Η Ρωσία παρουσίασε ένα νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου (EW), το οποίο τοποθετείται απευθείας πάνω στα επιθετικά drones «Geran» με στόχο να τα προστατεύει από τα ουκρανικά drones-αναχαιτιστές. Το νέο σύστημα παρεμβάλλει το κανάλι μετάδοσης εικόνας του FPV drone που καταδιώκει το «Geran». Εάν η παρεμβολή είναι επιτυχής, ο χειριστής του αναχαιτιστή χάνει ξαφνικά την εικόνα από την κάμερα, γεγονός που δυσκολεύει ή ακόμη και καθιστά αδύνατη την αναχαίτιση του στόχου.

Σε αντίθεση με τα κλασικά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου που είναι εγκατεστημένα στο έδαφος, η νέα συσκευή βρίσκεται πάνω στο ίδιο το drone και το συνοδεύει καθ’ όλη τη διάρκεια της πτήσης. Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί τεχνικά στοιχεία, όπως η ισχύς του πομπού, η εμβέλεια ή οι ακριβείς συχνότητες λειτουργίας. Για τον λόγο αυτό δεν μπορεί ακόμη να επιβεβαιωθεί αν το σύστημα είναι αποτελεσματικό απέναντι σε όλους τους τύπους FPV drones.

Το πρώτο βίντεο

Στο διαδίκτυο δημοσιεύθηκε βίντεο που φέρεται να δείχνει το νέο σύστημα σε πραγματική χρήση.

Στα πλάνα, ένα ουκρανικό drone-αναχαιτιστής πλησιάζει πολύ κοντά σε ένα «Geran». Λίγο πριν ολοκληρωθεί η αναχαίτιση, η εικόνα στην οθόνη του χειριστή εξαφανίζεται και αντικαθίσταται από μαύρη οθόνη με λευκές παρεμβολές, ένδειξη ότι η σύνδεση του βίντεο διακόπηκε.

Η αυθεντικότητα του βίντεο και η πραγματική αποτελεσματικότητα του συστήματος δεν έχουν επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές.

Εξέλιξη των ρωσικών drones

Την ίδια στιγμή, ο αναπληρωτής επικεφαλής της Υπηρεσίας Στρατιωτικών Πληροφοριών της Ουκρανίας (GUR), Βαντίμ Σκιμπίτσκι, δήλωσε ότι οι ρωσικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν εξελιχθεί σημαντικά σε σχέση με τα προηγούμενα στάδια του πολέμου. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αποτελεσματικότητα των επιθέσεων έχει αυξηθεί μετά την εμφάνιση των νέων εκδόσεων «Geran-4» και «Geran-5».

Ο Σκιμπίτσκι ανέφερε επίσης ότι οι ρωσικές δυνάμεις χρησιμοποιούν πλέον mesh δίκτυα επικοινωνίας, τα οποία επιτρέπουν στα drones να διατηρούν τον έλεγχο ακόμη και σε συνθήκες έντονων παρεμβολών ή ασταθούς σύνδεσης.

Η συνεχιζόμενη τεχνολογική εξέλιξη των μη επανδρωμένων συστημάτων δείχνει ότι ο πόλεμος των drones εισέρχεται σε μια νέα φάση, όπου η ηλεκτρονική μάχη και οι τεχνολογίες παρεμβολών αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία.

Παράλληλα, η Ρωσία ρίχνει στη μάχη Shahed με τζετ και τεχνητή νοημοσύνη

Πετούν με ταχύτητα έως 600 χλμ./ώρα, μπορούν να αναγνωρίζουν και να «κλειδώνουν» στόχους και είναι πολύ δυσκολότερο να αναχαιτιστούν. Η νέα γενιά των ρωσικών Geran αλλάζει τα δεδομένα στον ουκρανικό ουρανό και αναγκάζει το Κίεβο να αναζητήσει νέα όπλα για την αντιμετώπισή τους.

Για σχεδόν τέσσερα χρόνια, ο χαρακτηριστικός ήχος των Shahed έγινε συνώνυμος των νυχτερινών ρωσικών επιθέσεων στην Ουκρανία.

Τα drones με τον θορυβώδη βενζινοκινητήρα απέκτησαν μάλιστα το παρατσούκλι «μοτοποδήλατα», καθώς ο ήχος τους ακουγόταν από μεγάλη απόσταση. Τώρα όμως αυτή η εποχή φαίνεται να πλησιάζει στο τέλος της. Η Ρωσία αυξάνει σταδιακά τη χρήση μιας νέας και πολύ πιο επικίνδυνης γενιάς Shahed: drones με κινητήρες τζετ, πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα και, σε ορισμένες εκδόσεις, συστήματα μηχανικής όρασης που τους επιτρέπουν να αναγνωρίζουν και να ακολουθούν τον στόχο τους.

