Η Τουρκία κάνοντας το επόμενο βήμα, κήρυξε επίσημα δύο νέες θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές στο Αιγαίο Πέλαγος, μια κίνηση που αναμένεται να αναζωπυρώσει τις εντάσεις με την Ελλάδα γύρω από τα λεγόμενα «θαλάσσια πάρκα». Έτσι, δύο προεδρικά διατάγματα που δημοσιεύθηκαν στην εφημερίδα της τουρκικής κυβέρνησης με ημερομηνία 15 Αυγούστου, ορίζουν αντίστοιχα «Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα», όπου εφαρμόζουν το από πέρυσι ανακοινωμένο πλάνο της τουρκικής “θαλάσσιας χωροταξικής διαχείρισης”, που είχε περιγραφεί και με σχετικό χάρτη τον Αύγουστο του 2025.
Συγκεκριμένα ορίζεται το «Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Φετιγιέ-Κας» καλύπτει έκταση 21.706,03 τετραγωνικών χιλιομέτρων εντός των ορίων των επαρχιών Μούγλας και Αττάλειας, δηλαδή απέναντι και ανατολικά από τη Ρόδο, στο Νότιο Αιγαίο το οποίο περικλείει και το Καστελόριζο (εφαπτόμενο στο όριο των 6 μιλίων ελληνικών χωρικών υδάτων).
Ενώ το «Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Βορείου Αιγαίου» εκτείνεται σε 1.742,14 τετραγωνικά χιλιόμετρα εντός των ορίων των επαρχιών Τσανάκκαλε και Τεκίρνταγ, απέναντι από τη Σαμοθράκη και τη Λήμνο, περικλείοντας την Ίμβρο και φθάνοντας έως την Ανατολική Θράκη στα σύνορα με την Ελλάδα.
Συνολικά, οι δύο περιοχές προστασίας φτάνουν τα 23.448,17 τετραγωνικά χιλιόμετρα, σηματοδοτώντας σημαντική επέκταση των τουρκικών θαλάσσιων προστατευόμενων ζωνών. Τα διατάγματα φέρουν αριθμούς 11626 και 11627 αντίστοιχα.
Ο στόχος, οπως δηλώνεται, είναι η προστασία των περιοχών και η βιώσιμη διαχείριση των οικοσυστημάτων. Οι ειδικοί όροι όμως για την αλιεία, τη ναυσιπλοΐα, τον τουρισμό, την αγκυροβόληση σκαφών και άλλες δραστηριότητες, θα καθοριστούν στη συνέχεια από ειδικά σχέδια διαχείρισης.
Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, η απόφαση αποσκοπεί πρωτίστως στην προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και στην ενίσχυση των δικαιωμάτων της χώρας στα χωρικά της ύδατα. Ωστόσο, τα θαλάσσια πάρκα έχουν εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε πεδίο ανοιχτής αντιπαράθεσης μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας.
Το περασμένο έτος η Ελλάδα ανακοίνωσε δύο εθνικά θαλάσσια πάρκα: ένα στο Ιόνιο Πέλαγος και ένα γύρω από τις νότιες Κυκλάδες. Η Άγκυρα αντέδρασε έντονα, υποστηρίζοντας ότι η χώρα μας επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την προστασία του περιβάλλοντος ως πρόσχημα για να προωθήσει αξιώσεις κυριαρχίας σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένων νησίδων και βραχονησίδων των οποίων η κυριαρχία, κατά την τουρκική άποψη, δεν έχει μεταβιβαστεί πλήρως μέσω διεθνών συνθηκών.
Η τουρκική κυβέρνηση παρουσιάζει τη δική της πρωτοβουλία ως απάντηση στις ελληνικές κινήσεις και ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής γνωστής ως «Γαλάζια Πατρίδα». Αυτή στοχεύει στην κατοχύρωση θαλάσσιων δικαιωμάτων της Τουρκίας στο Αιγαίο, τη Μαύρη Θάλασσα, τη Μεσόγειο και τη Θάλασσα του Μαρμαρά. Έτσι φέτος το Μάιο, η Άγκυρα παρουσίασε σχέδια για έναν νέο «Νόμο για τη Γαλάζια Πατρίδα», ο οποίος αναμένεται να συζητηθεί στο Κοινοβούλιο της χώρας μέχρι το τέλος του έτους και θα καλύπτει νομικές πτυχές όλων των θαλάσσιων ζωνών κυριαρχίας της χώρας.
Ως “προεργασία” αυτού, μπορεί να θεωρήσουμε τη σημερινή ανακοίνωση, που ξεκινά με το πιο ήπιο (θεωρητικά) ζήτημα, της περιβαλλοντικής προστασίας, για να εξελιχθεί βέβαια στον σκληρό πυρήνα της διεκδίκησης της Άγκυρας: με άρνηση ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στα νησιά του Αιγαίου, διεκδίκηση δικαιοδοσίας έρευνας και διάσωσης έως το μέσο του Αιγαίου και βέβαια αίτημα-πίεση και “πρόσκληση” στην Ελλάδα να συζητηθεί η… κυριαρχία της σε μια λίστα άνω των 100 νησίδων, που η Τουρκία δηλώνει πως ουδέποτε διευκρινίστηκε το σε ποιόν ανήκουν, κατά τις οριοθετήσεις της Συνθήκης της Λωζάνης. Έτσι χτίζεται πλέον η εξέλιξη των επόμενων μηνών, όπου η Άγκυρα θα κρίνει πότε ακριβώς θα “πυροδοτήσει” την διακοπή των “ήρεμων νερών”.
