Στην Ολομέλεια το νομοσχέδιο για το Μεταναστευτικό – Διαφωνίες και πυρά από την αντιπολίτευση

Με τις τοποθετήσεις των εισηγητών και ειδικών αγορητών των κομμάτων άρχισε η συζήτηση του σχεδίου νόμου με τίτλο «Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου» στην Ολομέλεια.

Ο εισηγητής της ΝΔ Σταύρος Κελέτσης ζήτησε από τα κόμματα που ψήφισαν το Σύμφωνο Μετανάστευσης της ΕΕ στο Ευρωκοινοβούλιο να ψηφίσουν το νομοσχέδιο, αντίθετα είπε «θα πρέπει να μας εξηγήσουν πολιτικά και νομικά γιατί δεν το πράττουν». Τόνισε ότι το σχέδιο νόμου μεταφέρει στο εθνικό μας πλαίσιο το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο της ΕΕ και ειδικότερα τη θέσπιση των αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή των 8 Κανονισμών της ΕΕ και των δύο Οδηγιών».

Το Σύμφωνο, είπε, διαμορφώνει μια ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική για το Μεταναστευτικό από τα κράτη-μέλη από τις 12 Ιουνίου και μετά. Υποστήριξε ότι το Σύμφωνο στοχεύει στην αποτελεσματικότερη προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων, στην επιτάχυνση παροχής ασύλου, την επιστροφή όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία ή παράνομή και συνιστά ένα σύνολο νέων Κανόνων για τη διαχείριση της Μετανάστευσης. Επισήμανε ότι η εφαρμογή των Κανόνων είναι υποχρεωτική για όλα τα κράτη-μέλη. Το Σύμφωνο είπε ισορροπεί ανάμεσα στα Ανθρώπινα Δικαιώματα των δικαιούχων προστασίας και Ασύλου με τον έλεγχο της Μετανάστευσης.

Ο κ. Κελέτσης ανάμεσα στα άλλα ανέφερε ως πολύ σημαντικό τον μηχανισμό αλληλεγγύης που για πρώτη γραμμή θεσπίζεται μεταξύ των κρατών-μελών καθώς οι χώρες πρώτης υποδοχής όπως η Ελλάδα σήμερα επωμίζονται ένα δυσανάλογο βάρος. Την αναγνώριση με πρακτικά μέτρα ότι τα εξωτερικά σύνορα της Ελλάδας είναι εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Τη δυνατότητα αποσυμφόρησης ενός κράτους όταν οι μεταναστευτικές ροές αυξάνονται ενώ καθιερώνεται και ένα σταθερό πλαίσιο επιμερισμού ευθυνών για τις χώρες που βρίσκονται σε μια έκτακτη πίεση. Έτσι η ευθύνη διαχείρισης δεν είναι εθνική υπόθεση αλλά ευρωπαϊκή. Ο βουλευτής της ΝΔ αναλύοντας τις διατάξεις του νομοσχεδίου και τις πρόνοιες εφαρμογής του Συμφώνου είπε ότι λαμβάνονται «υπόψη όλες οι ανθρωπιστικές και κοινωνικές διαστάσεις που έχει το μεταναστευτικό ζήτημα σε όλα τα στάδια».

Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Στέφανος Παραστατίδης ανέφερε ότι «το Σύμφωνο επιβάλλει την τιμωρία της χώρας μας για τις δευτερογενείς μεταναστευτικές ροές των παρελθόντων χρόνων και ειδικά της τελευταίας εξαετίας». Απέδωσε στην κυβέρνηση ότι «αποδέχεται και δηλώνει ένοχη για τις κατηγορίες που της αποδίδονται από τις χώρες τελικού προορισμού. Ομολογεί ότι για τις δευτερογενείς ροές δεν ευθύνεται κανείς άλλος πλην της Ελλάδος και ήταν λάθος αυτό που υποστηρίζαμε όλο το προηγούμενο διάστημα για την κατάργηση των Κανονισμών του Δουβλίνου».

