Η Ελλάδα φιλοξένησε για τρίτη φορά τη διαβαλκανική άσκηση Ειδικών Επιχειρήσεων, με έμφαση στη διαλειτουργικότητα, την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και την εκπαίδευση σε συνθήκες σύγχρονου πεδίου επιχειρήσεων.
Με τη συμμετοχή Δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων από οκτώ βαλκανικές χώρες και παρουσία του Διοικητή της ΔΕΠ, Αντιστράτηγου Κωνσταντίνου Γάκη, πραγματοποιήθηκε στην ευρύτερη περιοχή του Λιτοχώρου η διαβαλκανική άσκηση «BALKAN SHIELD 26», η οποία ολοκληρώθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2026. Στη φετινή διοργάνωση συμμετείχαν στρατιωτικές αποστολές από την Ελλάδα, την Αλβανία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, τη Βουλγαρία, τη Βόρεια Μακεδονία, το Μαυροβούνιο, τη Ρουμανία και τη Σερβία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Τουρκία περιλαμβάνεται στις χώρες που προσκαλούνται στις συγκεκριμένες διαβαλκανικές δραστηριότητες, χωρίς ωστόσο να συμμετέχει τελικά. Παρά την πρόβλεψη της συμμετοχής της και την παρουσία της στο επετειακό διακριτικό (patch) της φετινής άσκησης, η τουρκική πλευρά δεν έλαβε μέρος ούτε στη φετινή διοργάνωση.
Η άσκηση σχεδιάστηκε από τη Διοίκηση Ειδικού Πολέμου (ΔΕΠ) και διεξήχθη από την Ι Μεραρχία Πεζικού, με τη συμμετοχή προσωπικού από Μονάδες της ΔΕΠ και του Γενικού Επιτελείου Στρατού. Εντάσσεται στο πλαίσιο της Διαβαλκανικής Συνόδου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων Ενόπλων Δυνάμεων, πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2007, επί αρχηγίας του Ναυάρχου Παναγιώτη Χηνοφώτη ΠΝ στο ΓΕΕΘΑ. Η κοινή άσκηση Ειδικών Επιχειρήσεων καθιερώθηκε το 2011 και από το 2012 πραγματοποιείται σε ετήσια βάση, με εναλλαγή της χώρας διοργάνωσης. Για την Ελλάδα ήταν η τρίτη διοργάνωση με την ονομασία «BALKAN SHIELD», μετά τις αντίστοιχες του 2016 και του 2022.
Το εκπαιδευτικό αντικείμενο περιλάμβανε τον σχεδιασμό κοινών αποστολών από μικτά επιτελεία, βολές, εκπαίδευση ελεύθερων σκοπευτών, επιχειρήσεις σε κατοικημένες περιοχές, παροχή πρώτων βοηθειών στο πεδίο, καθώς και δραστηριότητες με τη συμμετοχή εναέριων μέσων. Μεγάλη σημασία δόθηκε στην αξιοποίηση μη επανδρωμένων αεροχημάτων και ειδικότερα των FPV drones, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την προσβολή στόχων που είχαν προκύψει τόσο από την έγκαιρη αναγνώριση του πεδίου δράσης, όσο και από την ευκαιριακή ανακάλυψή τους.
Η τελική ενέργεια είχε ως στόχο να παρατηρηθεί η μέθοδος ”αποστείρωσης” του πεδίου ενδιαφέροντος με την τοποθέτηση αποκοπών σε καίρια σημεία, έτσι ώστε τα τμήματα ”Άμεσης Δράσης” (Direct Action) να μπορούν ανενόχλητα να εκτελέσουν την αποστολή τους, κάτι στο οποίο βοήθησε και η επιλογή του συγκεκριμένου πεδίου στο Λιτόχωρο με την εξαιρετική ορατότητα. Γι’ αυτό το σκοπό χρησιμοποιήθηκαν ελικόπτερα NH90 και CH-47D Chinook, καθώς και οχήματα HMMWV (Hummer), M1117 και μοτοσικλέτες Yamaha TT600, ενώ drones Matrice 300 παρείχαν την απαραίτητη επίγνωση κατάστασης στις επίγειες δυνάμεις.
