Η πρωτοβουλία European Long Range Strike Approach, πιο γνωστή ώς ELSA ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια από Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Πολωνία και μετά από Σουηδία και Βρετανία, με στόχο να δημιουργήσει μια “ικανότητα” βαθέως πυραυλικού πλήγματος για την Ευρώπη. Λέμε “ικανότητα” γιατί από την αρχή το πρόγραμμα δεν περιοριζόταν σε “ένα και μοναδικό” όπλο, αλλά σε ένα φάσμα όπλων, υπερηχητικά και υποηχητικά, εκτοξεύσης από ξηράς αλλά και σε επόμενο στάδιο και από άλλες πλατφόρμες κ.ο.κ. Οπότε στην πράξη ήταν μια γενική διερεύνηση τέτοιων δυνατοτήτων, ώστε οι χώρες της ηπείρου μας να ανεξαρτητοποιηθούν από αμερικανικές λύσεις.

Η τελευταία εξέλιξη στο ELSA είναι πλέον εδώ, καθώς οι υπουργοί Άμυνας των έξι χωρών συμφώνησαν να μετατρέψουν τις διάφορες κατευθύνσεις που πήρε η έρευνα, σε αυτόνομες προσεγγίσεις ως εξής (που θα ονομάζονται ELSA Implementation Groups – EIG):

  • Airborne Early Warning capability: Ανάπτυξη συστημάτων έγκαιρης αερομεταφερόμενης προειδοποίησης για υποστήριξη επιχειρήσεων μακρού βεληνεκούς.
  • Long Range SEAD capability: Ικανότητες καταστολής εχθρικών αεράμυνων σε μεγάλη απόσταση.
  • Air-launched long-range strike capability: Αερομεταφερόμενα όπλα μακρού βεληνεκούς για πληγματα από αέρος.
  • Euro Multi Missile Launcher: Κοινός ευρωπαϊκός εκτοξευτής πολλαπλών πυραύλων.
  • Ground-launched long range strike system 300-500 km: Επίγεια συστήματα πυρών εμβέλειας 300-500 χλμ.
  • Ground-launched long range strike system 500-2.000 km: Επίγεια συστήματα πυρών εμβέλειας 500-2000 χλμ.
  • Ground-launched long range strike system 2.000 km+: Επίγεια συστήματα πολύ μακρού βεληνεκούς άνω των 2.000 χλμ.
  • Low-cost long-range strike 500 km+ capabilities based on one-way-attack effectors: Οικονομικά one-way effectors (κατευθυνόμενα πυρομαχικά) άνω των 500 χλμ.

Από την περιγραφή των προγραμμάτων είναι φανερό πως το ELSA μετασχηματίζεται σε ένα ακόμη πιο μεγάλο φάσμα επιδιώξεων, επιδιώκοντας να καλύψει όλες τις δυνατές ανάγκες πυραυλικών τεχνολογιών. Έτσι έχουμε πρόβλεψη για 3 διαφορετικές εμβέλειες, από τακτικό βλήμα έως στρατηγικής κρούσης πέραν των 2.000 χιλιομέτρων, μη επανδρωμένα-καμικάζι, κοινό εκτοξευτή, αλλά και ικανότητα αερομεταφοράς των βλημάτων. Σε κάθε μια από τις 8 κατευθύνσεις (που μπορεί να γίνουν και περισσότερες) μια χώρα θα αναλάβει την τεχνική και διοικητική ηγεσία, ενώ θα ενταχθούν στην εξέλιξη, περισσότερες εταιρείες από όλη την Ευρώπη.

Το ζήτημα που μπορούμε να διακρίνουμε; Αν και όλα τα παραπάνω υπό διερεύνηση προγράμματα είναι απαραίτητα, το πόσα από αυτά θα αποδώσουν πραγματικό σύστημα είναι υπό μεγάλη συζήτηση, καθώς ήδη υπάρχουν αντίστοιχα που τρέχουν σε “εθνικό” επίπεδο εντός Ευρώπης. Π.χ. η Γαλλία αναπτύσσει δικό της εκτοξευτή πυραύλων, η Πολωνία έχει πάρει νοτιοκορεατικό σύστημα, η Γερμανία αναζητά ένα διάδοχο του αεροεκτοξευόμενου Taurus, υπάρχει το βλήμα Land Cruise Missile που εξελίσσει η MBDA, υπάρχει στα σκαριά μια έκδοση του SCALP Naval πολύ μεγάλου βεληνεκούς, εξελίσσεται το βλήμα Stratus από Γαλλία-Ιταλία και Βρετανία κ.ο.κ. Άρα όλα αυτά θα ανταγωνίζονται τις κατευθύνσεις του ELSA; Ή θα ενταχθούν σε αυτές, μετά από κάποιους γύρους μελετών; Οπότε το ELSA θα λειτουργήσει ως “ομπρέλα”, υπαρχόντων ερευνών και αναπτύξεων όπλων;

Πάντως να παρατηρήσουμε πως στις 8 προσεγγίσεις που πλέον εξειδικεύεται το πρόγραμμα ELSA, δεν υπάρχει πρόβλεψη – προς το παρόν – για ναυτική έκδοση. Αυτή δηλαδή που η χώρα μας είχε εκφράσει ενδιαφέρον να ενσωματώσει στις φρεγάτες FDI (και μετά στις υπό διαπραγμάτευση Bergamini). Οπότε το ELSA παραμένει ένα πακέτο ερευνών για κυρίως χερσαίους εκτοξευτές και έχει προστεθεί τώρα και η πρόθεση για αεροεκτοξευόμενα όπλα, ενώ βέβαια το όλο χρονοδιάγραμμα εξέλιξης είναι αόριστο.

Έτσι η ελληνική πρόθεση για “κάπου το 2030 να υπάρχουν βλήματα ELSA για τα νέα σκάφη του Ναυτικού μας”, και με την πρόσφατη εξέλιξη, δεν δείχνει να έχει ορίζοντα υλοποίησης. Που έτσι κι αλλιώς η όλη ιδέα μετατροπής νέων ελληνικών φρεγατών υψηλής μαχητικότητας σε πλατφόρμες εκτόξευσης λιγοστών -ανα σκάφος- όπλων μεγάλου βεληνεκούς από μεγάλη απόσταση και μακριά από το πεδίο της ναυτικής σύγκρουσης, παραμένει αρκετά παράδοξη.

Σε κάθε περίπτωση όμως, θα είναι προς ελληνικό συμφέρον να μετέχουμε σε κάποιο ή κάποια από τις παραπάνω ερευνητικές προσεγγίσεις, είτε σε εθνικό επίπεδο, είτε ως ομάδα εγχώριων αμυντικών εταιρειών.

    Κεντρική εικόνα: Καλλιτεχνική απεικόνιση ενός πυραύλου ELSA από το Grok