Καταλόγισε στη κυβέρνηση ότι «δεν ήταν διεκδικητική κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης του Συμφώνου». Εμείς, είπε ο κ. Παραστατίδης, «δεν θα συμφωνήσουμε στην υποχώρηση από τις εθνικές θέσεις επειδή ο κ. Μητσοτάκης αποφάσισε να μη διεκδικεί στην ΕΕ». Σχετικά με τις διατάξεις του νομοσχεδίου είπε ότι «αξιοποιούν στο έπακρο κάποιες δυνητικές ρήτρες των Κανονισμών για πιο περιοριστικές ρυθμίσεις αλλά και διατάξεις που αφίστανται των υποχρεωτικών κανόνων του νέου Συμφώνου». Η νομοθέτηση, είπε, «στιγματίζεται από την επιλογή σας να νομοθετήσετε για τον ανεξάρτητο μηχανισμό παρακολούθησης με θεσμική αμετροέπεια και μνησικακία».

Η Αρχή Διαφάνειας, υποστήριξε «δεν έχει την επάρκεια που απαιτείται, υπάρχει έλλειψη αξιοπιστίας και ο φόβος ότι προσπαθείτε να λύσετε επιχειρησιακά ζητήματα με τρόπο που υπερβαίνει την νομιμότητα». Τέτοιες συμπεριφορές «αυταρχισμού και ασυδοσίας», είπε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ, «δεν μας επιτρέπουν να ψηφίσουμε τους Κανονισμούς. Επίσης, οι διατάξεις για το Eurodak είναι ατελείς, σχεδόν ημιτελείς ειδικά στα ζητήματα προσωπικών δεδομένων γι’ αυτό σας καταθέτουμε προτάσεις για νομοθετικές βελτιώσεις». Υποστήριξε ότι οι προβλεπόμενες διατάξεις που αφορούν τις υγειονομικές εξετάσεις δεν μπορεί να έχουν εφαρμογή χωρίς ενίσχυση του ΕΣΥ στην περιφέρεια και τα νησιά.

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ εξέφρασε προβληματισμό για τους Κόμβους Επιστροφών σε ασφαλείς τρίτες χώρες λέγοντας ότι εάν δεν εξασφαλιστούν συνεργασίες «θα αποτελέσουν ένα κακόγουστο αστείο».

«Δεν μπορεί πάντως να νομοθετούμε υπό την αίρεση μιας συμφωνίας με κάποια χώρα που δεν την ξέρουμε, που δεν υπάρχει καν γι’ αυτό και είμαστε αρνητικοί», είπε και ζήτησε για μακροχρόνια διαμένοντας μετανάστες να βρεθεί μια άλλη νομική λύση παραμονής. Θα πρέπει είπε λόγω έλλειψης θέσεων σε κέντρα κράτησης να αξιοποιηθούν εναλλακτικά μέτρα κράτησης. Νομοθετείτε χωρίς ποσοτικά δεδομένα ρισκάροντας στο βωμό της καταστολής να καταρρεύσει όλο το σύστημα. Ο κ. Παραστατίδης είπε ότι η κυβέρνηση κρατά απόρρητο το σχέδιο της εθνικής στρατηγικής σε αντίθεση με τις άλλες χώρες της ΕΕ που τα έχουν δημοσιοποιήσει και κατέληξε λέγοντας πως η κυβέρνηση «καταφεύγει σε μια σκληρή ρητορική πολιτική γιατί αυτή φέρνει ψηφαλάκια ή γιατί αυτή βολεύει με την εποχή των Τραμπ αυτού του κόσμου».

Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Ψυχογιός ανέφερε ότι «καταψηφίζουμε το νομοσχέδιο, θεωρώντας ότι οδηγεί σε σημαντική υποχώρηση των εγγυήσεων προστασίας που προβλέπει το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο και υιοθετεί μια πολιτική προσέγγιση που αντανακλά κυρίως τις πιέσεις των πιο συντηρητικών και ακροδεξιών κυβερνήσεων και κομμάτων της Ευρώπης». Ανέφερε την αντίθεσή του με το Σύμφωνο της ΕΕ καθώς όπως είπε δεν θεμελιώνεται πάνω στην Σύμβαση της Γενεύης, ούτε στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Το νομοσχέδιο αυτό είπε έρχεται λίγες ημέρες πριν από την μαύρη επέτειο της τραγωδίας του ναυαγίου της Πύλου που παραμένει ανοικτή πληγή για το Κράτος Δικαίου, της διάσωσης και της προστασίας της ζωής στα σύνορα στην χώρα μας.

