Πριν λίγο καιρό, σας είχα γράψει για καφέ με κάρδαμο. Αν θυμάμαι καλά, ένας φίλος της στήλης είχε κάνει σχόλιο πως αυτό δεν πίνεται. Καθώς με ιντρίγκαρε το σχόλιο του, άρχισα να το ψάχνω λίγο περισσότερο, για να μάθω πως υπάρχει σωστή αναλογία για να μην βγει ο “καρδαμωμένος” ελληνικός μια “πατάτα”. Φυσικά φρόντισα να σταλεί και μια καναδέζα στην Ευριπίδου (δεχόμενος και τα αντίστοιχα μπινελίκια από τον σιτιστή που δεν έβρισκε να παρκάρει), για αγορά σωστού κάρδαμου. Αυτή τη στιγμή, το ΚαΨιΜί είναι σε διαδικασία πιστοποίησης του στο Κέντρο Μάχης Καφέ (ΚΜΚ). Θα σας κρατάω ενήμερους.

Θόλος Στράικς Μπακ

Μιλώντας για κέντρο μάχης, φαίνεται πως κάτι κινείται, έστω με αργούς ρυθμούς, εκεί στους ψηλά ορόφους της Λεωφόρου Μεσογείων. Η χθεσινή Δευτέρα είναι χαρακτηριστική εξέλιξη. Βέβαια, από τη στιγμή που κάποια θέματα πηγαίνουν στην Επιτροπή Άμυνας στη Βουλή, μέχρι τη στιγμή που συμβασιοποιούνται, η απόσταση είναι τεράστια. Με πρόχειρους ΚαΨιΜιτζίδικους υπολογισμούς, πολύ δύσκολα να κλείσουν όλα αυτά μέχρι το τέλος του 2026. Ακόμη και τα ΠΟΥΛΣ, που τόσο χρειαζόμαστε, δείχνουν να μην υπάρχει ορατή ημερομηνία για την υπογραφή της σύμβασης. Το θέμα είναι πως ο Θόλος, από μόνος του, είναι ένα τεράστιο πρότζεκτ, που όμοιό του δεν έχουμε ξαναδεί. Μπορεί να μην μπορεί να ξεπεράσει σε αυτή τη φάση τα περίπου 4,5 δις ευρώ για την αγορά των 3+1 ΦΔΙ (μην αρχίσουμε πως δεν είναι 4,5 τα δις αλλά 4,1 ή 4,3 δις, είναι υπολογισμένα 4,5 και θα πάνε και περισσότερα, ας μην δουλευόμαστε και μεταξύ μας), αλλά μετά λόγου γνώσης σας μεταφέρω πως τα 3 δις για αντιαεροπορικά είναι μόνο η αρχή. Ο Θόλος θα αντικαταστήσει τα πάντα όλα, αρχίζοντας από τα ΣΑ-8, μετά θα πάει στα ΙΜΠΡΟΥΒΝΤ ΧΟΚ, μετά τα ΤΟΡ Μ1, ενώ θεωρώ δεδομένα πως θα φύγουν και τα άχρηστα ΕΣ-300 που είναι αποθηκευμένα εδώ και 25 χρόνια κάπου στην Κρήτη. Επίσης, θα πρώτη φορά η Ελλάδα θα αποκτήσει σύστημα αντιβαλλιστικής προστασίας, το ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΣΛΙΝΓΚ. Δεν ξέρω πως έχει αποδώσει το σύστημα στις πρόσφατες επιθέσεις βαλλιστικών πυραύλων των Ιρανών, αλλά σίγουρα ότι αποκτήσουμε εμείς, θα είναι βελτιωμένο με βάση της ισραηλινή εμπειρία

Το ΣΛΙΝΓΚ το πρώτο αντιβαλλιστικό; Οι ΠΑΤΡΙΟΤς και οι ΑΣΤΕΡ;

