Μια από τις πρώτες παραδοχές για τον πόλεμο στην Ουκρανία, μόλις το μέτωπο σταθεροποιήθηκε, εκφράστηκε από έναν ξένο παρατηρητή: ο πόλεμος πλέον, είπε, είναι κυρίως πυροβολικού με τη… φιλική συμμετοχή άλλων όπλων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η παράδοση σύγχρονων αυτοκινούμενων πυροβόλων των 155 χιλιοστών στην Ουκρανία αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες ποιοτικές αναβαθμίσεις του ουκρανικού πυροβολικού. Συστήματα όπως το γαλλικό CAESAR, το σουηδικό Archer, το γερμανικό PzH 2000, το πολωνικό Krab και το αμερικανικό M109 Paladin έδωσαν στις ουκρανικές δυνάμεις δυνατότητες μεγαλύτερης εμβέλειας, ταχύτερης αντίδρασης και ακριβέστερης προσβολής στόχων.
Το σημαντικότερο πλεονέκτημα αρκετών ευρωπαϊκών συστημάτων είναι η κάννη μήκους 52 διαμετρημάτων, η οποία επιτρέπει την αξιοποίηση προηγμένων πυρομαχικών και την επίτευξη αποστάσεων που μπορούν να ξεπεράσουν τα 40 χιλιόμετρα. Τα CAESAR, Archer, PzH 2000 και Krab μπορούν, υπό τις κατάλληλες συνθήκες και με τα αντίστοιχα πυρομαχικά, να πλήξουν στόχους σε αποστάσεις έως και 50 χιλιομέτρων. Αντίθετα, παλαιότερα συστήματα, όπως το M109A6 και το σοβιετικής σχεδίασης Msta-S, έχουν γενικά μικρότερη εμβέλεια.
Εξίσου καθοριστική αποδείχθηκε η τακτική «βάλλω και μετακινούμαι» (shoot and scoot). Η δυνατότητα ανάπτυξης, εκτέλεσης βολής και ταχείας αλλαγής θέσης περιορίζει τον χρόνο κατά τον οποίο ένα πυροβόλο παραμένει εκτεθειμένο στα εχθρικά ραντάρ αντιπυροβολικού και στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Το Archer ξεχωρίζει χάρη στην αυτοματοποίηση και την πλήρως θωρακισμένη καμπίνα του, ενώ το CAESAR προσφέρει υψηλή τακτική ευκινησία λόγω του τροχοφόρου σασί του. Από την άλλη, τα βαρύτερα ερπυστριοφόρα PzH 2000 και Krab προσφέρουν μεγαλύτερη προστασία και σημαντικά αποθέματα πυρομαχικών.
Ωστόσο, η πολεμική εμπειρία ανέδειξε και μια σημαντική αδυναμία: τη μηχανική καταπόνηση από την παρατεταμένη χρήση. Τα δυτικά συστήματα σχεδιάστηκαν με βάση επιχειρησιακά σενάρια μικρότερης έντασης από εκείνα που αντιμετωπίζει καθημερινά η Ουκρανία. Σύμφωνα με τεχνική μελέτη για την εμπειρία του πολέμου, ο προβλεπόμενος ρυθμός χρήσης του PzH 2000 φθάνει περίπου τις 100 βολές ημερησίως. Η εντατικότερη χρήση προκαλεί ταχύτερη φθορά στις κάννες, ενώ δημιουργεί προβλήματα στα συστήματα επαναγέμισης, στα υδραυλικά και στα ηλεκτρονικά υποσυστήματα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Archer. Τον Ιανουάριο του 2026, η σουηδική πρεσβεία επιβεβαίωσε ότι η Ουκρανία είχε παραλάβει συνολικά 26 συστήματα, ενώ μέσα στο 2025 η Στοκχόλμη είχε αποστείλει περισσότερες από δέκα εφεδρικές κάννες, εξαιτίας της εντατικής επιχειρησιακής χρήσης τους.
Παράλληλα, η συντήρηση ενός ετερόκλητου στόλου πυροβόλων διαφορετικής προέλευσης δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες στην εξασφάλιση ανταλλακτικών και στην επισκευή. Η ανάγκη αντιμετώπισης αυτών των προβλημάτων ενισχύει τη σημασία της εγχώριας παραγωγής.

Σε αυτή την κατεύθυνση, το ουκρανικό αυτοκινούμενο 2S22 Bohdana, με πυροβόλο 155 χιλιοστών και κάννη 52 διαμετρημάτων, αποκτά ολοένα μεγαλύτερο ρόλο. Τον Δεκέμβριο του 2025, ουκρανικές στρατιωτικές πηγές υπολόγιζαν ότι οι εκδόσεις του αντιπροσώπευαν περίπου το 40% των συστημάτων πυροβολικού που χρησιμοποιούνταν στο μέτωπο. Το 2026, εκπρόσωπος του κατασκευαστή ανέφερε ότι το ποσοστό είχε φθάσει το 70%.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: τα δυτικά πυροβόλα προσέφεραν στην Ουκρανία σημαντικό τεχνολογικό και επιχειρησιακό πλεονέκτημα, μεταβάλλοντας τους συσχετισμούς στις μονομαχίες πυροβολικού. Ωστόσο, σχεδόν πέντε χρόνια πολεμικών επιχειρήσεων ανέδειξαν ότι η υπεροχή στην εμβέλεια και την ακρίβεια δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει την επικράτηση σε έναν πόλεμο φθοράς. Η αντοχή της κάννης, η προστασία του πληρώματος, η ταχύτητα επισκευής και, κυρίως, η διαθεσιμότητα ανταλλακτικών και πυρομαχικών αποδεικνύονται εξίσου κρίσιμοι παράγοντες.

Ταυτόχρονα, η ουκρανική στροφή προς το εγχώριο Bohdana αποτυπώνει μια βαθύτερη αλλαγή: από την εξάρτηση από τις δυτικές παραδόσεις προς τη δημιουργία μιας περισσότερο αυτοδύναμης αμυντικής βιομηχανίας. Το μεγάλο δίδαγμα για το ΝΑΤΟ είναι ότι τα μελλοντικά οπλικά συστήματα δεν θα πρέπει απλώς να είναι ισχυρότερα και ακριβέστερα, αλλά να μπορούν να λειτουργούν αδιάκοπα, να επισκευάζονται γρήγορα και να παράγονται σε επαρκείς αριθμούς. Στο σύγχρονο πεδίο μάχης, τελικά, δεν κερδίζει απαραίτητα το πυροβόλο που πλήττει τους στόχους του σε μεγαλύτερο βάθος, αλλά εκείνο που μπορεί να συνεχίσει να βάλλει όταν τα αποθέματα και οι μηχανισμοί υποστήριξης του αντιπάλου αρχίζουν να εξαντλούνται.