Βιετναμικά Antonov σε ρόλο βομβαρδιστικού – τα «Β-52 του Ανόι»

Το 1978, η Λαϊκή Δημοκρατία του Βιετνάμ αποφάσισε να στρέψει την προσοχή της στη γειτονική Καμπότζη. Αυτή ήταν υπό την εξουσία ενός καθεστώς κομμουνιστικής δικτατορίας των Ερυθρών Χμερ, με επικεφαλής τον Πολ Ποτ, το οποίο σε ένα κύμα βίας και παράνοιας είχε προξενήσει τεράστιες απώλειες στο εσωτερικό της χώρας.

Πέρα από αυτό όμως, οι Ερυθροί Χμέρ εξαπέλυσαν επιδρομές και στο Βιετνάμ, από το 1977 και ιδίως το 1978, καταστρέφοντας ολόκληρα χωριά και εξοντώνοντας 3.000 περίπου Βιετναμέζους. Έτσι λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 1978, ο στρατός του Βιετνάμ εισέβαλε στην Καμπότζη πλήττοντας ισχυρές συγκεντρώσεις των Χμερ και βάσεις-προπύργια των δυνάμεών τους.

Παραστάτης των επιχειρήσεων, η ασθενής Βιετναμική αεροπορία, που διέθετε μικρό αριθμό μαχητικών MiG-21 καθώς και ελαφράς κρούσης MiG-17 και J-6 (κινεζικής κατασκευής MiG-19), όπως και λάφυρα από τους Αμερικανούς στη μορφή ελικοπτέρων UH-1 Huey και ελαφρών αεροσκαφών F-5 Tiger και A-37 Dragonfly. Οι αρχικές επιχειρήσεις ήταν σε μικρή απόσταση από τα σύνορα και είχαν σκοπό να καταστρέψουν τις βάσεις εξόρμησης των Ερυθρών Χμερ, ιδίως στη γεωγραφική ζώνη “Ράμφος του Παπαγάλου” (Parot’s Beak) και στην επαρχία Memot, που ήταν μόλις 50 χιλιόμετρα από την παλιά Σαϊγκόν. Το πρόβλημα για τους Βιετναμέζους προέκυψε όταν χρειάστηκε να πλήξουν θέσεις των Χμερ βαθιά στην ενδοχώρα σε αποστάσεις 100 και πλέον χιλιομέτρων.

Η λύση ήρθε το 1979, όταν η αεροπορία του Βιετνάμ άρχισε να παραλαμβάνει τα πρώτα μεταγωγικά αεροσκάφη Antonov An-26. Όπως και κάθε άλλο σοβιετικής σχεδίασης μεταγωγικό, το An-26 είχε σχεδιαστεί με δυνατότητα πολεμικής δράσης μεταφέροντας φορτίο βομβών. Συγκεκριμένα, είχε υποδοχές εξωτερικά της ατράκτου για να αναρτήσει έως τέσσερις βόμβες FAB-500 M54 των 500 κιλών ανά δύο σε κάθε πλευρά. Οι σοβιετικοί σχεδιαστές για αυτό το ρόλο χρησιμοποιούσαν το σκοπευτικό NKPB-7 του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, που τοποθετείτο εσωτερικά του πλαϊνού παραθύρου παρατήρησης (blister).

Οι Βιετναμέζοι ανέθεσαν τη μετατροπή αριθμού αεροσκαφών -από τα 50 περίπου που παρέλαβε η αεροπορία τους- στο Α-41 στρατιωτικό εργοστάσιο για να μετασκευαστούν κατάλληλα. Οι τεχνικοί ξεπέρασαν τον εαυτό τους, αφού τροποποίησαν τους φορείς BDZ-34 ώστε να μεταφέρουν τρείς βόμβες Mk-82 των 230 κιλών, που είχαν ξεμείνει στη χώρα κατά εκατοντάδες, από την αμερικανική δράση στο Βιετνάμ. Έτσι, το An-26 μπορούσε να μεταφέρει συνολικά 12 βόμβες Mk-82!

Οι Βιετναμέζοι δεν έμειναν, όμως, εκεί. Ο εσωτερικός χώρος αξιοποιήθηκε για τη μεταφορά επιπλέον 27 βομβών σε εγκάρσια διάταξη που θα ρίπτονταν με το άνοιγμα της οπίσθιας ράμπας του αεροσκάφους, γλιστρώντας σε ράγες. Εναλλακτικά, το αεροσκάφος μπορούσε να δεχθεί και βόμβες διασποράς CBU-49. Με τον τρόπο αυτό, το Antonov μετατρεπόταν σε ένα “κανονικό” βομβαρδιστικό με ένα φόρτο 39 συνολικά βομβών.

Το βάρος και η αεροδυναμική οπισθέλκουσα δεν επηρέαζαν ιδιαίτερα τις επιδόσεις του αεροσκάφους, όπως αποδείχθηκε και από τις δοκιμές. Ο ρυθμός ανόδου και η μέγιστη ταχύτητα μειώνονταν κάπως αλλά το φορτίο δεν δημιουργούσε προβλήματα σταθερότητας ή χειρισμού. Έτσι από το 1984 ως το 1987, το 918ο Σύνταγμα Αεροπορίας πραγματοποίησε αρκετές εξόδους βομβαρδισμού με τα An-26 εναντίον βάσεων των Ερυθρών Χμερ.

Σε μια από αυτές, στις 9 Μαρτίου 1984, σχηματισμός οκτώ An-26 απογειώθηκαν από την αεροπορική βάση Tan Son Nhat, στη Σαϊγκόν και βομβάρδισαν θέσεις του Ηνωμένου Μετώπου για την Απελευθέρωση των Καταπιεσμένων Φυλών (FULCRO) στα κεντρικά υψίπεδα της Καμπότζης, στα νοτιοανατολικά της χώρας. Η συγκεκριμένη οργάνωση υποστήριζε την αυτονομία των τοπικών φυλών σε Καμπότζη και Βιετνάμ και δρούσε υπό την προστασία των Χμέρ. Στις 27 Απριλίου του ίδιου έτους, τέσσερα An-26 από τη βάση Bien Hoa βομβάρδισαν θέσεις των Χμερ στη Nui Chi. Η ίδια βάση που βρίσκεται σε μεγάλο υψόμετρο 3.500 μέτρων, βομβαρδίστηκε ξανά στις 22 Σεπτεμβρίου 1985 από τέσσερα An-26 με εκρηκτικές βόμβες Mk-81 των 50 κιλών και διασποράς CBU-49.

Αναφέρεται ότι ο Βιετναμέζος Υποστράτηγος Truong Van Thanh είπε μετά τον πόλεμο (που έληξε το 1989 ενώ σε αυτόν είχε αναμιχθεί και η Κίνα): «Ο βομβαρδισμός από τα μεταγωγικά έσπερνε τον τρόμο μεταξύ των στρατιωτών του Πολ Ποτ και κάθε φορά που έβλεπαν τα An-26 από μακρυά τρέπονταν σε φυγή. Τα αποκαλούσαν ‘τα Β-52 του στρατού του Βιετνάμ’».