Το Πολεμικό Ναυτικό μπαίνει σε μια περίοδο όπου η ανανέωση των αντιπλοϊκών βλημάτων του είναι βασική προϋπόθεση επιβίωσης και αποτροπής. Οι FDI HN θα έχουν Exocet MM40 Block 3C για πολλά χρόνια, άρα οι νέες γαλλικές φρεγάτες είναι καλυμμένες σε επίπεδο κύριου όπλου επιφανείας.
Αυτό όμως δεν κλείνει το ζήτημα. Η Ελλάδα χρειάζεται νέα βλήματα για τις ΜΕΚΟ200ΗΝ, για τις πιθανές Bergamini, για τις Ρουσσέν στο μέλλον, καθώς και για νέες επάκτιες πυροβολαρχίες που θα κλειδώνουν Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο με πιο μόνιμο και πιο οικονομικό τρόπο από τη διαρκή παρουσία πλοίων σε κάθε σημείο.
Στο τραπέζι υπάρχουν τρεις σύγχρονες επιλογές. Ο νορβηγικός NSM της Kongsberg, ο γαλλικός Exocet MM40 Block 3C της MBDA και ο σουηδικός RBS15 Mk4 Gungnir της Saab. Όλα είναι υποηχητικά όπλα κρούσης επιφανείας και μπορούν να χρησιμοποιηθούν από πλοία και παράκτιους εκτοξευτές. Εμείς τα συγκρίνουμε σε μια σειρά από τομείς και αποδίδουμε την σχετική βαθμολογία, αναζητώντας ποιο μπορεί να ικανοποιήσει καλύτερα τις ανάγκες και το σχεδιασμό μας.
1. Επιδόσεις όπλου
Αρχικά ο NSM έχει εμβέλεια άνω των 300 χιλιομέτρων, βάρος 407 κιλών, μήκος 3,96 μέτρα και υψηλή υποηχητική ταχύτητα. Το βλήμα συνδυάζει χαμηλή παρατηρησιμότητα, παθητικό υπέρυθρο αισθητήρα στην τερματική φάση, χαμηλή πτήση πάνω από τα κύματα (sea skimming), προγραμματιζόμενη πορεία και ελιγμούς στην προσέγγιση στο στόχο.
Ο Exocet MM40 Block 3C έχει βάρος 530 κιλά, μήκος 4,7 μέτρα και διάμετρο 350 χιλιοστά. Η MBDA τον περιγράφει με εμβέλεια 250 χιλιομέτρων, διαθέτει ενεργό ερευνητή ραντάρ γαι την τερματική φάση, επίσης χαμηλή πτήση, προγραμματιζόμενη πορεία και ικανότητα πλήγματος στόχων ξηράς.
Ο RBS15 Mk4 Gungnir είναι ο μεγαλύτερος της σύγκρισης. Η Saab δίνει εμβέλεια άνω των 300 χιλιομέτρων, ταχύτητα 0,9 Mach, βάρος περίπου 650 κιλά σε πτήση και 810 κιλά με boosters. Έχει στην τερματική φάση ενεργό ραντάρ, είναι χαμηλής πτήσης, προγραμματιζόμενης πορείας. Έχει δυνατότητα χρήσης από αέρα, θάλασσα και ξηρά.
Βαθμολογία με άριστα το 10: NSM 9 – Exocet 8,5 – RBS15 Mk4 9,5
2. Πολεμική κεφαλή
Ο NSM είναι το ελαφρύτερο βλήμα. Αυτό τον κάνει ευκολότερο στην εγκατάσταση, ελκυστικό για μικρότερα πλοία και ιδανικό για επάκτιες πυροβολαρχίες με μεγάλη κινητικότητα. Το τίμημα είναι η μικρότερη πολεμική κεφαλή, 120 κιλών.
Ο Exocet κινείται στη γνωστή κατηγορία μέσης πολεμικής κεφαλής της οικογένειας, στα 165 κιλά.
Ο RBS15 Mk4 έχει την ισχυρότερη κεφαλή των 200 κιλών και επιφέρει το μεγαλύτερο πλήγμα που μπορεί να επαρκεί μόνο ένα για αδρανοποίηση του εχθρικού σκάφους.
Βαθμολογία με άριστα το 10: NSM 7 – Exocet 8 – RBS15 10
3. Τεχνολογία
Ο NSM είναι τεχνολογικά ο πιο μοντέρνος ως φιλοσοφία. Η Kongsberg τονίζει ότι το βλήμα είναι τελείως παθητικό σε ότι αφορά ηλεκτρομαγνητικές εκπομπές και κάνει αυτόνομη αναγνώριση στόχου μέσω υπέρυθρης εικόνας. Όταν το βλήμα δεν εκπέμπει, ο αντίπαλος έχει λιγότερες ενδείξεις και λιγότερο χρόνο αντίδρασης.