Ο κ. Ψυχογιός είπε ότι η πολιτική της κυβέρνησης «είναι να θέλει να κάνει τον βίο – αβίωτο σε κάθε μετανάστη θεωρώντας ότι αυτό είναι παράγοντας αποτροπής, μετατρέποντας τη χώρα όπως και τις άλλες χώρες πρώτης υποδοχής σε δεσμοφύλακα ψυχών της Ευρώπης». Σε ορισμένα πράγματα που ρυθμίζετε, υποστήριξε ο βουλευτής, «η πολιτική είναι ρατσιστική». Διαφώνησε στην πολιτική της αναιτιολόγητης κράτησης και της στέρησης ελευθερίας κίνησης. Η κράτηση από έσχατο μέτρο γίνεται κανόνας και αυτό είναι μεγάλη θεσμική μετατόπιση».

Η ταχύτητα εξέτασης των αιτημάτων ασύλου, παρατήρησε είναι σημαντική αλλά δεν μπορεί να γίνεται σε βάρος της εξέτασης σε βάθος όλων των πραγματικών δεδομένων με υιοθέτηση αλγορίθμων. Οι νομική συνδρομή, ανέφερε ο βουλευτής, απαιτείται να είναι ουσιαστική πράξη. Η προστασία των ανηλίκων είπε εξαντλείται σε γενικόλογες διατάξεις αλλά στην πράξη και οι Ασφαλείς Ζώνες δεν μπορεί να μετατραπούν σε μόνιμες δομές φιλοξενίας τους. Θα πρέπει να τεθεί πρώτα η προστασία των παιδιών και μετά όλα τα άλλα.

Τα Κέντρα Επιστροφής σε τρίτες χώρες, ανέφερε, εκφεύγουν κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου και ουσιαστικής διαχείρισης του ζητήματος, αυτά θα είναι στρατόπεδα συγκέντρωσης σε χώρες που δεν έχουν κυρώσει διεθνείς συνθήκες προστασίας του Ανθρώπου. Εκτίμησε ότι η δημιουργία Κόμβων Επιστροφών σε χώρες εκτός ΕΕ θα έχει ζήτημα νομιμότητας από το Διεθνές Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όπως έγινε με άλλες χώρες που το επιχείρησαν. Στον τομέα της ένταξης, είπε ότι χρειάζεται ισχυρή πολιτική κοινωνικής συνοχής «και όχι να παράγεις αορατότητα, παρατυπία, εκμετάλλευση και γκρίζες ζώνες ανθρώπων». Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ είπε ότι η κυβέρνηση καταφεύγει «στην κατασκευή ενός ψευτοδιλήμματος που θέλει από τη μια την ασφάλεια και από την άλλη τα Δικαιώματα. Όχι, και τα δύο μπορούν να γίνουν και πρέπει και υπάρχει ανάγκη συνδυασμός σε ένα Κράτος Δικαίου».

Η αγορήτρια του ΚΚΕ Μαρία Κομνηνάκα δήλωσε ότι το κόμμα της καταψηφίζει το νομοσχέδιο λέγοντας πως αποτελεί την «ομολογία των πολεμικών συνεπειών σε βάρος των λαών συνολικά, τόσο στις χώρες όπου σκάνε οι βόμβες όσο και στις χώρες όπου κατασκευάζονται και από όπου εκτοξεύονται», αποτελεί το νέο αντιδραστικό Σύμφωνο της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το ‘Ασυλο. Με το Σύμφωνο αυτό, είπε, η ΕΕ «παίρνει τα μέτρα της μπροστά στην προσφυγιά» που προκαλεί ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος, δημιουργώντας νέο άγριο πλαίσιο καταστολής, διαλογής και εκμετάλλευσης σε βάρος των κατατρεγμένων» του καπιταλιστικού συστήματος. Η κυβέρνηση, είπε, υιοθετεί τις πολιτικές της ΕΕ που «ουσιαστικά θρυμματίζουν κάθε ίχνος προστασίας που είχε απομείνει για τα θύματα του ιμπεριαλιστικού πολέμου». Χαρακτήρισε «αυταπάτες» ότι δημιουργείται ένα δήθεν «προστατευτικό περιεχόμενο». Στην πραγματικότητα, είπε, δημιουργεί τις συνθήκες για «το ανοιγοκλείσιμο της στρόφιγγας διαλογής ανάλογα και με τις ανάγκες του κεφαλαίου για φθηνό εργατικό δυναμικό». Το νέο Σύμφωνο ουσιαστικά ενταφιάζει οριστικά τη Συνθήκη της Γενεύης για τους πρόσφυγες με την απάνθρωπη «διαλογή» (screening) που θα γίνεται σε συνθήκες κράτησης στα σύνορα, με fast-track διαδικασίες για να οδηγούμαστε σε μαζικές απορρίψεις αιτήσεων, φυλακίσεις και απελάσεις. Μεταξύ άλλων εκτίμησε ότι θα αυξηθεί ο εγκλωβισμός ξεριζωμένων στην Ελλάδα σε δομές που θα απαγορεύεται η πρόσβαση στα σωματεία και σε φορείς του εργατικού – λαϊκού κινήματος, αλλά θα είναι ορθάνοιχτες για την εργοδοσία, συμβάλλοντας στην αναζήτησή της για φθηνά εργατικά χέρια.

