Ριζική αλλαγή στον σχεδιασμό των μεγάλων πολεμικών πλοίων του Αμερικανικού Ναυτικού προβλέπει το νέο 30ετές ναυπηγικό πρόγραμμα, με την προτεινόμενη κατασκευή 15 πυρηνοκίνητων «θωρηκτών» κατευθυνόμενων βλημάτων, συνολικού εκτιμώμενου κόστους 275 δισ. δολαρίων.

Τα νέα πλοία της σχεδιαζόμενης κλάσης Trump, με εκτόπισμα τουλάχιστον 35.000 τόνων, προορίζονται να αντικαταστήσουν στον προγραμματισμό τα αντιτορπιλικά επόμενης γενιάς DDG(X), συνδυάζοντας ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα, υπερηχητικούς πυραύλους και δυνατότητες κρούσης μεγάλου βεληνεκούς.

Η εξέλιξη καταγράφεται στην ανάλυση του Congressional Budget Office (CBO), που δημοσιεύθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2026 και εξετάζει το ναυπηγικό πρόγραμμα του οικονομικού έτους 2027. Το πρώτο πλοίο προγραμματίζεται να χρηματοδοτηθεί το 2028, με τις υπόλοιπες ναυπηγήσεις να κατανέμονται έως το 2056. Πρόκειται πάντως για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και όχι για ήδη εγκεκριμένη σύμβαση κατασκευής 15 πλοίων.

Κόστος μεγαλύτερο από εκείνο ενός αεροπλανοφόρου

Η εκτίμηση του CBO αναδεικνύει το τεράστιο οικονομικό μέγεθος του προγράμματος. Το πρώτο «θωρηκτό» υπολογίζεται ότι θα κοστίσει 23,4 δισ. δολάρια, ενώ καθένα από τα επόμενα 14 περίπου 18 δισ. δολάρια, με μέσο κόστος για το σύνολο της κλάσης περίπου 18,3 δισ. δολάρια ανά πλοίο.

Αντίθετα, το ίδιο το Ναυτικό είχε εκτιμήσει το κόστος του πρώτου πλοίου σε 15,1 δισ. δολάρια και των επόμενων σε 9,7 δισ. δολάρια. Η μεγάλη διαφορά οφείλεται, μεταξύ άλλων, στο γεγονός ότι οι αρχικές εκτιμήσεις δεν περιλάμβαναν το κόστος της πυρηνικής πρόωσης, η οποία προστέθηκε μεταγενέστερα στον σχεδιασμό.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford κόστισε περίπου 13,3 δισ. δολάρια, δηλαδή σημαντικά λιγότερο από το εκτιμώμενο κόστος ενός πλοίου της νέας κλάσης. Επιπλέον, τα 275 δισ. δολάρια αφορούν την κατασκευή και δεν περιλαμβάνουν τις δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης.

Με 128 κελιά Mk 41 και 12 πολυηχητικούς πυραύλους

Η προβλεπόμενη διαμόρφωση του BBG(X) περιλαμβάνει 128 κελιά κατακόρυφης εκτόξευσης Mk 41, έναντι 96 των αντιτορπιλικών Arleigh Burke Flight III και 122 των καταδρομικών Ticonderoga. Επιπλέον, σχεδιάζεται η εγκατάσταση τεσσάρων ξεχωριστών συγκροτημάτων εκτόξευσης, συνολικής χωρητικότητας 12 υπερηχητικών πυραύλων Conventional Prompt Strike (CPS).

Η χωρητικότητα αυτή είναι αντίστοιχη με εκείνη που προβλέπεται για τα αντιτορπιλικά Zumwalt μετά τη μετασκευή τους για χρήση των CPS. Ωστόσο, τα νέα «θωρηκτά» θα διαθέτουν επιπλέον 48 κελιά Mk 41 σε σχέση με τα 80 της αρχικής διαμόρφωσης των Zumwalt.

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ακόμη δύο συστήματα λέιζερ υψηλής ισχύος, ηλεκτρομαγνητικό πυροβόλο (railgun) και μεγαλύτερη έκδοση του ραντάρ AN/SPY-6 για αντιαεροπορική και αντιβαλλιστική άμυνα. Ορισμένα από αυτά τα συστήματα δεν έχουν ακόμη φθάσει σε επίπεδο τεχνολογικής ωριμότητας που να εξασφαλίζει την επιχειρησιακή εγκατάστασή τους. Για τον λόγο αυτό εξετάζεται η πρόβλεψη χώρου και ηλεκτρικής ισχύος ώστε να μπορούν να προστεθούν αργότερα.

Παρά τον χαρακτηρισμό «θωρηκτό», πρόκειται ουσιαστικά για ένα πολύ μεγάλο πυραυλοφόρο πολεμικό πλοίο, με αποστολές αεράμυνας περιοχής, αντιβαλλιστικής προστασίας και κρούσης. Δεν προβλέπεται επιστροφή στη φιλοσοφία των ιστορικών θωρηκτών, που βασίζονταν στα βαριά πυροβόλα και στη θωράκιση.