Ο Exocet Block 3C έχει νέο ψηφιακό αισθητήρα ραντάρ, μπορεί να εξαπολυθεί μαζικά με προγραμματισμένη κινή άφιξη στον στόχο για κορεσμό της αεράμυνας του, και συμβατότητα με την υπάρχουσα εγκατάσταση MM40 Block 3.
Ο RBS15 Mk4 έχει επίσης ενεργό αισθητήρα ραντάρ ενώ η Saab προβάλλει την δυνατότητα αναβάθμισης λογισμικού του αισθητήρα και τη δυνατότητα προσαρμογής σε νέες απειλές.
Βαθμολογία με άριστα το 10: NSM 9,5 – Exocet 8,5 – RBS15 9
4. Χαμηλό ίχνος και δυσκολία εντοπισμού
Στη χαμηλή παρατηρησιμότητα, ο NSM έχει προβάδισμα. Το μικρό μέγεθος, η χρήση υπερύθρων και η σχεδίαση stealth κάνουν το βλήμα εξαιρετικά δύσκολο στόχο.
Ο Exocet Block 3C έχει βελτιωθεί στο ίχνος, αλλά συνεχίζει να στηρίζεται σε ενεργό αισθητήρα.
Ο RBS15 Mk4 είναι μεγαλύτερο όπλο και η σχεδίαση του είναι η πιο “ορατή” στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, συν τον ενεργό αισθητήρα. Οπότε εδώ υστερεί έναντι των άλλων.
Βαθμολογία με άριστα το 10: NSM 10 – Exocet 8 – RBS15 7
5. Κόστος
Στο κόστος χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Άλλο η τιμή ανά βλήμα, άλλο το πλήρες σύστημα, άλλο οι εκτοξευτές, άλλο το σύστημα ελέγχου πυρός, οι επικοινωνίες, η πιστοποίηση σε σύστημα διαχείρισης μάχης και η υποστήριξη. Οι τρέχουσες συμβάσεις δείχνουν ότι το πλήρες οικοσύστημα NSM δεν είναι φθηνό και βέβαια θα έχει κόστος ενσωμάτωσης.
Για τον Exocet Block 3C, η ελληνική συμφωνία για 16 βλήματα με τη Γαλλία επιβεβαιώνει ότι το ΠΝ συνεχίζει να επενδύει σε αυτό. Ενώ στο κόστος περαιτέρω αγορών δεν θα υπάρχει επιβάρυνση ενσωμάτωσης.
Για τον RBS15 Mk4, η Saab έχει ανακοινώσει μεγάλες παραγγελίες για τη Σουηδία και τη Γερμανία. Και ούτε και εδώ διαφαίνεται φθηνή λύση.
Βαθμολογία με άριστα το 10: NSM 8 – Exocet 9 – RBS15 7,5
6. Συμβατότητα με F-16, F-35 και Rafale
Αν η σύγκριση μείνει μόνο στο ΠΝ, μιλάμε για πλοία και επάκτιες πυροβολαρχίες. Αν όμως η Ελλάδα θέλει εθνικό οικοσύστημα κρούσης, τότε μπαίνουν στο παιχνίδι τα F-16, τα μελλοντικά F-35 και τα Rafale. Εδώ ο NSM έχει το πλεονέκτημα της οικογένειας βλημάτων του, όπου υπάρχει το αντίστοιχο αεροεκτοξευόμενο JSΜ.
Για τα Rafale, η γαλλική λύση είναι το μοντέλο AM39 Exocet, εφόσον η Ελλάδα αποφασίσει να κινηθεί ξανά σε αεροεκτοξευόμενο αντιπλοϊκό βλήμα γαλλικής σχολής. Αυτό δίνει στον Exocet πλεονέκτημα μέσα στο γαλλικό περιβάλλον FDI και Rafale. Για τα F-35 όμως, το JSM είναι η προφανής επιλογή. Άρα η ΠΑ χωρίζεται σε δύο σχολές. Rafale με Exocet από τη μία, F-35/F-16 με JSM από την άλλη.
Ο RBS15 Mk4 μπορεί να χρησιμοποιηθεί από εναέριες πλατφόρμες και η Saab τον έχει ενσωματώσει στα Gripen και δυνατότητα ένταξης σε άλλα αεροσκάφη. Για την ελληνική περίπτωση όμως δεν υπάρχει ακόμη πιστοποίηση για F-16, F-35 ή Rafale. Άρα εδώ το εξτρά κόστος θα ήταν σημαντικό.
Βαθμολογία με άριστα το 10: NSM/JSM 9 – Exocet 8 – RBS15 6,5
7. Συμβατότητα με CMS που έχουμε ή θα πάρουμε
Στη συμβατότητα με τα ναυτικά συστήματα διαχείρισης μάχης (CMS), ο Exocet έχει το πλεονέκτημα. Οι FDI HN θα έχουν Exocet MM40 Block 3C, οι Ρουσσέν ήδη υπηρετούν με Exocet και το ΠΝ έχει εμπειρία δεκαετιών στην οικογένεια. Για ένα Ναυτικό που θέλει γρήγορη επιχειρησιακή ένταξη και αποθέματα, ο Exocet είναι η πιο χαμηλού ρίσκου επιλογή.
