Κατά τη διάρκεια του Thales Media Day, που πραγματοποιήθηκε στις 9 Ιουνίου στην Αθήνα, η γαλλική εταιρεία παρουσίασε την εικόνα του τεχνολογικού της αποτυπώματος, δίνοντας έμφαση τόσο στα υφιστάμενα (και σημαντικά) ελληνικά προγράμματα όσο και στις νέες προκλήσεις που διαμορφώνουν το μέλλον της άμυνας, της αεροναυτιλίας και της κυβερνοασφάλειας.
Την παρουσίαση πραγματοποίησαν ο Vincent Megaides, country director της Thales για Ελλάδα, Κύπρο και Μάλτα και διευθύνων σύμβουλος της Thales Hellas, καθώς και ο Thorsten Krueger, regional vice president, DACH, CEE & CIS, Data and Application Security, με ευθύνη για περίπου 30 χώρες της ευρύτερης περιοχής.
H Thales ως όμιλος με 85.000 εργαζόμενους σε 65 χώρες, έχει κύκλο εργασιών άνω των 22 δισ. ευρώ και επενδύσεις 4,5 δισ. ευρώ ετησίως σε έρευνα και ανάπτυξη. Ενδεικτικό της έμφασης που δίνεται στην τεχνολογική καινοτομία είναι ότι περισσότεροι από 30.000 εργαζόμενοι του ομίλου δραστηριοποιούνται άμεσα σε έρευνα, ανάπτυξη και μηχανική.
Η παρουσία στην Ελλάδα με μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα
Η Thales συμπλήρωσε πέρυσι 50 χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα, με τη σημερινή Thales Hellas να αριθμεί περισσότερους από 40 εργαζόμενους και να αποτελεί τον βασικό βραχίονα υποστήριξης των ελληνικών προγραμμάτων.
Όπως ήταν αναμενόμενο, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στα εγχώρια εξοπλιστικά προγράμματα. Η εταιρεία υπενθύμισε τον κομβικό της ρόλο στα μαχητικά Rafale της Πολεμικής Αεροπορίας, όπου περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής αξίας του αεροσκάφους συνδέεται με συστήματα της Thales. Σε αυτά περιλαμβάνονται το ραντάρ, τα ηλεκτροοπτικά συστήματα αναγνώρισης και στοχοποίησης, τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, οι επικοινωνίες, τα συστήματα ναυτιλίας αλλά και το ατρακτίδιο στοχοποίησης TALIOS.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, τέθηκε ερώτημα από την ΠΤΗΣΗ σχετικά με πιθανές αναβαθμίσεις επιμέρους υποσυστημάτων των ελληνικών Rafale, όπως το ηλεκτροοπτικό σύστημα σκόπευσης OSF. Τα στελέχη της εταιρείας απέφυγαν να εισέλθουν σε λεπτομέρειες επικαλούμενα τις συνεχιζόμενες επαφές με την Πολεμική Αεροπορία, αναγνώρισαν όμως ότι ορισμένα υποσυστήματα παλαιότερων εκδόσεων μπορούν να βελτιωθούν στο μέλλον.
Αντίστοιχα ισχυρή είναι η παρουσία της εταιρείας στις φρεγάτες FDI HN, όπου η Thales προμηθεύει το ραντάρ Sea Fire, τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, τα σόναρ, τα συστήματα ελέγχου πυρός και σημαντικό μέρος των υποδομών επικοινωνιών των πλοίων.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη σύμβαση εκσυγχρονισμού των τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ 200ΗΝ, η οποία υπογράφηκε πρόσφατα. Στο πλαίσιο του προγράμματος, η εταιρεία θα προμηθεύσει το νέο ψηφιακό ραντάρ NS100 AESA, τα συστήματα ελέγχου πυρός STIR Mk2 και τη νεότερη έκδοση του συστήματος διαχείρισης μάχης TACTICOS, τα οποία αναμένεται να αποτελέσουν τον πυρήνα της αναβάθμισης των πλοίων. Η Thales επιβεβαίωσε επίσης ότι συνεργάζεται με ελληνικές εταιρείες για την υλοποίηση του προγράμματος, με τη SSMART ως βασικό εταίρο εγκατάστασης και ολοκλήρωσης.
Παράλληλα, η εταιρεία παρουσίασε στοιχεία για την αυξημένη ζήτηση αμυντικών συστημάτων στην Ευρώπη, αναφέροντας ότι έχει τετραπλασιάσει τις δυνατότητες παραγωγής ραντάρ, τριπλασιάσει την παραγωγή εξοπλισμού για μαχητικά αεροσκάφη και αυξήσει έως και πέντε φορές την παραγωγή ορισμένων κατηγοριών πυρομαχικών, προκειμένου να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Έλεγχος του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου
Πέρα από τις αμυντικές εφαρμογές, η Thales έδωσε έμφαση και στις δραστηριότητές της στον τομέα της πολιτικής αεροπορίας. Και εκεί αποτελεί εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες βασικό προμηθευτή συστημάτων αεροναυτιλίας στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα προωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο τη νέα γενιά συστημάτων διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας, TopSky-ATC.