Μιλώντως για πυραύλους, όπως θα έχετε καταλάβει, δεν φοβάμαι να σας πω την αλήθεια σε σχέση με τις δυνατότητες ή μη κάποιων συστημάτων που έχουμε στην Ελλάδα. Το πρώτο σύστημα που σχεδιάστηκε σαν αντιβαλλιστικό και θα μπει -χόουπφουλυ- σε ελληνική υπηρεσία, είναι το ΝΤΈΙΒΙΝΤ ΣΛΙΝΓΚ. Οι ΠΑΤΡΙΟΤ έχουν αντιβαλλιστικές ικανότητες, αλλά όχι σε επίπεδο ΣΛΙΝΓΚ. Επίσης, χρειαζόμαστε ΤΖΕΜ-3 πυραύλους για καλύτερα αποτελέσματα, ενώ σε ελληνική υπηρεσία έχουμε μόνο ΤΖΕΜ-2. Με λίγα λόγια, ναι μεν οι ελληνικοί ΠΑΤΡΙΟΤ μπορούν να εμπλέξουν βαλλιστικά όπλα, αλλά όχι με εξειδίκευση. Σε ότι αφορά τους ΑΣΤΕΡ 30, μπορεί το ΣΗΦΑΪΡ να έχει την ικανότητα να δει πολύ ψηλά, και πολύ έγκαιρα βαλλιστικά όπλα, αλλά οι ΦΔΙ δεν είναι φτιαγμένες για αντιβαλλιστική άμυνα. Οι ΑΣΤΕΡ των ΦΔΙ μπορούν να προστατεύουν το πλοίο αλλά και τα παραπλέοντα, από εισερχόμενους βαλλιστικούς πυραύλους. Επίσης μπορούν να προστατεύσουν, και τον Ναύσταθμο ή τον Πειραιά. Αλλά να πλέουν κοντά στην Χαλκίδα, και να προστατεύσουν την Τανάγρα, είναι δύσκολο. Άσε που με 24 πυραύλους ανά πλοίο (αν βάλουν πάνω τελικά ΕΛΣΑ και ΦΡΟΖΕΝ), δεν έχει αξία. Και τέλος, τις ΦΔΙ δεν τις πήραμε για αντιβαλλιστική άμυνα, αλλά για ναυτική υπεροχή σε Αιγαίο και -κυρίως- Ανατολική Μεσόγειο. Αν βάλουμε τις ΦΔΙ στον Πειραιά, χάσαμε.

Πότε θα δούμε υπογραφές;

Πρέπει να σας τονίσω ότι ποσώς με ενδιαφέρουν τα πολιτικά ή κομματικά θέματα, αλλά μόνο τα στρατιωτικά. Συνεπώς, ασχολούμαι με την πολιτική ζωή, μόνο εκεί που αγγίζει τα εξοπλιστικά, τις Ένοπλες Δυνάμεις γενικότερα, αλλά και το ΚαΨιΜί μου ειδικότερα. Με λίγα λόγια, εσείς βγάζετε Βουλευτές και Κυβερνήσεις, εγώ φτιάχνω καφέδες, σιπλ αζ δάτ που λέμε και στα Τρίκαλα. Τώρα, από τη στιγμή που κάτι συζητείται για πρόωρες εκλογές, σημαίνει πως επηρεάζονται και τα εξοπλιστικά και μάλιστα σφόδρα. Τώρα, αυτό που λεγόταν για εκλογές μέσα στην Άνοιξη του 2026 δεν ισχύει, τα νέα σενάρια προβλέπουν εκλογές είτε πριν την ψήφιση του Προϋπολογισμού, είτε την Άνοιξη του 2027. Η δεύτερη επιλογή δεν μας επηρρεάζει τόσο, καθώς όσο και να καθυστερήσει το ΥΠΕΘΑ, οι υπογραφές θα καταφέρουν να μπουν. Αν όμως υπάρχει σκέψη για εκλογές μετά τη ΔΕΘ, τότε πολύ φοβάμαι πως όλα αυτά τα ωραία που συζητούνται, θα αναμένουν την “ωρίμανση” μετεκλογικά. Και οι εκλογές θα καθυστερήσουν πολύ όλο το πρόγραμμα, αφού δεν θα παραμείνει ΥΕΘΑ ο νυν ΥΕΘΑ. Συνεπώς, μέχρι να ενημερωθεί ο επόμενος, να καταλάβει τι του γίνεται, τι υπογράφει (αν δεν έχει κι αυτός αλλεργία στις υπογραφές), και τι πρέπει να προχωρήσει, την κάτσαμε την βάρκα…