Ο αγορητής της Ελληνικής Λύσης Βασίλης Γραμμένος ανέφερε πως η κοινοβουλευτική του ομάδα θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο καθώς αποτελεί μια δήλωση αποτυχίας αντιμετώπισης του μεταναστευτικού ζητήματος. Η κυβέρνηση αντί να αντιμετωπίσει τα ζητήματα που είναι η ασφάλεια των συνόρων και της κοινωνίας, «απλά έρχεται να οργανώσει καλύτερα την διαχείριση μιας κατάστασης, την οποία την θεωρείτε μόνιμη». Είναι ένα νομοσχέδιο, πρόσθεσε «που πίσω από τις τεχνικές και διοικητικές διατάξεις του αποκαλύπτει μια βαθιά πολιτική επιλογή της κυβέρνησης που δείχνει πως αντιλαμβάνεται την προστασία την εθνική μας κυριαρχία, την προστασία των συνόρων μας και το μέλλον της χώρας».

Ο κ. Γραμμένος είπε ότι το νομοσχέδιο ετοιμάζει μηχανισμούς και δομές για καλύτερες υποδοχές των νέων μεταναστευτικών ροών στην Κρήτη, αντί να συζητά την αποτροπή των παράνομων αυτών εισόδων. Ταύτισε την πολιτική της κυβέρνησης της ΝΔ με αυτή της κυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα του 2015. Ο βουλευτής της Ελληνικής Λύσης έδωσε έμφαση σε πολιτικές αποτροπής εισόδου στην χώρα. Εκτίμησε ότι «μετατρέπετε την χώρα σε φάρο προσέλκυσης και βασικό διάδρομο για την Ευρώπη» για αυτό, είπε, απαιτούνται άλλα μέτρα αποτελεσματικής αποτροπής και φύλαξης των συνόρων από αυτά που φέρνει αυτό το νομοσχέδιο που έχει νέες μόνιμες δομές, μηχανισμούς και υπηρεσίες Υγείας σε ανθρώπους που μπαίνουν ανεξέλεγκτα στη χώρα. Συμφώνησε πάντως με τις διατάξεις για τις επιστροφές, εάν και έθεσε θέμα για το ποιος θα τις χρηματοδοτεί, όπως και πόσο γρήγορα θα γίνονται. Η χώρα ανέφερε «χρειάζεται άλλη πολιτική».

Ο αγορητής της Νίκης Γιώργος Ρούντας δήλωσε και αυτός ότι το κόμμα του θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο λέγοντας πως αυτό «δεν είναι τεχνικό ή διαδικαστικό αλλά αφορά την εθνική μας ασφάλεια, τη συνοχή της κοινωνίας, την αντοχή των τοπικών κοινωνιών και φυσικά την προστασία των συνόρων μας. Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το μεταναστευτικό ζήτημα ως μια μόνιμη κατάσταση που χρίζει διαχείρισης».

Υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο δεν αποτρέπει την παράνομη μετανάστευση, δεν προστατεύει την ελληνική κοινωνία, δεν εξασφαλίζει ότι όποιος δεν δικαιούται άσυλο θα επιστρέφει άμεσα στην πατρίδα του. Απλά οργανώνει την καλύτερη διαχείριση στην παραμονή τους στην χώρα μας. Η Ελλάδα είπε είναι στην πρώτη γραμμή μιας ασύμμετρης απειλής και μετατρέπεται σε μια απέραντη αποθήκη ψυχών, σε μια ζώνη εγκλωβισμού. Το Σύμφωνο αυτό είπε «είναι ένα προϊόν συμβιβασμού μεταξύ των δυνάμεων που θέλουν να καταλύσουν την Ευρώπη και εκείνες που θέλουν να την κρατήσουν ασφαλή, δεν είναι αποτελεσματικό μέτρο, αλλά ένα αναποτελεσματικό ημίμετρο».

Η Ελλάδα είπε «μετατρέπεται σε χώρο που κινδυνεύει να αλωθεί από τα έσω» και θα πρέπει να αμυνθούμε με πολιτικές αποτροπής σε παράνομες εισόδους. Οι άνθρωποι αυτοί, υποστήριξε ο βουλευτής, δεν έχουν πρόθεση καμία ενσωμάτωσης με την κουλτούρα της Ευρώπης. Η Ελλάδα είπε δεν μπορεί να αποδεχθεί να γίνει η γκρίζα ζώνη της Ευρώπης. Χρειαζόμαστε να χτυπήσουμε το πρόβλημα στην ρίζα του.

Η αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας Έλλη Ρούσσου με άλλο σκεπτικό δήλωσε πως καταψηφίζει το νομοσχέδιο καθώς δεν μπορεί να συζητάμε το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης χωρίς να έχει παρουσιαστεί το εθνικό σχέδιο εφαρμογής του. Η Βουλή είπε «καλείται να ψηφίσει κρίσιμες διατάξεις χωρίς να γνωρίζει το συνολικό κυβερνητικό σχέδιο και να μπορεί εκ τούτου να αξιολογήσει τις συνολικές του επιπτώσεις του».

Η εφαρμογή του Συμφώνου, είπε, «μπορεί να είναι υποχρεωτική αλλά του ουσιαστικό ερώτημα είναι το πώς επιλέγουμε να το εφαρμόσουμε». Υπάρχουν περιθώρια για τον τρόπο εφαρμογής των Κανονισμών αλλά αυτό που επιλέγεται από την κυβέρνηση είναι οι αυστηρότερες δυνατότητες όπως επισημάνθηκε και από τους φορείς που κλήθηκαν σε ακρόαση. Οι συνεχείς αποσπασματικές τροποποιήσεις του θεσμικού πλαισίου, είπε η βουλευτής, «δεν υπηρετούν ούτε την ασφάλεια Δικαίου ούτε την αποτελεσματική διαχείριση της μετανάστευσης». Καταλόγισε στην κυβέρνηση ότι επιλέγει πολιτικές που δίνουν έμφαση στην επιτήρηση, τον περιορισμό, στην ταχεία απόρριψη αιτημάτων ασύλου και στις επιστροφές, παρά στην ενίσχυση των διαδικαστικών εγγυήσεων και της εξατομικευμένης προστασίας». Κινείται ενάντια στην αρχές του Κράτους Δικαίου και της Διαφάνειας.

Η βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας σημείωσε ότι ο Κανονισμός Επιστροφών έχει δημιουργήσει μεγάλες αντιδράσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Διαφώνησε με τους Κόμβους-Επιστροφές σε τρίτες χώρες που, όπως παρατήρησε, θα είναι σε κράτη που δεν έχουν καμία σχέση με τις αρχές και τις αντιλήψεις της Ευρώπη. Με την μεταφορά της διαλογής στα σύνορα, που, όπως είπε, αλλάζουν πλήρως τα ισχύοντα με νομικές κατασκευές που δημιουργούν ένα ιδιότυπο καθεστώς με μειωμένες εγγυήσεις. Με τις παρατεταμένες κρατήσεις και στερήσεις όχι ως εξαίρεση και έσχατο μέτρο αλλά ως μόνιμο μέτρο. Η νομική συνδρομή και η επιτήρηση, είπε, δεν είναι διακριτική ευχέρεια της εκάστοτε Υπηρεσίας αλλά εγγύηση του Κράτους Δικαίου.

Η συζήτηση συνεχίζεται στην Ολομέλεια με τις τοποθετήσεις πολιτικών αρχηγών και βουλευτών.