Σύμφωνα με τα στελέχη της εταιρείας, το TopSky αποτελεί μέρος των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών εκσυγχρονισμού του εναέριου χώρου και υποστηρίζει τους στόχους του “Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού”. Η φιλοσοφία του συστήματος δεν περιορίζεται μόνο στην ασφαλή διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας αλλά επεκτείνεται και στη βελτιστοποίηση των πτήσεων, επιτρέποντας τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμου, των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και της συμφόρησης στους ευρωπαϊκούς αεροδιαδρόμους. Η εταιρεία ανέφερε ότι έξι ευρωπαϊκές χώρες συμμετέχουν ήδη στο σχετικό σχήμα συνεργασίας, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για περαιτέρω επέκτασή του.
Η τεχνητή νοημοσύνη στο πεδίο μάχης
Ένα από τα κεντρικά θέματα της εκδήλωσης ήταν η ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης σε επιχειρησιακά συστήματα. Η Thales διαθέτει πλέον περισσότερους από 800 ειδικούς στην τεχνητή νοημοσύνη και πάνω από 100 κατόχους διδακτορικών τίτλων που εργάζονται αποκλειστικά στον συγκεκριμένο τομέα μέσω της πρωτοβουλίας Cortex AI.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η τεχνολογία έχει ήδη περάσει από το στάδιο των δοκιμών στην επιχειρησιακή αξιοποίηση, όπου:
- Τριπλασιάζεται η ταχύτητα εντοπισμού UAV χαμηλού ίχνους από επίγεια ραντάρ.
- Επιτυγχάνεται ταχύτερη αναγνώριση στόχων από τα συστήματα των Rafale.
- Ένας χειριστής μπορεί να διαχειρίζεται πολλαπλά UAV ταυτόχρονα.
- Το νέο σύστημα ανίχνευσης ναρκών Pathmaster επιτυγχάνει τετραπλάσια ταχύτητα εντοπισμού.
- Η ακρίβεια ταξινόμησης στόχων φθάνει το 99%.
Τα στελέχη της εταιρείας εξήγησαν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν λειτουργεί ως υποκατάστατο του χειριστή αλλά ως φίλτρο που επεξεργάζεται τεράστιους όγκους δεδομένων από αισθητήρες και παρουσιάζει στον άνθρωπο μόνο τις πληροφορίες που έχουν πραγματική επιχειρησιακή αξία. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε, το ζητούμενο είναι να μπορεί το σύστημα να ξεχωρίσει μέσα σε δευτερόλεπτα εάν αυτό που εμφανίζεται στην οθόνη είναι ένα πουλί, θόρυβος περιβάλλοντος ή ένας πραγματικός εχθρικός στόχος.
Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάστηκε και το νέο ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας Sky Defender, το οποίο συνδυάζει αισθητήρες, διοίκηση και έλεγχο, τεχνητή νοημοσύνη και κυβερνοασφάλεια σε μία ενιαία αρχιτεκτονική. Σύμφωνα με την εταιρεία, το σύστημα είναι πλήρως διαλειτουργικό με τα πρότυπα του NATO και μπορεί να ενσωματώσει υφιστάμενα δυτικά συστήματα αεράμυνας.
Από τα ραντάρ στις κυβερνοεπιθέσεις
Αν το πρώτο μισό της εκδήλωσης αφορούσε τα τρέχοντα αμυντικά προγράμματα, το δεύτερο επικεντρώθηκε σε έναν τομέα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία: την κυβερνοασφάλεια. Ο Thorsten Krueger υπογράμμισε ότι τα ζητήματα κυβερνοασφάλειας έχουν πλέον μεταφερθεί από τα τμήματα πληροφορικής στα διοικητικά συμβούλια των μεγάλων εταιρειών και οργανισμών, καθώς επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία, την ανθεκτικότητα και την κυριαρχία των κρατών και των επιχειρήσεων.
