπου 464 εκατ. ευρώ, για ανάπτυξη φθηνών μη επανδρωμένων-καμικάζι και σχετικών όπλων.
  • Μη επανδρωμένα εδάφους (UGV): 150 εκατ. λίρες (περίπου 170 εκατ. ευρώ).

Αποσύρσεις: Πρόωρη απόσυρση των ελικοπτέρων Wildcat Battlefield Reconnaissance από το 2027 και των παλαιότερων Chinook Mk6A.

Το αναβαθμισμένο βρετανικό άρμα Challenger 3.

Πολεμική Αεροπορία

Οι δαπάνες για την Αεροπορία φθάνουν τα 27,8 δισ. λίρες (περίπου 32,2 δισ. ευρώ) με βασικές δαπάνες τις παρακάτω:

  • Πρόγραμμα Global Combat Air (GCAP): 8,6 δισ. λίρες (περίπου 10 δισ. ευρώ) για το υπό εξέλιξη μαχητικό 6ης γενιάς.
  • Αναβάθμιση-συντήρηση Eurofighter Typhoon: 5,4 δισ. λίρες (περίπου 6,3 δισ. ευρώ).
  • F-35: 2,2 δισ. λίρες (περίπου 2,55 δισ. ευρώ) για παραλαβή νέων αεροσκαφών και υποστήριξη στόλου.
  • Collaborative Combat Aircraft (CCA): 300 εκατ. λίρες (περίπου 348 εκατ. ευρώ) για ανάπτυξη συνοδευτικών αεροσκαφών του GCAP.
  • Σύστημα Εκπαίδευσης και Red Arrows: 360 εκατ. λίρες (περίπου 418 εκατ. ευρώ). Εδώ προβλέπεται απόκτηση νέου εκπαιδευτικού αεροσκάφους τζετ, το οποίο θα υπηρετήσει και στην ομάδα επιδείξεων Red Arrows, χωρίς όμως ακόμη να έχει επιλεγεί ο τύπος.
  • Μεταγωγικά Α400 Atlas: 1,9 δις λίρες (περίπου 2,2 δισ. ευρώ)
  • Ιπτάμενα ραντάρ Ε-7 Wedgetail: 550 εκατ. λίρες (περίπου 640 εκατ. ευρώ).

Αποσύρσεις: Πρόωρη απόσυρση των αεροσκαφών Shadow R1 ISR (ελαφρά δικινητήρια ελικοφόρα, συλλογής πληροφοριών).

To αναμενόμενο μαχητικό 6ης γενιάς GCAP.

Κυβερνοχώρος, Ηλεκτρομαγνητικός Τομέας, Διάστημα και Ψηφιακά Συστήματα

  • Κυβερνοχώρος και Ηλεκτρομαγνητικός τομέας: 2,5 δισ. λίρες (περίπου 2,9 δισ. ευρώ) με επενδύσεις που στοχεύουν στην κυβερνοάμυνα, στην θωράκιση των δεδομένων και των επικοινωνιών αλλα και στην διεξαγωγή επιθετικών κυβερνοεπιχειρήσεων.
  • Διάστημα: 3,2 δισ. λίρες (περίπου 3,7 δισ. ευρώ). Εδώ θα έχουμε ανάπτυξη της δορυφορικής επισκόπησης και της συλλογής πληροφοριών, εξελιγμένα ραντάρ εδάφους για παρακολούθηση διαστημικών αντικειμένων, νέο κέντρο διαστημικής-αεροπορικής-πυραυλικής άμυνας κ.α.
  • Ψηφιακός Ιστός στοχοποίησης και ψηφιακή υποδομή δικτύωσης: 7,5 δισ. λίρες (περίπου 8,7 δισ. ευρώ) συνολικά. Εδώ προβλέπονται πολύ μεγάλες επενδύσεις για δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου μετάδοσης δεδομένων σε όλες τις ένοπλες δυνάμεις.

Ακυρώσεις: Δεν προχωρά το πρόγραμμα SKYNET 6 για δορυφόρους στρατιωτικών τηλεπικονωνιών. Αντισταθμίζεται με παράταση του τρέχοντος δικτύου SKYNET 5 και με εναλλακτικές λύσεις παροχής υπηρεσιών από τρίτους.