Σε μια ίσως από τις τελευταίες εμφανίσεις τους, ελικόπτερα Huey αξιοποιήθηκαν σε επίδειξη rappel, με την Τζίνα, το θηλυκό Μαλινουά της ομάδας, να πατά πρώτη και τις τέσσερις πατούσες της στο έδαφος, καθώς και σε σενάριο μεταφοράς τραυματία από το πεδίο.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η ρεαλιστική απεικόνιση της αντίπαλης δύναμης, καθώς στο σενάριο της άσκησης αντιπροσώπευε τρομοκρατική οργάνωση με διασυνδέσεις στο παράνομο εμπόριο όπλων και ναρκωτικών. Σε αντίθεση με τη συμβατική στρατιωτική εμφάνιση, τα μέλη της ήταν ντυμένα με πολιτικά ρούχα, κυρίως τζιν, και έφεραν διαφορετικού τύπου εξαρτύσεις και οπλισμό, καθώς και πολιτικού τύπου pick-up οχήματα, παραπέμποντας στην εικόνα ένοπλων εγκληματικών δικτύων που δραστηριοποιούνται εκτός συμβατικών στρατιωτικών δομών. Η συνολική εικόνα παρέπεμπε περισσότερο σε περιβάλλον δράσης οργανωμένων εγκληματικών δικτύων της Λατινικής Αμερικής παρά σε μια τυπική στρατιωτική αντιπαράθεση.
Δυστυχώς οι καιρικές συνθήκες και ειδικότερα η χαμηλή νέφωση επηρέασαν το πρόγραμμα των επιδείξεων, με αποτέλεσμα να μην πραγματοποιηθούν οι προγραμματισμένες ρίψεις αλεξιπτωτιστών και οι πτήσεις μαχητικών αεροσκαφών. Η προβλεπόμενη αεροπορική προσβολή στόχου αποδόθηκε προσομοιωμένα, με έκρηξη επί του στόχου.
Βολές πραγματικών πυρών και εκπαίδευση σε περιβάλλον χαρακωμάτων
Από τα πλέον ενδιαφέροντα αντικείμενα της εκπαιδευτικής δραστηριότητας ήταν οι βολές με πραγματικά πυρά από τμήματα Ειδικών Επιχειρήσεων, αλλά και η εκπαίδευση μικτού πολυεθνικού τμήματος σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο, που προσομοίωνε διαφορετικούς τύπους οχυρωμένων θέσεων και ορυγμάτων, με αναφορές στο σύγχρονο πεδίο επιχειρήσεων της Ουκρανίας.
Στο συγκεκριμένο σενάριο συμμετείχαν στελέχη διαφορετικών χωρών, υπό συνθήκες απόλυτου ρεαλισμού, καθώς η δουλειά που είχε γίνει από την ελληνική πλευρά στην κατασκευή των χαρακωμάτων ήταν εξαιρετική και επέτρεπε την παρατήρηση κίνησης των τμημάτων από ψηλά. Παράλληλα η ενεργός χρήση στρατιωτικού σκύλου κατά ανθρώπινων στόχων, η χρήση μέσων κρότου-λάμψης (flashbangs) και εκρηκτικών γεμισμάτων διάνοιξης, όπως και τα σενάρια αντιμετώπισης τραυμάτων στο πλαίσιο μιας σύνθετης εκπαιδευτικής δραστηριότητας, αύξανε σημαντικά το βαθμό αληθοφάνειας. Η συγκεκριμένη διάταξη είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς έφερε στο προσκήνιο μορφές εκπαίδευσης που συνδέονται με τις απαιτήσεις επιχειρήσεων σε οχυρωμένες θέσεις και περιορισμένους χώρους.
Η «BALKAN SHIELD 26» αποτέλεσε μία ακόμη ευκαιρία συνεκπαίδευσης και ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ των Δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων της περιοχής, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σημασία της διαλειτουργικότητας και της προσαρμογής των στρατιωτικών μονάδων στις διαρκώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις του σύγχρονου επιχειρησιακού περιβάλλοντος. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, την Διοίκηση Ειδικού Πολέμου και τα στελέχη τους για την άψογη φιλοξενία.
