Η Πορτογαλία προχωρά σε μία από τις μεγαλύτερες αμυντικές επενδύσεις στην ιστορία του Πολεμικού της Ναυτικού, υπογράφοντας συμφωνία με την Ιταλία για την προμήθεια τριών φρεγατών FREMM EVO (Evolved), συνολικής αξίας περίπου 3,9 δισ. ευρώ. Τα νέα πλοία θα ναυπηγηθούν από τη Fincantieri και προορίζονται να αντικαταστήσουν τις παλαιότερες φρεγάτες του πορτογαλικού στόλου, με τις παραδόσεις να προγραμματίζονται για την περίοδο 2029-2030.
Η συμφωνία επιβεβαιώθηκε επίσημα από την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, μετά τις επαφές της με την πορτογαλική κυβέρνηση, ενώ ανακοινώσεις εξέδωσαν επίσης η κυβέρνηση της Πορτογαλίας και το Πορτογαλικό Ναυτικό. Από πορτογαλικής πλευράς, ο πρωθυπουργός Λουίς Μοντενέγρο χαρακτήρισε την προμήθεια βασικό στοιχείο του προγράμματος εκσυγχρονισμού των ναυτικών δυνάμεων της χώρας.
Η νέα γενιά της οικογένειας FREMM
Οι FREMM EVO αποτελούν την πλέον εξελιγμένη έκδοση της επιτυχημένης οικογένειας φρεγατών FREMM, η οποία υπηρετεί ήδη στα ναυτικά της Ιταλίας και της Γαλλίας, ενώ έχει επιλεγεί και από άλλες χώρες.
Η έκδοση Evolved ενσωματώνει σημαντικές βελτιώσεις σε αισθητήρες, συστήματα μάχης, ηλεκτρονικό πόλεμο και αυτοματισμούς, με στόχο την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση σύγχρονων απειλών, όπως οι υπερηχητικοί πύραυλοι, τα μη επανδρωμένα συστήματα και οι επιθέσεις κορεσμού. Παράλληλα, προσφέρει αυξημένες δυνατότητες αντιαεροπορικού, ανθυποβρυχιακού και πολέμου κατά πλοίων επιφανείας.
Βιομηχανική συνεργασία και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση
Η συμφωνία δεν περιορίζεται μόνο στην προμήθεια των πλοίων. Περιλαμβάνει εκτεταμένο πρόγραμμα βιομηχανικής συνεργασίας και μεταφοράς τεχνογνωσίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην αναβάθμιση των δυνατοτήτων του πορτογαλικού ναυπηγείου Arsenal do Alfeite, το οποίο θα αποκτήσει σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη των νέων μονάδων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης το γεγονός ότι η προμήθεια θα χρηματοδοτηθεί μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού SAFE (Security Action for Europe), ο οποίος δημιουργήθηκε για να ενισχύσει την κοινή ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και να διευκολύνει την υλοποίηση μεγάλων εξοπλιστικών προγραμμάτων μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η αναμέτρηση με τη γαλλική FDI
Η επιλογή της FREMM EVO δεν ήταν δεδομένη. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, η γαλλική FDI (Frégate de Défense et d‘Intervention) της Naval Group θεωρούνταν ένας από τους βασικούς διεκδικητές του προγράμματος.
Μάλιστα, προς τα τέλη του 2025 υπήρχαν έντονες ενδείξεις ότι η Λισαβόνα εξέταζε σοβαρά την απόκτηση τριών FDI, με αρκετές αναλύσεις να θεωρούν τότε τη γαλλική πρόταση ως το επικρατέστερο σενάριο. Ωστόσο, όσο προχωρούσαν οι διαπραγματεύσεις, η ιταλική πρόταση κέρδιζε έδαφος και ήδη από τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους αρκετές πηγές ανέφεραν ότι η FREMM EVO είχε αποκτήσει σαφές προβάδισμα.
Στην τελική απόφαση φαίνεται ότι βάρυναν η ιδιαίτερα εκτεταμένη πρόταση βιομηχανικής συνεργασίας της Fincantieri, η δυνατότητα αξιοποίησης της χρηματοδότησης μέσω του μηχανισμού SAFE, καθώς και ο συνδυασμός επιχειρησιακών δυνατοτήτων, κόστους και χρονοδιαγράμματος παράδοσης.
Σημαντική επιτυχία για την ιταλική ναυπηγική βιομηχανία
Η επιλογή της Πορτογαλίας αποτελεί σημαντική επιτυχία για τη Fincantieri και συνολικά για την ιταλική αμυντική βιομηχανία, καθώς ενισχύει περαιτέρω τη διεθνή παρουσία της οικογένειας FREMM. Παράλληλα, συνιστά μια σημαντική απώλεια για τη γαλλική Naval Group, η οποία, παρά τις κάποιες εξαγωγικές επιτυχίες της FDI σε άλλες αγορές, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει το πορτογαλικό πρόγραμμα και να διευρύνει το ίχνος της.