Δορυφόρος Skynet 5

Όπλα, Πυρομαχικά και Αυτονομία

  • Όπλα και πυρομαχικά: 11,1 δισ. λίρες (περίπου 12,9 δισ. ευρώ).
  • Πυρομαχικά περιοχής: 6,4 δισ. λίρες (περίπου 7,4 δισ. ευρώ).
  • Πύραυλοι cruise, Stratus: 1,4 δισ. λίρες (περίπου 1,62 δισ. ευρώ) για αντικατάσταση των Storm Shadow (SCALP).
  • Deep Precision Strike: 770 εκατ. λίρες (περίπου 893 εκατ. ευρώ) για ανάπτυξη δυνατοτήτων βαθιάς κρούσης ακριβείας πάνω από 2.000 χιλιόμετρα μακριά.
  • Όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας: 490 εκατ. λίρες (περίπου 568 εκατ. ευρώ), για laser και μικροκύματα.

Συνολικά πάνω από 5 δισ. λίρες (περίπου 5,8 δισ. ευρώ) σε αυτόνομα συστήματα.

Mακέτα του πυραύλου cruise, Stratus

Προσωπικό, Υποδομές και Βιομηχανία

  • Προσωπικό και Βετεράνοι: 78,5 δισ. λίρες (περίπου 91,1 δισ. ευρώ). Αύξηση στο πλέγμα αμοιβών και παροχών των υπηρετούντων, των πολιτικών υπαλλήλων αλλά και των βετεράνων, ώστε να διατηρηθεί το κίνητρο επαγγελματικής κατάταξης.
  • Αμυντικές υποδομές και ακίνητα: 22,7 δισ. λίρες (περίπου 26,3 δισ. ευρώ).
  • Επιστήμη, Καινοτομία και Τεχνολογία: 4,3 δισ. λίρες (περίπου 5 δισ. ευρώ).
  • Στεγαστικά προγράμματα για το προσωπικό: 9 δισ. λίρες (περίπου 10,4 δισ. ευρώ) σε 10 χρόνια.

Συνολικά, το Σχέδιο Αμυντικών Επενδύσεων αντιπροσωπεύει μια πολύ μεγάλη επένδυση για τα οικονομικά της χώρας, προβλέποντας νέα συστήματα, ταχεία ενσωμάτωση μη επανδρωμένων κάθε τύπου και ρόλου, έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη και στην πλήρη ψηφιοποίηση επικοινωνίας, διοίκησης, οργάνωσης και στοχοποίησης. Παράλληλα στηρίζονται σε βάθος τετραετίας υπάρχοντα συστήματα, χρηματοδοτούνται νέα και σε υλοποίηση, γίνεται μεγάλη προμήθεια πυρομαχικών και αποφασίζονται κεντρικές κατευθύνσεις νέων εξοπλισμών. Σημειώνουμε πως στα παραπάνω ποσά δεν είναι όλα για αγορά νέων συστημάτων, αλλά και για χρηματοδότηση σε εξέλιξη πολλών προγραμμάτων, που στην ωρίμανση τους θα χρειαστούν επιπλέον -σημαντικά- κονδύλια.

Οι αποσύρσεις (Type 23, Wildcat, παλαιά Chinook, Shadow R1, MRSS, SKYNET 6) απελευθερώνουν πόρους που επανεπενδύονται σε υβριδικές, δικτυωμένες και πιο οικονομικές ικανότητες. Επίσης η Βρετανία επιμένει στον πυρηνικό εκσυγχρονισμό της που έχει βέβαια τεράστιο κόστος, ενώ κάνει και μεγάλη επένδυση στο προσωπικό που θα υπηρετήσει το νέο σχήμα δομών και εξοπλισμών.

Το ζήτημα που θα απασχολήσει τη Βρετανία αλλά και κάθε χώρα που έχει εμπλακεί σε ανάλογη κούρσα (επαν)εξοπλισμού; Δηλαδή και την Ελλάδα: Αν η οικονομική κατάσταση των επόμενων ετών θα μπορέσει να στηρίξει τέτοιες δαπάνες και χωρίς να προκαλέσει λαϊκές αντιδράσεις από περικοπές κοινωνικών προγραμμάτων!