Πώς μπορεί ένα μαχητικό αεροσκάφος, που προσεγγίζει με ταχύτητα άνω των 200 χλμ./ώρα, να ακινητοποιηθεί σε λιγότερα από 100 μέτρα; Στο γαλλικό αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle (R91), αυτό επιτυγχάνεται με ένα υδραυλικό σύστημα ανάσχεσης, το οποίο απορροφά μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα την τεράστια κινητική ενέργεια ενός Rafale M κατά την προσνήωση.
Κατά την τελική προσέγγιση, ο χειριστής διατηρεί συγκεκριμένη ταχύτητα και γωνία καθόδου, ώστε ο ανασχετικός γάντζος (tailhook) στο πίσω μέρος της ατράκτου να συλλάβει ένα από τα τρία χαλύβδινα συρματόσχοινα που βρίσκονται εγκάρσια στον διάδρομο προσνήωσης.
Μόλις ο γάντζος εμπλακεί στο συρματόσχοινο, αυτό αρχίζει να εκτείνεται, ενεργοποιώντας τον μηχανισμό ανάσχεσης κάτω από το κατάστρωμα. Η κινητική ενέργεια του αεροσκάφους απορροφάται μέσω ελεγχόμενης υδραυλικής αντίστασης, επιτρέποντας την ταχύτατη επιβράδυνση και ακινητοποίησή του σε πολύ μικρή απόσταση.
Το Charles de Gaulle χρησιμοποιεί σύστημα ανάσχεσης αμερικανικής προέλευσης Mk 7, με υδραυλικούς μηχανισμούς πέδησης, αντίστοιχης τεχνολογικής οικογένειας με εκείνα των παλαιότερων αμερικανικών αεροπλανοφόρων. Διαθέτει τρία συρματόσχοινα ανάσχεσης και δύο καταπέλτες ατμού για την απονήωση των αεροσκαφών του.
Η επιβράδυνση κατά την προσνήωση είναι ιδιαίτερα έντονη, επιβάλλοντας μεγάλες καταπονήσεις στον ανασχετικό γάντζο και στη δομή του μαχητικού. Γι’ αυτό τα αεροσκάφη που επιχειρούν από αεροπλανοφόρα διαθέτουν ειδικά ενισχυμένα δομικά στοιχεία.
Μια κρίσιμη λεπτομέρεια είναι ότι ο χειριστής αυξάνει την ώση των κινητήρων κατά την επαφή με το κατάστρωμα. Εάν ο γάντζος δεν «πιάσει» κάποιο συρματόσχοινο, το αεροσκάφος πρέπει να μπορεί να απονηωθεί ξανά από το υπόλοιπο μήκος του διαδρόμου. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως bolter.
Στο νέο γαλλικό αεροπλανοφόρο France Libre, που αναπτύσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος PA–NG, η τεχνολογία θα αλλάξει σημαντικά. Το πλοίο θα διαθέτει το αμερικανικό σύστημα ανάσχεσης νέας γενιάς AAG (Advanced Arresting Gear) της General Atomics, το ίδιο που χρησιμοποιείται στα αεροπλανοφόρα κλάσης Gerald R. Ford του αμερικανικού Ναυτικού.
Σε αντίθεση με το συμβατικό υδραυλικό Mk 7, το AAG συνδυάζει μηχανισμούς απορρόφησης ενέργειας με ηλεκτρικά συστήματα ελέγχου και πέδησης, επιτρέποντας ακριβέστερη ρύθμιση της δύναμης ανάσχεσης. Έτσι μπορεί να προσαρμόζεται αποτελεσματικότερα σε αεροσκάφη διαφορετικής μάζας και ταχύτητας προσνήωσης, περιορίζοντας τις καταπονήσεις και διευκολύνοντας τη χρήση του από μελλοντικά επανδρωμένα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Το AAG διαθέτει επίσης ψηφιακό σύστημα παρακολούθησης και διάγνωσης της κατάστασης των μηχανισμών του, με στόχο τη βελτίωση της αξιοπιστίας και τη μείωση των απαιτήσεων συντήρησης. Παρά την αλλαγή τεχνολογίας, το νέο γαλλικό αεροπλανοφόρο θα διατηρήσει τρία συρματόσχοινα ανάσχεσης, ενώ η προβλεπόμενη απόσταση ακινητοποίησης θα είναι περίπου 110 μέτρα.
Η μετάβαση στη νέα τεχνολογία δεν περιορίζεται στις προσνηώσεις. Το France Libre θα διαθέτει επίσης τρεις ηλεκτρομαγνητικούς καταπέλτες EMALS (Electromagnetic Aircraft Launch System), αντικαθιστώντας τους δύο καταπέλτες ατμού του Charles de Gaulle. Οι EMALS επιτρέπουν ακριβέστερο έλεγχο της επιτάχυνσης κατά την απονήωση, ανάλογα με τη μάζα και τα χαρακτηριστικά του αεροσκάφους.
Σύμφωνα με γαλλικά δημοσιεύματα του Οκτωβρίου 2026, η προμήθεια των συστημάτων EMALS και AAG από τις ΗΠΑ έχει ήδη προχωρήσει σε συμβατικό επίπεδο. Το νέο πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο, εκτοπίσματος περίπου 78.000 τόνων και μήκους 310 μέτρων, προορίζεται να αντικαταστήσει το Charles de Gaulle προς το τέλος της επόμενης δεκαετίας.
(Φωτογραφίες Marine Nationale)