Τα στοιχεία που παρουσίασε η εταιρεία αποτυπώνουν το μέγεθος της πρόκλησης. Σήμερα σχεδόν το 47% των ευαίσθητων εταιρικών δεδομένων φιλοξενείται σε υποδομές cloud, ενώ μόλις το 34% των οργανισμών δηλώνει ότι γνωρίζει με ακρίβεια πού βρίσκονται αποθηκευμένα όλα τα κρίσιμα δεδομένα του. Για τη Thales, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ασφάλεια των δεδομένων αλλά και η αδυναμία πολλών οργανισμών να γνωρίζουν ακριβώς τι πρέπει να προστατεύσουν.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στο ετήσιο Bad Bot Report της εταιρείας, το οποίο καταγράφει τη ραγδαία αύξηση των αυτοματοποιημένων επιθέσεων στο διαδίκτυο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, τα κακόβουλα bots εξελίσσονται πλέον με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, αποκτώντας τη δυνατότητα να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους και να παρακάμπτουν ευκολότερα τα μέτρα προστασίας. Τα στελέχη της Thales εκτίμησαν ότι σύντομα περισσότερο από το μισό της συνολικής διαδικτυακής κίνησης θα προέρχεται από αυτοματοποιημένα συστήματα και όχι από πραγματικούς χρήστες.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στο πεδίο των αυτοματοποιημένων επιθέσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι αποκλεισμένες κακόβουλες επιθέσεις μέσω bots αυξήθηκαν από περίπου 2 εκατομμύρια ημερησίως το 2024 σε περίπου 25 εκατομμύρια το 2025, με την τεχνητή νοημοσύνη να επιτρέπει πλέον τη δημιουργία πολύ πιο εξελιγμένων και προσαρμοστικών εργαλείων επίθεσης.
Το ελληνικό πεδίο δοκιμών CYBER
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η δραστηριότητα που έχει αναπτύξει η Thales Hellas στον τομέα των cyber ranges (πεδία δοκιμών). Η ελληνική ομάδα έχει δημιουργήσει δυνατότητα ανάπτυξης ψηφιακών διδύμων (digital twins) πραγματικών υποδομών, επιτρέποντας την αναπαραγωγή ολόκληρων εταιρικών ή βιομηχανικών δικτύων σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Εκεί μπορούν να εκτελούνται ρεαλιστικά σενάρια κυβερνοεπιθέσεων χωρίς κανέναν κίνδυνο για τις πραγματικές επιχειρησιακές λειτουργίες.
Στο παράδειγμα που παρουσιάστηκε στους δημοσιογράφους, μια προσομοιωμένη επίθεση απέκτησε πρόσβαση σε εταιρικό δίκτυο, διείσδυσε σε βιομηχανικά συστήματα ελέγχου και εγκατέστησε λογισμικό ransomware σε λιγότερο από δέκα λεπτά, χωρίς να παραχθεί καμία ειδοποίηση από τα υπάρχοντα συστήματα ασφαλείας! Η λογική της προσέγγισης είναι απλή: να εντοπιστούν οι αδυναμίες πριν το κάνει ένας πραγματικός αντίπαλος.
Η κβαντική απειλή πλησιάζει
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στην έλευση της κβαντικής πληροφορικής. Τα στελέχη της Thales προειδοποίησαν ότι οι οργανισμοί δεν θα πρέπει να περιμένουν την εμφάνιση επιχειρησιακών κβαντικών υπολογιστών για να ξεκινήσουν την προετοιμασία τους.
Το σενάριο που περιέγραψαν είναι γνωστό ως «Harvest Now, Decrypt Later»: ένας αντίπαλος μπορεί να υποκλέψει σήμερα μεγάλες ποσότητες κρυπτογραφημένων δεδομένων και να τις αποθηκεύσει, περιμένοντας την ημέρα που θα διαθέτει υπολογιστική ισχύ ικανή να σπάσει την υπάρχουσα κρυπτογράφηση.
Για στρατιωτικά δεδομένα, κρατικά αρχεία ή κρίσιμες βάσεις πληροφοριών που παραμένουν χρήσιμες για πολλά χρόνια, η απειλή αυτή θεωρείται ήδη πραγματική. Σύμφωνα με την εκτίμηση της εταιρείας, η μετάβαση σε κβαντικά ανθεκτικές μεθόδους κρυπτογράφησης αποτελεί διαδικασία που μπορεί να απαιτήσει δύο έως τρία χρόνια προετοιμασίας.
Το «Go To Greece» και η ελληνική βιομηχανία
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με αναφορά στο πρόγραμμα «Go To Greece», μέσω του οποίου η Thales εντάσσει ελληνικές επιχειρήσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική της αλυσίδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, περισσότερες από 50 ελληνικές μικρομεσαίες και νεοφυείς εταιρείες έχουν ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα τα τελευταία τρία χρόνια, αποκτώντας πρόσβαση όχι μόνο στην ελληνική αγορά αλλά και σε διεθνή προγράμματα του ομίλου.
Ίσως η πιο ενδιαφέρουσα αναφορά ήρθε όταν τέθηκε το ερώτημα για πιθανές εξαγορές ελληνικών εταιρειών. Αν και δεν υπήρξε συγκεκριμένη ανακοίνωση, η απάντηση των στελεχών της εταιρείας ήταν πως η Thales εξετάζει όλες τις επιλογές ανάπτυξης στην Ελλάδα, τόσο μέσω οργανικής επέκτασης όσο και μέσω πιθανών εξαγορών.