Ζορίζομαι κυρίως για τις ΜΕΚΟ του ΠΝ

Μιλώντας για υπογραφές, αυτό που με στεναχωρεί προσωπικά είναι ο εκσυγχρονισμός των ΜΕΚΟ του ΠΝ μας. Οι ΜΕΚΟ, μετά την ακύρωση του προγράμματος μαμίσιου εκσυγχρονισμού από την κατασκευάστρια γερμανική εταιρεία, θα γίνουν μέσα στο Σκαραμαγκά, ουσιαστικά από το ίδιο το ΠΝ. Το πρόβλημα είναι πως το ΠΝ πλέον είναι το ίδιο ΣΥΣΤΕΜ ΙΝΤΕΓΚΡΕΪΤΟΡ για όλα τα όπλα και ηλεκτρονικά. Η δουλειά που γίνεται σε όλα τα επίπεδα από το ΓΕΝ είναι εκπληκτική, και πρέπει να αποκαλύψω πως το ΠΝ έχει φτιάξει μια πολύ δυνατή ομάδα στελεχών με όρεξη για να φτιάξει τις ΜΕΚΟ. Επίσης, κομβικό ρόλο θα παίξει και η ελληνική μελετητική ΧΑΪΝΤΡΟΥΣ, και τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά (με τον Βαρβιτσιώτη να παίζει πολύ “δυνατά” και να εκπλήσσει θετικά με τις πρωτοβουλίες του). Το πρόβλημα είναι πως χρειάζονται 8 με 9 κύριες συμβάσεις, και καμιά 20αριά δευτερεύουσες για να γίνει ο εκσυγχρονισμός. Αν κολλήσει κάποια, ειδικά από τις κύριες, όλος ο εκσυγχρονισμός είτε θα κινδυνεύσει συνολικά, είτε θα “αστοχήσει” χρονικά. Πρέπει να τονίσω πως το ΠΝ επεξεργάζεται λύσεις για το θέμα, με “διεύρυνση” της λίστας των δωρητών-ευεργετών, που μάλλον θα αναλάβουν να κάνουν κάποια δουλειά στις ΜΕΚΟ. Εκεί παίζει κομβικό ρόλο ο καλύτερος -μακράν- σύμβουλος του ΥΕΘΑ, Κυριακόπουλος, που έχει αναλάβει αυτό τον πολύ δύσκολο ρόλο (και χωρίς μισθό), της εξεύρεσης χορηγών, και το συντονισμό τους. Ο τελευταίος δεν έχει σχέση με το “υπόλοιπο” επιτελείο συμβούλων και κάτι απόστρατων, και η συμβολή του στις Ένοπλες Δυνάμεις είναι μόνο θετική, και η προσφορά του μεγάλη.