Νέα παραλλαγή του ιρανικού drone Shahed-101 με ηλεκτρικό σύστημα πρόωσης

Η αλλαγή δεν είναι απλώς τεχνική. Μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται ο αεροπορικός πόλεμος πάνω από την Ουκρανία. Eκεί όπου ένα κλασικό Shahed πετούσε περίπου με 180 χλμ./ώρα, οι νέες εκδόσεις μπορούν να κινηθούν με 300, 500 ή ακόμη και 600 χλμ./ώρα. Σε αυτές τις ταχύτητες, η αεράμυνα έχει πολύ λιγότερο χρόνο να αντιδράσει.

Ένα drone μπορεί να εμφανιστεί στην περιοχή ευθύνης μιας μονάδας και μέσα σε λίγα λεπτά να έχει ήδη περάσει. Στην πράξη, τα νέα Geran αρχίζουν να θυμίζουν μικρούς και σχετικά φθηνούς πυραύλους cruise.

Geran-5: Στα 600 χλμ./ώρα και με κεφαλή έως 90 κιλά

Η πιο διαφορετική έκδοση της οικογένειας είναι η Geran-5. Εμφανισιακά δεν θυμίζει πλέον τόσο το κλασικό Shahed. Μοιάζει περισσότερο με μικρό πύραυλο cruise και θεωρείται πιθανό ότι βασίζεται στο ιρανικό Karrar.

Έχει μήκος περίπου έξι μέτρα και άνοιγμα 5,5 μέτρα, ενώ η πολεμική κεφαλή της μπορεί να φτάσει περίπου τα 90 κιλά. Η ταχύτητά της εκτιμάται ότι μπορεί να αγγίξει τα 600 χλμ./ώρα.

Ένα ακόμη σημαντικό χαρακτηριστικό είναι ότι μπορεί να εκτοξευθεί και από αεροσκάφος. Προς το παρόν χρησιμοποιείται λιγότερο συχνά, με τη Ρωσία να φαίνεται ότι προτιμά τις Geran-3 και Geran-4, οι οποίες μπορούν να μεταφέρουν πολεμική κεφαλή περίπου 50 κιλών.

Το πιο επικίνδυνο στοιχείο δεν είναι η ταχύτητα μάλλον, αλλά το γεγονός πως η νέα έκδοση φέρει σύστημα έρευνας και εγκλωβισμού, πιθανότατα ηλεκτροοπτικό, χάρη στο οποίο μπορεί να εντοπίσει και να ακολουθήσει έναν συγκεκριμένο στόχο. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν ο στόχος κινείται.

Ένα συμβατικό Shahed είναι ιδανικό για επίθεση εναντίον μιας αποθήκης, ενός εργοστασίου ή ενός υποσταθμού ηλεκτρικής ενέργειας, επειδή οι συντεταγμένες τους είναι γνωστές. Αλλά ένα πλοίο, ένα τρένο ή ένα φορτηγό μπορεί να έχει αλλάξει θέση μέχρι να φτάσει το drone, κάτι που που πλέον το Geran-5 φαίνεται να μπορεί να διαχειριστεί.

Έχουν όμως και αδυναμίες

Τα drones τζετ είναι ταχύτερα και δυσκολότερα στην αναχαίτιση, αλλά δεν είναι «άτρωτα». Το μειονέκτημα είναι και το κόστος. Η κατασκευή τους μπορεί να είναι δύο έως τρεις φορές ακριβότερη από εκείνη ενός συμβατικού Shahed.

Το δεύτερο πρόβλημα είναι η κατανάλωση καυσίμου. Η μεγάλη ταχύτητα απαιτεί πολύ περισσότερο καύσιμο. Αυτό δημιουργεί έναν αναπόφευκτο συμβιβασμό: περισσότερα καύσιμα σημαίνουν είτε μικρότερη πολεμική κεφαλή είτε περιορισμένη εμβέλεια, που υπολογίζεται έως περίπου 500 χιλιόμετρα.

Γι’ αυτό και εμφανίζονται συχνότερα σε επιθέσεις εναντίον περιοχών της Ουκρανίας που βρίσκονται σχετικά κοντά στα σύνορα ή στη γραμμή του μετώπου. Υπάρχει ακόμη ένα παράδοξο, καθώς η ταχύτητα που κάνει τα νέα drones τόσο επικίνδυνα περιορίζει ταυτόχρονα την ευελιξία τους.

Στα 400 ή 500 χλμ./ώρα ένα τέτοιο αεροσκάφος δεν μπορεί να πραγματοποιεί εύκολα πολύ απότομους ελιγμούς. Εάν πρέπει να παραμείνει σε μια περιοχή για να αναζητήσει έναν στόχο, αναγκάζεται να επιβραδύνει. Και τότε γίνεται ευκολότερος στόχος.