Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αυστραλία ανακοίνωσαν στο Παλάου δύο χωριστά πακέτα στήριξης για τα νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού, με συνολικό ισοδύναμο περίπου 580 εκατ. αμερικανικών δολαρίων. Η αυστραλιανή δέσμευση φθάνει τα 600 εκατ. αυστραλιανά δολάρια, περίπου 430 εκατ. αμερικανικά με την ισοτιμία του Reuters, ενώ η αμερικανική ανακοίνωση υπερβαίνει τα 150 εκατ. αμερικανικά δολάρια. Οι δύο πρωτοβουλίες παρουσιάστηκαν κατά τη 55η Σύνοδο Ηγετών του Pacific Islands Forum.
Η αυστραλιανή χρηματοδότηση θα κατανεμηθεί σε βάθος αρκετών ετών και συνδέεται με την περιφερειακή πρωτοβουλία Waqa Moana, η οποία στοχεύει τη διακίνηση κοκαΐνης και μεθαμφεταμίνης μέσω του Ειρηνικού. Η Καμπέρα προβλέπει περισσότερες πτήσεις επιτήρησης, εκπαίδευση και υποστήριξη αστυνομικών και συνοριακών υπηρεσιών, καθώς και στενότερο συντονισμό με αρχές της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, όπου δραστηριοποιούνται δίκτυα προέλευσης των φορτίων.
Το επιχειρησιακό σκέλος εστιάζει στον εντοπισμό πλοίων διακίνησης και ημιβυθιζόμενων σκαφών, με εναέρια επιτήρηση, ανταλλαγή πληροφοριών και περιφερειακές ομάδες επιβολής του νόμου. Η αυστραλιανή ομοσπονδιακή αστυνομία καταγράφει κατασχέσεις άνω των 17 τόνων κοκαΐνης και μεθαμφεταμίνης μέσα στο 2026, έναντι 5,5 τόνων το 2025. Η εξέλιξη εντάσσεται στην ευρύτερη ατζέντα περιφερειακής ασφάλειας που παρουσιάζει η ΠΤΗΣΗ στο άρθρο για την έναρξη του Pacific Islands Forum στο Παλάου.
Η αμερικανική ανακοίνωση έχει διαφορετικό εύρος. Προβλέπει προτεινόμενη Περιφερειακή Πρωτοβουλία Ενεργειακής Ασφάλειας 60 εκατ. δολαρίων για αποθήκευση καυσίμων και σταθερότητα δικτύων ηλεκτρισμού, καθώς και 17 εκατ. δολάρια για καταπολέμηση της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ συνδέει επιμέρους χρηματοδοτήσεις με υποδομές λιμένων και αεροδρομίων, ψηφιακές υπηρεσίες, αστυνόμευση, κυβερνοασφάλεια και θεσμική κατάρτιση. Το ενεργειακό σκέλος προχωρά σε συνεργασία με το Κογκρέσο.
Στο αμερικανικό πακέτο περιλαμβάνονται επίσης μελέτες, τεχνική βοήθεια και επιμέρους έργα με διαφορετικούς εταίρους και στάδια ωρίμανσης. Ανάμεσά τους βρίσκεται η σχεδιαζόμενη αναβάθμιση του λιμανιού Omoka στο Penrhyn, για την οποία η ΠΤΗΣΗ έχει παρουσιάσει χωριστά τη χρηματοδοτική πρόθεση ΗΠΑ και Νέας Ζηλανδίας. Η συγκεκριμένη υποδομή παραμένει πολιτικό έργο μεταφορών με μελέτη σκοπιμότητας και κοινοβουλευτικά βήματα χρηματοδότησης.
Ο αριθμός των 580 εκατ. δολαρίων αποτελεί αριθμητική πρόσθεση της αμερικανικής ανακοίνωσης και της μετατροπής των 600 εκατ. αυστραλιανών δολαρίων. Κάθε πακέτο διατηρεί δικό του νόμισμα, φορέα, διαδικασία έγκρισης, χρονοδιάγραμμα και αντικείμενο. Η εξέλιξη αφορά πολιτικές δεσμεύσεις, προγράμματα ασφάλειας και αναπτυξιακές υποδομές, ενώ η πορεία τους θα κριθεί από τις εθνικές εγκρίσεις και τις συμφωνίες εφαρμογής ανά έργο.
Το Forum ολοκληρώνεται στις 4 Σεπτεμβρίου, σε περιβάλλον εντεινόμενου ανταγωνισμού επιρροής με την Κίνα και έντονης συζήτησης για την παρουσία της Ταϊβάν. Τα επόμενα ελέγξιμα ορόσημα είναι η περιφερειακή έγκριση του Waqa Moana, η εξειδίκευση των αυστραλιανών δαπανών και οι αμερικανικές εγκρίσεις. Αυτά θα αποσαφηνίσουν πόσο γρήγορα οι ανακοινώσεις θα μετατραπούν σε πτήσεις επιτήρησης, εκπαιδευτικά προγράμματα, ενεργειακή ανθεκτικότητα και συγκεκριμένα έργα υποδομών.