Οι ΜΕΚΟ στο προσκήνιο

Μιλώντας για τη Βουλή, αυτή τη στιγμή πέρασαν τα δυο προγράμματα, το πακέτο των ηλεκτρονικών (ΣΙ-ΕΜ-ΕΣ ΤΑΚΤΙΚΟΣ 2, ραντάρ ΝΣ-110, νέα ΣΤΙΡ), αλλά και η πιστοποίηση αυτών πάνω στο πλοίο, από της ΕΣ-ΣΜΑΡΤ. Το βάρος που θα πέσει στην ελληνική εταιρεία είναι τεράστιο, καθώς το ΤΑΚΤΙΚΟΣ 2 που θα μπει στις ΜΕΚΟ, είναι 20 χρόνια μπροστά από το ΤΑΚΤΙΚΟΣ των Κορτενάερ και των Ρουσσέν. Η διαφορά τους είναι μεγαλύτερη από τη διαφορά που είχε το πρώτο ΑΪΦΟΝ με το ΑΪΦΟΝ 17 ΠΡΟ ΜΑΞ, σε δυνατότητες και χαρακτηριστικά. Προφανώς και το ΤΑΚΤΙΚΟΣ 2 θα έχει και χαρακτηριστικά Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ η ελληνική εταιρεία θα πρέπει να ταιριάξει όλα τα υπάρχοντα όπλα με το νέο ΣΙ-ΕΜ-ΕΣ, αλλά και τα μελλοντικά. Η ΧΑΪΝΤΡΟΥΣ που ανέφερα προηγουμένως θα πρέπει να μελετήσει με τέτοιο τρόπο, ώστε το πλοίο να παραμείνει το ίδιο ναυπηγικά. Μέχρι σήμερα, οι αλλαγές που προβλέπονταν μέχρι και το 2020, είχαν να κάνουν με την τοποθέτηση ίδιων συστημάτων πάνω κάτω, προκειμένου να μην πειραχτεί η ευστάθεια του πλοίου. Τώρα, η ΧΑΪΝΤΡΟΥΣ θα πρέπει να μελετήσει και αλλάξει ναυπηγικά το πλοίο, έτσι ώστε το μεγάλο ραντάρ να “φύγει” τελείως. Επίσης, το μικρό τρισδιάστατο ραντάρ πάνω από τη γέφυρα, και στον κύριο ιστό, θα μεγαλώσει αρκετά, καθώς το ΝΣ-110 είναι βαρύτερο από το ΕΜ-ΤΑΜΠΛΙΓΙΟΥ-08. Γνωρίζοντας από παλιά τις δουλειές της ΧΆΙΝΤΡΟΥΣ, δεν έχουμε να φοβηθούμε για την ποιότητα της.

Εκεί που οι Αυστραλοί απέτυχαν

Μιλώντας για τις ΜΕΚΟ, θα πρέπει να σας αποκαλύψω πως ο εκσυγχρονισμός των αυστραλιανών ΜΕΚΟ δεν ήταν καθόλου επιτυχημένος. Τα πλοία, εκτός του ότι έχασαν -τουλάχιστον- ένα μίλι ταχύτητας (εντάξει γκρινιάρηδες, το ξέρω ότι εσείς οι θαλασσοπόροι το λέτε και κόμβο), έχασαν και την ευστάθειά τους. Δηλαδή, μπορεί να έβλεπαν με το σούπερ-ντούπερ ραντάρ τους το στόχο, αλλά δεν μπορούσαν να ρίξουν πυραύλους. Όλα τα πλοία έχουν γυροσκοπικές πυξίδες, που συνδέονται στο ΣΙ-ΕΜ-ΕΣ. Αν εκεί λοιπόν δουν πρόνευση και διατοιχισμό μεγαλύτερο του αποδεκτού, τότε το ΣΙ-ΕΜ-ΕΣ κλειδώνει και δεν επιτρέπει την εκτόξευση οποιουδήποτε όπλου. Αν δείτε φωτογραφίες από τις εκσυγχρονισμένες αυστραλιανές ΜΕΚΟ ΑΝΤΖΑΚ, θα καταλάβετε τι λέω. Τα πλοία θυμίζουν γιαπωνέζικα θωρηκτά του Β’ Παγκοσμίου, που είχαν παγόδες για ιστούς. Βέβαια τα θωρηκτά ήταν 20 και 30 χιλιάδες τόνους, ή περισσότερο, οι αυστραλιανές ΜΕΚΟ είναι 3.500 τόνους. Αυτά τα λέω για να καταλήξω πως η ΦΔΙ, που δεν άρεσε σε πολλούς, λόγω σχεδίασης μπορεί να εκτοξεύει όπλα σε συνθήκες θάλασσας που δεν μπορούν άλλα, μεγαλύτερα πλοία.