Περισσότερα Arleigh Burke αντί των DDG(X)

Η αλλαγή δεν περιορίζεται στην προσθήκη μιας νέας κλάσης. Το ναυπηγικό πρόγραμμα του 2027 εγκαταλείπει την προγραμματισμένη αγορά 28 αντιτορπιλικών DDG(X), τα οποία προορίζονταν να διαδεχθούν σταδιακά τα Arleigh Burke, και αυξάνει τον αριθμό των νέων Arleigh Burke Flight III από 23 σε 57.

Έτσι, το Ναυτικό επιλέγει να συνεχίσει την παραγωγή μιας δοκιμασμένης σχεδίασης, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 3,2 δισ. δολαρίων ανά πλοίο, ενώ παράλληλα σχεδιάζει μια πολύ μικρότερη αριθμητικά δύναμη εξαιρετικά μεγάλων πυρηνοκίνητων μονάδων.

Συνολικά, οι προγραμματισμένες αγορές μεγάλων πολεμικών πλοίων επιφανείας αυξάνονται από 51 σε 72. Ωστόσο, η επιλογή των BBG(X) δημιουργεί ένα παράδοξο: ενώ το Αμερικανικό Ναυτικό επιδιώκει τη διασπορά της ισχύος πυρός σε περισσότερες επανδρωμένες και μη επανδρωμένες μονάδες, τα νέα «θωρηκτά» θα συγκεντρώνουν τεράστιο αριθμό όπλων σε μόλις 15 πλοία.

Το πρόβλημα των ναυπηγείων

Πέρα από το κόστος, σοβαρό εμπόδιο αποτελεί η παραγωγική δυνατότητα της αμερικανικής ναυπηγικής βιομηχανίας.

Σύμφωνα με το CBO, το Newport News Shipbuilding στη Βιρτζίνια είναι σήμερα το μοναδικό αμερικανικό ναυπηγείο με πιστοποίηση για την κατασκευή πυρηνοκίνητων πλοίων επιφανείας. Άλλες εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να αναλάβουν την κατασκευή επιμέρους τμημάτων, αλλά η τελική συναρμολόγηση θα απαιτούσε τις εγκαταστάσεις του Newport News.

Το πρόβλημα είναι ότι το ναυπηγείο αντιμετωπίζει ήδη καθυστερήσεις στα προγράμματα αεροπλανοφόρων και υποβρυχίων. Η προσθήκη μιας νέας κατηγορίας πυρηνοκίνητων πολεμικών πλοίων θα αύξανε σημαντικά την πίεση στο εργατικό δυναμικό, στις υποδομές και στην αλυσίδα προμηθευτών.

Στόχος: στόλος 398 πλοίων έως το 2056

Το πρόγραμμα των νέων «θωρηκτών» εντάσσεται σε έναν πολύ ευρύτερο σχεδιασμό επέκτασης του Αμερικανικού Ναυτικού.

Σύμφωνα με την έκθεση του CBO, ο αριθμός των πλοίων μάχης και υποστήριξης που υπολογίζονται στην επιχειρησιακή δύναμη του Ναυτικού προβλέπεται να αυξηθεί από 286 σήμερα σε 398 το 2056. Για την επίτευξη αυτού του στόχου σχεδιάζεται η προμήθεια 371 νέων πολεμικών και βοηθητικών πλοίων, καθώς και σημαντικού αριθμού μη επανδρωμένων μονάδων επιφανείας.

Το CBO εκτιμά ότι το πρόγραμμα θα απαιτούσε μέση ετήσια δαπάνη περίπου 54 δισ. δολαρίων, ποσό κατά 41% υψηλότερο από τη μέση πραγματική χρηματοδότηση της προηγούμενης πενταετίας. Επιπλέον, ο συνολικός ετήσιος προϋπολογισμός του Ναυτικού, συμπεριλαμβανομένων λειτουργικών δαπανών, προσωπικού, αεροσκαφών και Πεζοναυτών, θα έπρεπε να αυξηθεί από περίπου 310 δισ. σε 415 δισ. δολάρια έως το 2056.

Η ίδια έκθεση προειδοποιεί ότι, ακόμη και αν το Ναυτικό διατηρούσε για τις επόμενες τρεις δεκαετίες τα ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα χρηματοδότησης των τελευταίων πέντε ετών, δεν θα μπορούσε να υλοποιήσει το σύνολο του προτεινόμενου προγράμματος.

Επιστροφή των θωρηκτών ή νέα ναυπηγική υπερβολή;

Η σχεδιαζόμενη κλάση Trump αντιπροσωπεύει μια διαφορετική προσέγγιση στη ναυτική ισχύ. Η πυρηνική πρόωση θα προσφέρει μεγάλη αυτονομία και σημαντική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ το μεγάλο εκτόπισμα θα επιτρέπει τη μεταφορά πολλών πυραύλων και την εγκατάσταση μελλοντικών ενεργοβόρων συστημάτων.

Από την άλλη πλευρά, το τεράστιο κόστος κάθε πλοίου, η συγκέντρωση μεγάλης ισχύος πυρός σε περιορισμένο αριθμό μονάδων και οι δυσκολίες της αμερικανικής ναυπηγικής βιομηχανίας δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα του σχεδιασμού.