Ενόψει της ετήσιας Συνόδου του ΝΑΤΟ που θα γίνει φέτος τον Ιούλιο στην Άγκυρα, η Τουρκία χθες ανήγγειλε την πρόταση της για ένα νέο, “ιδιαίτερα οικονομικό”, όπως τον χαρακτηρίζει, στρατιωτικό αγωγό καυσίμων που θα συμπληρώσει το χάρτη της εφοδιαστικής αλυσίδας της Συμμαχίας. Η πρόταση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να συνεχίζεται και τις πρόσφατες συρράξεις στην περιοχή του Στενού του Ορμούζ να αναδεικνύουν την εξάρτηση του ΝΑΤΟ από θαλάσσιες μεταφορές καυσίμων.
Σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας, το έργο – προϋπολογισμού περίπου 1,2 δισ. δολαρίων (1 δισ. ευρώ) – θα συνδέει την Τουρκία με τη Ρουμανία μέσω Βουλγαρίας (δηλαδή μια διαδρομή που θα κατευθύνεται προς τη Ανατολική Βαλκανική παρακάμπτοντας την Ελλάδα και με πρόβλεψη για επέκταση προς Πολωνία). Ο αγωγός εφόσον εγκριθεί θα χρηματοδοτηθεί από το κοινό ταμείο της Συμμαχίας.
Η Άγκυρα τονίζει ότι η πρότασή της είναι πέντε φορές πιο οικονομική από τις εναλλακτικές λύσεις και μπορεί να τεθεί σε λειτουργία πολύ πιο σύντομα.
Η τουρκική πρωτοβουλία έρχεται ως απάντηση σε τρέχουσες πιέσεις από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Ήδη από τον Μάρτιο του 2026, η Πολωνία και η Ρουμανία έχουν ηγηθεί εκστρατείας για την επέκταση του ιστορικού Συστήματος Αγωγών του ΝΑΤΟ (NATO Pipeline System – NPS), ενός δικτύου 10.000 χιλιομέτρων σε 12 χώρες, με ικανότητα αποθήκευσης 4,1 εκατομμυρίων κυβικών, που χρονολογείται από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου και σήμερα τερματίζεται στη Γερμανία. Το δίκτυο αυτό συνδέει μεγάλους λιμένες, δεξαμενές, αεροδρόμια, στρατιωτικές βάσεις, σημεία συγκέντρωσης δυνάμεων και σε σημαντικό βαθμό είναι υπόγειο.
Οι χώρες όμως στα ανατολικά της Ευρώπης επισημαίνουν ότι αυτό το σύστημα τροφοδοσίας δεν τις καλύπτει οπότε βασίζονται – σε περίοδο κρίσης- σε τροφοδοσία για τα στρατιωτικά τους καύσιμα πάνω στα τρέχοντας πολιτικά δίκτυα αγωγών και διανομής, που είναι και ευάλωτα και χωρίς ταύτιση με τους αμυντικούς σχεδιασμούς.
Οι προτεινόμενες επεκτάσεις περιλαμβάνουν την «Πολωνική» (κόστος περίπου 5,5 δισ. ευρώ) και τον «Νότιο Διάδρομο» μέσω Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας (περίπου 6 δισ. ευρώ). Το συνολικό κόστος μιας πλήρους επέκτασης στην ανατολική πτέρυγα μπορεί να φτάσει τα 21 δισ. ευρώ και να απαιτήσει έως και 25 χρόνια. Η χώρα μας ήδη μετέχει στο σύστημα αγωγών της Συμμαχίας με το δικό της “Ελληνικό Σύστημα Αγωγών ΝΑΤΟ”, από Νότο προς Βορρά, το οποίο όμως χρειάζεται προεκτάσεις και αναβάθμιση για να εξυπηρετήσει περισσότερες χώρες.
Η εμφάνιση της τουρκικής πρότασης τώρα σαφώς σχετίζεται με την Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα φιλοξενηθεί στην Άγκυρα στις στις 7 και 8 Ιουλίου, με την ελπίδα ότι εκεί μπορεί να παρθεί σχετική απόφαση υλοποίησης της, αν και για αυτό θα απαιτηθεί και ελληνική συναίνεση.