Ο NSM έχει διεθνή διάδοση και εντάσσεται σε δυτικά ναυτικά με διαφορετικά CMS. Για τις ΜΕΚΟ200ΗΝ μετά τον εκσυγχρονισμό και για πιθανές Bergamini, αυτό είναι σοβαρό πλεονέκτημα.
Ο RBS15 Mk4 μπορεί να ενταχθεί σε πλοία πολλών μεγεθών και σε επίγεια συστήματα, σύμφωνα με τη Saab. Όμως για το ΠΝ θα ήταν νέο οικοσύστημα και Θα έπρεπε να πιστοποιηθεί από την αρχή σε ελληνική διαμόρφωση.
Βαθμολογία με άριστα το 10: ΝSM 8 – Exocet 10 – RBS15 Mk4 6
8. Σχεδίαση με αντοχή στο χρόνο
Ο NSM είναι το πιο σύγχρονο όπλο σε σχεδίαση, οπότε έχει και μεγαλύτερη αντοχή στο χρόνο και σε επίπεδο αναβαθμίσεων. Υπάρχει ο συγγενής JSM, προβλέπεται και έκδοση εκτοξευόμενη από υποβρύχια, έχει πολλές πωλήσεις και γίνεται και το στάνταρ βλήμα του Αμερικανικού Ναυτικού, όπως και του Βρετανικού και του Γερμανικού. Οπότε το βλήμα μπορεί να γίνει βάση ενός νέου εθνικού οικοσυστήματος κρούσης από θάλασσα, ξηρά και αέρα.
Ο Exocet Block 3C είναι future proof μέσα στο γαλλικό οικοσύστημα. Ήδη χρησιμοποιείται στις FDI και στις Ρουσσέν, έχουμε και επάκτιες πυροβολαρχίες του (αλλά με παλαιότερο βλήμα). Στηρίζται όμως σε παλαιότερη αρχιτεκτονική, που εξελίσσεται.
Ο RBS15 Mk4 έχει επίσης αρκετό μέλλον μπροστά του καθώς αποτελεί ριζική ανασχεδίαση του βλήματος και με εξελιγμένο λογισμικό.
Βαθμολογία με άριστα το 10: NSM 9,5 – Exocet 7 – RBS15 8
9. Δυνατότητα να ξεπερνά την εχθρική αεράμυνα
Αυτή είναι η πιο σημαντική κατηγορία. Τα αντιπλοϊκά βλήματα πρέπει να αντιμετωπίσουν ραντάρ, ηλεκτρονικό πόλεμο, εξαπόλυση δολωμάτων και πολυστρωματική αντιαεροπορική άμυνα. Ο NSM εδώ παίρνει την πρώτη θέση, λόγω σχεδίασης stealth και παθητικών αισθητήρων, όπως και τερματικών ελιγμών.
Ο Exocet Block 3C είναι πολύ πιο επικίνδυνος από τις παλιότερες εκδόσεις, αλλά εκπέμπει στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, όπως και o RBS15 Mk4. Όλα τα βλήματα κάνουν πολύ χαμηλή πτήση πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και μπορεί να προγραμματιστούν ως προς την πορεία τους, ώστε να φθάσουν στο στόχο από μη αναμενόμενες κατευθύνσεις.
Βαθμολογία με άριστα το 10: NSM 10 – Exocet 8,5 – RBS15 8,5
10. Ελληνική συμμετοχή
Στην πιθανότητα ελληνικής συμμετοχής στην κατασκευή πρέπει να είμαστε προσγειωμένοι. Σοβαρή συμπαραγωγή του ίδιου του βλήματος δεν φαίνεται ρεαλιστική για κανένα από τα τρία, εκτός αν μιλάμε για πολύ μεγάλη παραγγελία και πολύ σκληρή διαπραγμάτευση. Αυτό που μπορεί να διεκδικηθεί για ελληνική προστιθέμενη αξία είναι υποστήριξη, έλεγχοι, οχήματα εκτοξευτών, επικοινωνίες, σύστημα προγραμματισμού αποστολών, διασύνδεση με ελληνικά συστήματα διοίκησης κ.ο.κ.
Ο Exocet έχει το πλεονέκτημα της υπάρχουσας ελληνικής σχέσης με την κατασκευάστρια MBDA που έχει και εγχώριες συνεργασίες στην εφοδιαστική αλυσίδα προϊόντων της. Ο NSM θα μπορούσε να δώσει κάποιο τοπικό έργο για επάκτιες πυροβολαρχίες ενώ ο RBS15 θα ξεκινούσε σχεδόν από μηδενική ελληνική βάση.
Βαθμολογία με άριστα το 10: NSM 6 – Exocet Block 3C 8 – RBS15 5,5
Τελική κατάταξη
Με βάση τις παραπάνω ενότητες, η συνολική εικόνα είναι κοντινή. Ο NSM συγκεντρώνει…
Η συνέχεια στο Naval Defence