Οι κίνδυνοι στις ΜΕΚΟ υπάρχουν και με μικρότερα βάρη

Μιλώντας για ευστάθεια, μερικοί θεωρούν πως “βγάζοντας” βάρη από ψηλά σε ένα πλοίο, λύνονται όπλα τα προβλήματα. Αυτό δεν ισχύει με την καμία, καθώς το πλοίο “μελετιέται” όλο μαζί, με τον ιστό και το τεράστιο ραντάρ ψηλά. Βγάζοντας το ραντάρ, μπορεί το πλοίο να αλλάξει συμπεριφορά, και να αρχίσει να ταλαιπωρείται στον κακό καιρό. Διότι, σε μπουνάτσα όλα τα πλοία είναι καταδρομικά, σε τρικυμία αν δεν είναι σωστά φτιαγμένα γίνονται μαούνες. Αυτό λέγεται (από καλούς γνώστες στο ΠΝ) πως έπαθαν οι Αυστραλοί στις δικές τους ΜΕΚΟ. Τα πλοία έχουν αρχίσει να ταλαιπωρούνται τόσο πολύ, που αναγκάζονται να πάρουν νέες φρεγάτες. Δηλαδή, αγόρασαν τις Τάιπ 26, αλλά θα πάρουν κι άλλες μικρότερες (και φθηνότερες) για να αντικαταστήσουν τις ΜΕΚΟ. Αν ήμουν Γάλλος, θα πήγαινα να τους πουλήσω ΦΔΙ, έτσι, για την αλητεία. Και θα τους ρωτούσα κι αν είναι ευχαριστημένοι από τα υποβρύχια που πήραν με την ΑΟΥΚΟΥΣ (πάλι για την αλητεία).

Ο εκσυγχρονισμός των Φ-16 ΜΠΛΟΚ 50

Μιλώντας για εκσυγχρονισμούς, τελικά όλα δείχνουν πως θα προχωρήσει ο εκσυγχρονισμός των Φ-16 ΜΠΛΟΚ 50 και μάλιστα στην καλή τιμή που διαπραγματεύτηκε η ΠΑ. Το θέμα είναι πως δεν ξέρω τι ακριβώς “κόπηκε” από τα ΜΠΛΟΚ 50, αν και τα βασικά συστήματα που μας ενδιαφέρουν, θα τα έχουν. Δηλαδή θα έχουν τα ΑΕΖΑ ραντάρ και το νέο υπολογιστή (και μάλιστα βελτιωμένο σε σχέση με τα Βάιπερ, λόγω εξέλιξης της τεχνολογίας), και δυνατότητα για νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου. Δεν γνωρίζω τι θα παιχτεί με το θέμα της δομικής αναβάθμισης, ενώ δεν ξέρω και το πότε θα ξεκινήσει το όλο πρόγραμμα. Γενικά, παρά το ευχάριστο του εκσυγχρονισμού, δεν σας κρύβω πως συνεχίζω να είμαι απαισιόδοξος. Ο λόγος είναι πως η Ατζέντα 2030, όπως σωστά έχουν γράψει και οι Πτησαίοι, δεν προβλέπουν χρηματοδότηση πριν το μακρινό 2035. Με λίγα λόγια, το είδατε να περνάει από Βουλή, αλλά βάζω καφέ με παξιμάδι όταν θα δείτε πως δεν θα προχωρήσει. ΚαΨιΜιτζής σπίκινγκ.